ەلىمىزدە پرەزيدەنتتىك سايلاۋ بويىنشا رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا جۇمىسىن باستادى. كەشە وبلىس ورتالىعىنداعى سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتە وسى كوميسسيانىڭ فيليالى اشىلدى. كوميسسيا تاپسىرماسى سايلاۋ پروتسەسى ايقىندىعىن, داۋىس بەرۋشىلەردىڭ سايلاۋ كۇنى ءوز ەركىن ءبىلدىرۋىن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى.
كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدى بايقايتىن رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ وڭىرلىك فيليالى لوموۆ كوشەسى, 64 ءۇي, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 101-ءشى اۋديتورياسىندا ورنالاسقان. كوميسسيا ءوز قىزمەتىندە قوعامدىق ۇيىمدارمەن, ازاماتتارمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋدى كوزدەيدى. نەگىزگى ماقسات – سايلاۋ ناۋقانىنىڭ ءادىل ءوتۋىن قامتاماسىز ەتۋ. وسىعان وراي قوعامدىق كوميسسيا فيليالىنىڭ وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وتىرىستى جۇرگىزگەن فيليال توراعاسى ەلدار قاليەۆ رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق باق-وكىلدەرىنە ارنالعان ارنايى بريفينگتە ءبىر عانا نەگىزگى ماسەلە بار. ول – ەلىمىزدەگى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ بويىنشا رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ اتقاراتىن قىزمەتىن كورسەتۋ دەدى. قوعامدىق كوميسسيا مۇشەسى ارمان ەشمۇراتوۆتىڭ ايتۋىنشا, جالپى ماقساتتارى – سايلاۋدى دۇرىس وتكىزۋ. ونىڭ زاڭعا سايكەس ءوتۋى وتە ماڭىزدى.
كوميسسيانىڭ تاعى ءبىر ءمىندەتى – سايلاۋ كەزىندە بارلىق كانديداتتارعا بىردەي قولايلى جاعداي تۋدىرۋ. كانديداتتاردىڭ سايلاۋالدى شتابتارىنىڭ, وبلىستىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ جانە باق-تاردىڭ تاراپىنان جۇرگىزىلەتىن ۇگىت-ناسيحات شارالارى بارىسىندا ەلىمىزدىڭ سايلاۋ زاڭنامالارىنىڭ ساقتالۋىنا قوعامدىق باقىلاۋ جاساۋ. كوميسسيا مۇشەلەرى سايلاۋ كۇنى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە وتىراتىن بايقاۋشىلار ءۇشىن دە ارنايى سەمينار-ترەنينگتەر وتكىزە باستايدى. باستىسى – ولار «سايلاۋ تۋرالى» زاڭدى ءبىلۋى شارت. ال ەلدار قاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, قوعامدىق كوميسسيا مۇشەلەرى ەلەكتوراتتىق ناۋقان كەزىندە بارلىق كانديداتتارعا بىردەي جاعداي جاساۋمەن اينالىسادى. سوندىقتان قوعامدىق كوميسسيانىڭ مىندەتى – سايلاۋ بارىسىندا ونىڭ ءادىل ءوتۋىن جانە سايلاۋشىلاردىڭ ءوز ەركىن ءبىلدىرۋىن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى.
جالپى, وبلىستىق سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە بارلىعى 576 بايقاۋشى جۇمىس اتقاراتىن بولادى. وبلىس ورتالىعىنا الداعى 26 ساۋىردە وتەتىن پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا بايقاۋشى بولاتىن ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ وكىلدەرى كەلدى. وسىعان وراي, وبلىس ورتالىعىندا شەت مەملەكەتتەردىڭ بايقاۋشىلارىنا جاردەمدەسۋ ورتالىعى اشىلدى. مۇندا بايقاۋشىلار قاجەتتى اقپاراتقا قول جەتكىزىپ, سايلاۋ ناۋقانىنىڭ سوڭىنا دەيىن جۇمىس ىستەيتىن بولادى. ساياسي شارانى بايقاۋعا وبلىسقا اقش پەن شۆەيتساريادان ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنان ەكى وكىل كەلىپ وتىر. بايقاۋشىلار وڭىرىمىزدە ايدىڭ سوڭىنا دەيىن بولىپ, بارلىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسادى.
شەت مەملەكەتتەردىڭ بايقاۋشىلارىنا جاردەمدەسۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ليۋبوۆ بوگناتتىڭ ايتۋىنشا, بۇل ورتالىقتىڭ باستى ماقساتى – بايقاۋشىلاردىڭ جۇمىسىنا جاعداي جاساۋ. ءبىز ماماندارعا مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىم, باق, مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىپ, ولارعا قاجەتتى بارلىق اقپاراتتى, قۇرال-جابدىقتاردى بەرەتىن بولامىز. ورتالىق ەلىمىزدىڭ سايلاۋ تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس اشىلىپ وتىر. قازىر ايماقتىق سايلاۋ كوميسسياسى بايقاۋشىلارعا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا قۇرىپ, سايلاۋ بولىمشەلەرى جايلى دەرەكتەر دايىنداۋدا. الداعى ۋاقىتتا وڭىرىمىزگە ەستونيا مەن گەرمانيادان بايقاۋشىلار كەلەدى دەپ جوسپارلانعان.
كوميسسيا مۇشەلەرى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە سايلاۋ بولاتىن كۇنى قوعامدىق بىرلەستىكتەردەن قاتىساتىن بايقاۋشىلارعا بىرقاتار سەمينار-ترەنينگتەر وتكىزەدى. ەڭ باستى تالاپ – «سايلاۋ تۋرالى» زاڭدى ءبىلۋ. فيليال وفيسىندە كەزەكشىلىك ورناتىلدى. ال قوعامدىق كوميسسيا ءوز قىزمەتىندە قوعامدىق ۇيىمدارمەن, ازاماتتارمەن جۇمىس جۇرگىزۋدى جوسپارلاۋدا. سايلاۋ سوڭىندا قوعامدىق كوميسسيا ءوز جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسىن جاريالايدى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان».
پاۆلودار.