كەزەكتەن تىس سايلاۋ وتكىزۋ بويىنشا ەل كولەمىندە ءجۇرگىزىلىپ جاتقان ساياسي ناۋقاندى جەتىسۋلىق جاستار دا قىزۋ قولداۋدا. ەلباسى جاساپ بەرگەن بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى ءجۇزەگە اسىرۋدىڭ «جول كارتاسىن» جانە «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ناقتى ومىردە جۇزەگە اسىرۋدا بىلەك سىبانا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جايىمىز بار. نەگىزى جاستار قۇددى جاڭادان ءونىپ, كوگەرىپ كوكتەپ كەلە جاتقان كوك شىبىق ىسپەتتى. قالاي بۇرساڭ سول باعىتتا وسەدى. كۇندەلىكتى ءومىردە سان مارتە دالەلدەنگەن وسى ۇعىمنىڭ اقيقاتىنا اۋىلداردى ارالاپ, زامانداستارىممەن كەزدەسىپ, ءماجىلىس جانە ءماسليحات دەپۋتاتتارىن كەزەكتەن تىس سايلاۋ بويىنشا پىكىر الماسقان سايىن كوزىم جەتىپ ءجۇر.
بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جازىلىپ تا, كورسەتىلىپ تە جۇرگەن ساياسي احۋالدى مەملەكەتتىك جانە باسقا مەكەمەلەردە قىزمەت ىستەيتىندەرىنەن وزگەلەرى, ياعني ءبىرى مال باعىپ, ەكىنشىسى تراكتور تىزگىنىن ۇستاپ ەڭبەك ەتىپ جۇرسە دە نازارلارىنان تىس قالدىرمايتىنى سوزدەرىنەن انىق بايقالادى. ەڭ باستىسى, بوس سەندەلىپ جۇرگەنى جوق. بيىل جەتىسۋ جاستارىنا تاعى ءبىر ءمۇمكىندىكتىڭ جولى اشىلدى. ول جۇمىس – القاپتارعا شىعىپ قانت قىزىلشاسىن ءوسىرۋ, زاۋىتقا بارىپ جاڭا تەحنولوگيانى ەندىرىپ, سان سالادا ەڭبەك ەتۋ. سەبەبى, ءتاتتى ءتۇبىر ءوسىرۋ قول كۇشىن وتە كوپ كەرەك ەتەتىن, ۇزاقتى كۇن تىنىمسىز بەينەتتى قاجەت ەتەتىن داقىل. ەكىنشىدەن, ءوز زامانىندا قانت قىزىلشاسىن گەكتارلاپ ءوسىرىپ, توننالاپ ءونىم جيناعان, سول ءونىمدى زاۋىتتا وڭدەپ قانت شىعارعان ۇرپاق قارتايدى. ارامىزدا جۇرگەندەرى قاتتى قايىرىمدى جۇمىسقا جاراي بەرمەيدى. بىراق ولاردان بىزدەر – جاستار قانت قىزىلشاسىن ءوسىرۋدىڭ, وڭدەۋدىڭ سان قىرىن ۇيرەنۋىمىز كەرەك. سوندىقتان, زامانداستارىمدى وسى جۇمىسقا تىزە قوسا كىرىسۋگە شاقىرامىن. سەبەبى, ەلباسى حالىقتى ۇنەمشىلدىككە ۇندەۋمەن قاتار, ءوزىنىڭ جاستىق ءومىرىن ۇلگى ەتە وتىرىپ, جاستاردى جۇمىسشى ماماندىعىن يگەرۋگە شاقىرعانى ءمالىم. بۇل قادام ءبىزدى ءومىر وتكەلدەرى ارقىلى بيىكتەرگە باستايدى دەپ سانايمىن. قىزمەت بابىمەن ەل ارالاپ جۇرگەندە كوكەيىمە تۇيگەن ءبىر ويىم, جاستار جۇمساق ورىنتاققا وتىرۋدى مانسۇق ەتپەي, ومىرگە يكەمدەلىپ, شىڭدالىپ, جۇمىسشى ماماندىق ساتىلارىنان وتكەنى دۇرىس دەپ سانايمىن.
مەملەكەت باسشىسى جەتىسۋلىقتاردىڭ قانت قىزىلشاسىن وسىرۋدەگى جەتىستىگىنە ەرەكشە توقتالىپ وتكەنى ءمالىم. سوندىقتان, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى, ونىڭ ىشىندە قانت قىزىلشاسىن وسىرۋمەن, وڭدەۋمەن اينالىسۋعا جاستاردى تارتۋدى توقتاتپايمىز. جالپى, بۇل رەتتە جاستار جەتىستىگىن ايتا كەتسەك, الماتى وبلىسىندا جىل سايىن «Very Innovative People» اتتى يننوۆاتسيالىق جوبالار بايقاۋلارى وتكىزىلۋدە. وعان جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ وقۋشىلارى مەن كوللەدج, ايماقتىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى قاتىسادى. قاتىسۋشىلاردىڭ جۇمىستارىن ارنايى كوميسسيا باعالاپ, ءبىرىنشى كەزەكتە جوبانىڭ وزەكتىلىگىنە, جاڭاشىلدىعى مەن تەوريالىق, قولدانبالى جانە الەۋمەتتىك ماڭىزىنا, سونداي-اق بولاشاقتا كورسەتەر ناتيجەسىنە ءمان بەرەدى. بىلتىرعى جىلى اتالعان جوباعا 5 ملن. تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, جوباعا قاتىسۋشىلار ىشىنەن «قانت قىزىلشاسى تۇقىمىن كاپسۋلالاۋ ارقىلى ەگۋ ساپاسىن جانە ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ جاڭا تەحنولوگياسىن دايىنداۋ» اتتى ەڭبەگىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى جاراتىلىستانۋ-تەحنيكالىق فاكۋلتەتى, جاراتىلىستانۋ پاندەرى كافەدراسى 5ۆ011300 – «بيولوگيا» ماماندىعىنىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتتەرى گۇلجاۋھار تولەندى, فاريدا مۇقانوۆا, نازگۇل حاميتوۆا دەگەن جاستارىمىز 750 000 تەڭگەنى ۇتىپ الىپ, جەتىسۋلىق جاستار مەرەيىن وسىرگەنىن ايتىپ وتكەنىمىز دۇرىس.
ەلىمىزدەگى باس باسىلىم ارقىلى تاعى ءبىر ايتارىم, اۋىلدى جەرلەردە جاستاردىڭ كەشكى ۋاقىتتا دەمالاتىن ورىندارى جوق. كوپ جاعدايدا مادەنيەت ۇيلەرى نەمەسە كلۋبتار ءوز جۇمىستارىن جۇيەلى تۇردە جۇرگىزبەيدى. شالعاي ەلدى مەكەندەردە جاستاردىڭ قىزىقتى ورتاسى جوقتىڭ قاسى. سوندىقتان دا ولار اۋىلداردا تۇراقتاماي, تەزىرەك جاستار قالىڭ شوعىرلانعان قالاعا كەتۋگە اسىعادى. الايدا, بۇگىندە «ديپلوممەن – اۋىلعا!» جوباسى شەڭبەرىندە كورسەتىلەتىن كوتەرمە جاردەماقى ديپلومدى جاستاردىڭ اۋىلعا جۇمىسقا بارۋىنا ىقپال ەتىپ وتىر. اتاپ ايتساق, وبلىسقا «ديپلوممەن – اۋىلعا!» جوباسىمەن جۇمىس ىستەۋگە كەلگەن 422 جاس مامانعا 58,5 ملن.تەڭگە كولەمىندە كوتەرمە جاردەماقى جانە 263 مامانعا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا 772,1 ملن.تەڭگە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلدى. بۇل جاس ماماندارعا كورسەتىلگەن كومەك, اۋىلدى جەرگە جۇمىسقا بارۋعا تىلەك بىلدىرگەن ديپلومدى مامانداردىڭ قاتارىن كوبەيتىپ وتىر. ەرتەڭگى ەلدىڭ جارقىن بولاشاعىنىڭ ىرگەسىن قالاۋعا وزىندىك ۇلەس قوساتىن جاستار. وسىنى تۇسىنگەن جاستار دا سۇرانىس پەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ قانشالىقتى ۇلكەن ەكەنىن تولىعىمەن سەزىنىپ وتىر. ەڭ الدىمەن, وڭىرلىك جاستار ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى, جاستاردىڭ الەۋمەتتىك قۇقىقتارى مەن كەپىلدىكتەرىن, ولاردىڭ باستامالارىن قولداۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى.
ارينە, كەز كەلگەن شارانى جۇزەگە اسىرۋعا كولەمدى قارجى قاجەت ەكەنى بەلگىلى. جىلدان-جىلعا مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن بولىنەتىن قارجى كولەمى ۇلعايۋدا. مىسالى, ارعى جىلى بولىنگەن قارجى 303 ملن. 825 مىڭ تەڭگە بولسا, بىلتىرعى جىلى 465 ملن. 892 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى. وبلىسىمىزداعى بارلىق اۋداندار مەن قالالاردا «جاستاردىڭ رەسۋرستىق ورتالىقتارى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەلەرى قۇرىلىپ, قازىرگى كەزدە بۇل ورتالىقتاردا 68 مامان زامانداستارى اراسىندا جۇمىس جۇرگىزۋدە. وبلىس بويىنشا اۋىلدىق وكرۋگتەرگە جاستار ساياساتىمەن اينالىساتىن 253 نۇسقاۋشى بىرلىگى ءبولىندى. بۇگىنگى كۇنى ءاربىر وكرۋگتە 1 نۇسقاۋشى ءوز مىندەتتەرىن تالاپقا ساي اتقارۋدا. جولداۋدا ايتىلعانداي, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاراپىنان كورسەتىلىپ كەلە جاتقان قامقورلىقتار جاستار اراسىنداعى تاربيەلىك ءمانى زور جۇمىستاردى جۇرگىزۋگە تولىق جاعداي تۋعىزىپ وتىر. ءسويتىپ, جاستار زاماننىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالۋدا.
مەملەكەتىمىزدە ءاربىر ادامعا جەكە ماماندىق بەرۋ دە جۇيەلەنىپ كەلەدى. ەگەر بۇگىنگى كۇنگە دەيىن زاڭنامادا بارشا قازاقستاندىقتارعا تەگىن ورتا ءبىلىم بەرۋ مىندەتتەلىنسە, ەندى وعان ورتا كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ قوسىلىپ وتىر. مەكتەپتى بىتىرگەن جاس ازامات ءبىرىنشى ماماندىعىن تەگىن الاتىن بولادى. بۇل ءاربىر جاستىڭ بولاشاعىنا جارقىن جول اشىپ, ونىڭ بەلگىلى ءبىر كاسىپپەن اينالىسۋىنا تولىق جاعداي جاسايدى. قاشاندا جاستاردىڭ ەل بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزى زور. مەملەكەت جاستارعا بارلىق جاعدايدى جاساۋدا. قازىرگى جاستار قيالمەن ءومىر سۇرمەي, ەڭبەك ەتىپ, ءوزىنىڭ تۋعان قازاقستانىندا ءوزىنىڭ الەۋەتىن جۇزەگە اسىرۋى قاجەت دەپ سانايمىن.
رۋستام الپىسباەۆ,
الماتى وبلىستىق جاستار
ساياساتى ماسەلەلەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى.
الماتى وبلىسى.