ادام قۇدىرەتتىلىگىنە وي جەتە بەرمەيتىن, سانالىلىعىنىڭ, دانالىعىنىڭ, قابىلەتتىلىگىنىڭ شەگى, تەڭى مەن تەلىسى جوق, كيەلى دە قاسيەتتى, اسا كۇردەلى جاراتىلىس. الەمدىك كەڭىستىكتە جاسامپاز تىرشىلىك يەسى – ادامزات, بيوالەۋمەتتىك شەڭبەردە جەكە تۇلعا. سەزىمتال, پايىمدى, بولجامدى. امالى مەن ءتاسىلى مىڭ سان. بۇگىنگىسىن ەرتەڭ قاناعات تۇتپايتىن تالعامپاز, ىزدەنىمپاز, تالاپتى, قاجەتىن تاڭداي بىلەتىن, جوعىن تابا, بارىن جاڭارتا, جاساندىرا, جەتىلدىرە بەرەتىن جاھانداعى بالاماسىز, ىشكى جان-دۇنيەسىنىڭ تىلسىمدى رۋحاني كۇشى مەن سىرى ءالى تۇگەل اشىلىپ ۇلگەرىلمەگەن جەر جۇزىندەگى كەمەل كەمەڭگەر.
ادامنىڭ دۇنيە-ءومىر تانىمدىق قۋات كوزى, ناعىز ادامدىقتىڭ نەگىزى نازىك بولمىس –اقىل, ەس, وي – ءورىس, جاد, تۇيسىك جانە سەزىم. مىنەز-سانالى ءومىر جۇيەسىندە نازىك بولمىسپەن قاباتتاس دارىعان, ادامنىڭ تابيعي قالپى, سىر-سيپات, ءىس-ارەكەت, بەت-باعدار ەرەكشەلىكتەرىنىڭ پسيحولوگيالىق جيىنتىعى. اقىل مەن مىنەز كىسىلىكتىڭ پارقىن, پاراساتتىلىعى مەن ءبىتىم-كەلبەتىن, ومىرگە جاراسىمدىلىعى مەن قابىلەتتىلىگىن انىقتاۋشى, سونداي-اق ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىرۋشى, جەتىلدىرۋشى سانالىق كاتەگوريا.
مىنەزدىڭ ءمانى مەن ماعىناسى كەڭ ۇعىمدى. ءومىر اعىمىنىڭ بارلىق كەزدەرى مەن كەزەڭدەرىندە ادامنىڭ وي-تولعامىنا, تالعام-سەزىمىنە, كوڭىل- كۇيىنە, قام-قارەكەتىنە تىكەلەي قاتىستى جانە اسەرلى, كىسىلىك بەينەسىنىڭ سارالانۋىنا ىقپالدى. بار بولمىسىن, سەزىم سەرپىنىن, كوزقاراسىن اينا-قاتەسىز, قاز قالپىندا ەلەستەتەر شاراينا.
ەل ىشىندە ايتىلاتىن “ەتپەن ءبىتىپ, سۇيەكپەن كەتەر” تۋابىتتى, وزگەرمەيتىن سىرەۋ مىنەز بولمايدى. سابيلىك پەن كامەلەتتىك جاس ارالىعىندا وتباسىنىڭ تەكتىلىك قاسيەتتەرىنە ءسايكەستى اتا-انا ۇلگىسىندە, شاڭىراقتىڭ مادەني-تۇرمىستىق, الەۋمەتتىك جاعدايلارىندا, وسكەن ورتانىڭ ءتالىم-تاربيەلىك دەڭگەيىندە مىنەز-ق ۇلىقتىڭ نەگىزى قالانادى. ودان سوڭعى كەزدە ادامدارمەن قارىم-قاتىناستىڭ, قوعامدىق ورتانىڭ, ەڭبەك جۇيەسىنىڭ, تىرشىلىك تالقىسىنىڭ, ىزدەنىس پەن تالپىنىستىڭ, ساتتىلىك پەن ۇتىلىستىڭ, تاعى ءتۇرلى فاكتورلاردىڭ اسەرىمەن تۇراقتى مىنەز قالىپتاسادى, سول قالىپتا ادام عۇمىرباقي ءومىر سۇرەدى. كەيدە, ءاسىرەسە, جاستىق شاقتا ۇلگى تۇتقان ابزال ازاماتتارعا ەلىكتەۋشىلىكتەن نەمەسە تاعدىر ءتالكەگىنەن تەكتىلىك مىنەزدە جاساندىلىق پايدا بولادى. بىراق تابيعي بىتىمگە تەرەڭ سىڭبەيدى. جاساندىلىقتى تۋعىزعان جىمىسقى ارەكەتتەر وزگەرسە, ىقپالىن جويسا جالعان پەردە سىپىرىلىپ, مىنەز ءاۋ باستاعى قالپىنا تۇسەدى.
مىنەز كوپ ءتىندى جانە كورىنىستى. ءبىزدىڭ بايقاۋىمىزشا, جالپى سيپاتتىلىعى ءبىر ءجۇز ونعا تارتا. ادامدى ءار قىرىنان تانىتاتىن وسى كورىنىستەر شارتتى تۇردە ەكى باعىتتى: اقىلمەن استارلاس كەلىستى جانە قىم-قيعاش قىلىقتى تەرىسكەيلى. كوڭىل شالقىتار جادىرالىق, شابىت شاقىرار جارقىندىق, پاراساتتىلىقتى دەمەۋ, يگىلىكتى قولداۋ, قابىلەتتىلىكتى جەبەۋ, اقيقاتتى قورعاۋ, ىسمەرلىكتى ۇشتاۋ, ادامي اجاردى اشۋ, اساۋلىقتى باسۋ مىنەزدىڭ كەلىستى باعىتتىلىعى. تەرىسكەيلىگى تۇرلاۋسىز اۋىتقىمالى, الا كوڭىلدى, شيەلى, كىنامشىل, ويناقى, قىرسىز, ايتاقشىل, قىڭىر, تاعى باسقا جاعىمسىز قىلىقتىلىق.
بولمىستا قانشا مىنەزدىلىك بولسا, ادامدار دا سونشا مىنەزدىلىكتى. ءبىر كىسىدە كەشەندى مىنەز بايقالمايدى, ەكىنشى بىرەۋمەن تولىق مىنەزدەستىك تە ۇشىراسپايدى. اركىم وزىنە ءتان تابيعي قالىپتاسقان مىنەزىمەن ەرەكشەلەنىپ, كىسىلىگى تانىلادى. ءبىر ماعىنالى مىنەزى جوق جانە مىنەزسىز سوزدەرى ءجيى قولدانىلادى. ءسوزدى جۇيەلەي جانە ويناتا بىلەتىن قازاق ولارعا ەكى ءتۇرلى ءمان بەرىپ, ىنجىق, ەز, ىرىقسىز كىسىنى مىنەزى جوق دەپ كەمىتەدى. اشۋشاڭ, ىزاقور, ۇرىسقاق پەندەنى مىنەزسىز دەپ جاقتىرمايدى. مىنەزدىلىكتى كەلىستىلىككە بالايدى.
مىنەزدىڭ ءارتۇرلى ماندىلىگى جاعىمدى-جاعىمسىز سوزدەرمەن عانا ەمەس, ادام بەت-الپەتىنىڭ قيلى قۇبىلىسى, دەنە مۇشەلەرىنىڭ سىپايى نە ەبەدەيسىز ەرسى قيمىل-قوزعالىسى, سونداي-اق اشىق, جايدارى نەمەسە تۇنەرگەن, سازارعان ۇنسىزدىك ارقىلى دا تۇسىنىلەدى. بۇل دا ءبىر سىرباز ەرەكشەلىك.
اقىلعا نەگىزدەلگەن مىنەز ورالىمدى, يكەمدى, ءيى جۇمساق, ءىس-ارەكەتتىڭ يگىلىگىنە سەبەپشى. جاقسىلىققا باستاماشى, “اتتەگەن-ايعا” جول كەسۋشى. تىرشىلىكتەگى ۇساق-تۇيەك كەمشىلىكتەردى بايقاتپايدى, اڭعارىلسا جۋىپ-شايادى. ءوزارا قارىم-قاتىناستا, ارالاس-قۇرالاستا الدە قالاي توڭازىعان كوڭىلدىڭ قىراۋىن جىبىتەدى. وشىككەن داۋ-دامايدى باسادى. تونگەن قاتەردىڭ بەتىن قايىرادى, ارانداتپايدى, اسقىندىرمايدى.
ادامنىڭ قادىر-قاسيەتى, كوپشىلىك جاعدايدا, مىنەز-قۇلقىنا قاراي باعالانادى. تالاي-تاعدىرعا دا وڭدى-سولدى اسەر ەتەدى. كەلىستى مىنەز ءومىر كەڭىستىگىنىڭ تورىنە شىعارادى, تەرىسكەيلىگى قازان-وشاق باسىنان اسىرمايدى. دەمەك, مىنەزدى ەركىنسىتپەي, ءاماندا, اقىلعا جۇگىندىرۋ ءلازىم.
ابدەن قالىپتاسقان جانە ءومىر قالپىنا ۇيلەسىمدىلىك تاپقان مىنەز-ق ۇلىق “ادامنىڭ ەكىنشى تابيعاتى – ادەتكە” اينالادى. ول, جيناقتاپ ايتقاندا, كۇندەلىكتى تىرشىلىكتەگى ءجون-جوسىق, جول-جورالعى. تۇرمىستىق قاعيدالى داعدى. ۇيرەنشىكتى ءتارتىپ. ۇلتتىق نەگىزدى ءتالىم-تاربيە تاجىريبەلەرى.
كوركەم مىنەز – ادامنىڭ ەستەتيكالىق-ەتيكالىق ءسانى مەن ءمانى. بۇل رەتتە ادەپتىلىكتى, ۇياتتىلىقتى, نامىستىلىقتى جانە ماڭعازدىقتى ەرەكشە اتاعان ءجون. قازاق حالقىنىڭ ادەپ-قالپى كوشپەندىلەر مادەنيەتىنىڭ, سالت-ءداستۇرىنىڭ ۋاقىت ىلگەرى جىلجىعان سايىن كەزەڭىمەن وزگەرگەن, ءار داۋىردە, ءار قوعامدىق قۇرىلىمدا ءومىر ەلەگىندە ەكشەلىپ, تالعامىنا ساي سۇرىپتالىپ, ۇلتتىق سيپاتىن ساقتاي وتىرىپ جەتىلدىرىلگەن مىنەز-ق ۇلىقتىڭ اق ادال ۇلگىسى.
ادەپ – مىنەزدىڭ اناسى. دۇنيەدەگى يگىلىكتىڭ, يماندىلىقتىڭ بارشاسى انادان, انا كيەسى مەن قاسيەتىنەن باستاۋ الىپ تارايتىنى سياقتى, رۋحاني مىنەز ادەپتەن, ادەپتىلىكتەن ءوربيدى.
ادەپتىلىك – انا سۇتىمەن ساناعا سىڭەتىن ۋىز مىنەز. ادامنىڭ ەسى كىرگەننەن, جاستايىنان داريتىن, ەشكىمنىڭ اقىل-كەڭەسىنە ءزارۋسىز, جاماندىقتان ادا تابيعي قاسيەت. مادەنيەتتىلىكتىڭ, زيالىلىقتىڭ, سىيلاستىقتىڭ, قادىرلەستىلىكتىڭ شارشى ءتورى. ەڭ الدىمەن تۋعان حالقىنا, ۇستانعان دىنىنە, ۇلتتىق دىلىنە قۇرمەت. كىسىلىكتىڭ كوركى, ەتيكالىق نۇسقاسى, اسەمدىك ورنەگى, ادامنىڭ اسقاق ابىرويى.
پەداگوگيكالىق عىلىمدا مادەنيەتكە نەگىزدەلگەن گۋمانيستىك ادەپتىلىك, قوعامدىق ءماندى دەموكراتيالىق ادەپتىلىك جانە رۋحاني باعىتتاعى ءدىني ادەپتىلىك اتاۋلى ءۇش تارماقتى قيسىن بار. ءبارى وركەنيەتتىلىككە, اعارتۋشىلىققا, رۋحانياتتىققا جول اشادى. دايەكتەمەسى عىلىمعا نەگىزدەلگەن كوپ ءتىندى جانە الەمدىك اۋقىمدى بولسا دا, ءبىزدىڭ ۇلتتىق مادەني, احلاق ادەپتىلىگىمىزگە ساباقتاس دەرلىك. ول تۋرالى اڭگىمە بولەك.
ادەپتىلىكتىڭ ءبىر ۇلگىسى بيازى سىپايىلىق. ءومىر قالپىنىڭ ءتالىمدى قاراپايىمدىلىعى. “سارى مايدان قىل سۋىرعان” تازالىق, پاكتىك. “سىرى كەتسە دە, سىنى كەتپەس” سۇلۋ ساندىلىك. جان جارالار, بەت جىرتار بوگدە ءسوزسىز ء“بىز, ءسىز”. شاشاۋ شىعارماس سىر تۇيىندىلىگى, ءىلتيپاتتىق, تارتىپتىلىك, قۇرمەتتىلىك. كوپتىڭ ورتاسىنان ورىن تيسە, تورگە وڭمەندەپ ورمەلەمەس يناباتتىق. ۇلكەنگە ىزەت, كىشىنى ءومىر شىڭىنا شىعارار ۇلاعاتتىق. قاتار-قۇربىنى وقشاۋلاماس, الالاماس كەڭپەيىلدىك. ۇلىقتىقتى ارمانداماس سىرلى كىشىلىك. بارعا قاناعات, جوققا اپشىماس جايساڭدىق. جۇپىنىلىقتى كەمشىن كورمەۋ, كوڭىل كوزىن سۋالتپاۋ. ايتىس-تارتىستان اۋلاق, استامشىلىققا اياق باسپاس ادالدىق.
سىپايىلىقتىڭ قازاقى ءبىر تانىمى, نەگىزىنەن قىز-كەلىنشەكتەرگە ءتان يبا, يبالىق. كەيبىرەۋلەر ويلاعانداي, بەت مونشاعى توگىلگەن ۇياڭدىق, جاسىقتىق, جالعان ۇيالشاقتىق ەمەس, ءوزىن دە, وزگەنى دە قادىرلەي بىلەر كورگەندىلىك. ەرەن ۇستامدىلىق, يمانجۇزدىلىك, جىلى لەبىزدىك. يشاراتتى تۇسىنىستىك, كەلەڭسىزدىكتى جاتىرقاۋ. ۇلتتىق تازا عۇرىپتىلىقتىڭ, ادەپتىلىكتىڭ جانە كوركەم مىنەزدىلىكتىڭ ەرەكشە ۇيلەسىمدىلىگى.
ۇيات, ۇياتتىق – ارلى مىنەز. ادامنىڭ ويىنا, بويىنا, بولمىسىنا لايىقسىز, ادامگەرشىلىككە جات, ار-وجدان نورمالارىنا سىيىمسىز, ادەپ ءتىنىن سوككەن زىمياندىقتان بۇرقانعان, سىرتقا تەپپەي, ىشكى جان-جۇيە ۇشىناتىن نازىك سەزىمنىڭ كۇيزەلىسى. ۇلى ويشىل اباي ۇياتقا ەكى ءتۇرلى ءمان بەرگەن. “ناداندىق ۇيات, – دەگەن عۇلاما, – جاس بالانىڭ ءسوز ايتۋعا ۇيالاتىنى سياقتى اقىلى قىسقا, ءورىسى تار, ويى تاياز جاننىڭ ۇيالمايتىن نارسەگە ۇيالۋى. شىن ۇيات-ابىرويعا, شاريعاتقا تەرىس, اقىلعا سىيىمسىز سولەكەت قىلىقتان ۇيالۋ. بۇل تەك ەستى ادامعا ءتان قاسيەت. ال ءبىرىنشىسى ءوزى ىستەگەن قاتەدەن, ناپسىگە ەرىپ قىلعان قىلىعىنان ۇيالۋ”.
دانىشپان ابايدىڭ ۋاجىنە تەرەڭىرەك وي جۇگىرتسەك, شىن ۇيات دەگەنىمىز, سانالى ادامنىڭ ءوز مىنەز-قۇلقىنا, ءىس-ارەكەتىنە سىني قاراۋدان تۋىندايتىن نامىستى سەزىم تەبىرەنىسى جانە سونىڭ اسەرىنەن بۋلىققان جان-دۇنيە تولعانىسى. انايىلىققا قارسى سەرپىن. الاماندىقتان, كولگىرسۋدەن, دۇنيەقوڭىزدىقتان بەزىنۋ. ءوز قىلىعىنىڭ جوسىقسىزدىعىنان, ەرسىلىگىنەن جيىركەنۋ. ابەستىلىگىن جازعىرار حالىقتىڭ نالالى نازارىنان قايمىعۋ. ەل, جۇرت الدىندا ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنىپ, جۇعىمسىز ارەكەتتەرىنەن تورىعۋ, ءوزىن-ءوزى ايىپتاۋ. ناداندىق ۇيات – جانى جالعان جاننىڭ ۇيالعانسىپ, قىسىلىپ, قىمتىرىلعان ءتۇر تانىتىپ سىزىلىپ, ءتالىمسىپ قىلىمسۋى. بەتى بۇلك ەتپەي كوز ويناتۋ, سىرت اينالا بەرىپ مىسقىلدى كەيىپتە مىرس-مىرس كۇلۋ. بۇل جالعان, ناداندىق ۇياتتىڭ جىمىسقىلانىپ, اشىقتان اشىق ۇياتسىزدانۋى.
ۇيات ادامنىڭ رۋحاني ومىرىندەگى رەتتەۋشى كۇش. اعاتتىقتان قورعان, ىزەتتىككە پانا. وعاشتىققا جول بەرمەس تەجەۋ. وپىقتى ءىس-ارەكەتكە بوگەۋ. اقتىق پەن ساقتىقتىڭ جوقشىسى. يماندىلىقتىڭ قابى.
ۇيالۋ مەن ۇيالتۋ قوساقتى ۇعىم. ءبىرى ىشكى اسەردىڭ قىسىمى, ەكىنشىسى سىرتقى اسەردىڭ ءدۇمپۋى. ۇيالۋ اڭعارىمسىزدىقتان, اڭعالدىقتان, قىزبالىقتان قوزعان ەرسى ارەكەت سالدارى. وپىق مىنەزى, انايى ءسوزى, ارعا تيەر ورىنسىز ءازىل-قالجىڭى, ۋادەدەن تايقۋى ءۇشىن وزىنەن-ءوزى ۇيالۋ. بۇل رەتتە ارلى كىسى ۇياتىنا كەشىرىم سۇراپ, قايتالانباۋىنا بەكىنەدى.
ۇيالتۋ – ۇلت قاعيداسىن بۇزعان, ادەپتەن اتتاعان, قوعامدىق ورتادا تۇرپايى مىنەز-قۇلىق تانىتقان, كىسى نامىسىن قورلاعان, جالا جاپقان, جالعان سويلەپ وسەك تاراتقان, سىپايىلىق شەڭبەردىڭ شەگىنەن شىققان, سونىڭ ءبارىن ءجون كورىپ, قاتەسىن مويىنداماعان ادامدى جاناشىر جولداستارىنىڭ, اعايىن-تۋىستارىنىڭ سىپايى سوزدەرمەن سيپاي قامشىلاپ, قىلعان قىلىعىنىڭ ورەسكەلدىگىن, جاعىمسىزدىعىن ءتۇسىندىرىپ, ءبىر جاعىنان ارىن, نامىسىن قىزدىرىپ, ەكىنشى جاعىنان مۇقاتپاي, ايىبىن بەتىنە باسىپ, تاۋباعا كەلتىرىپ ۇيالتۋ. كەڭەسكە ۇيىپ, اقىلعا كونگەن ادام وكىنەدى, قاپالانادى, ۇياتسىزدىعىن كەشىرۋدىڭ امالىن, ۇياتقا تاسالانۋدىڭ جولىن ىزدەيدى.
ۇياتسىزدىق ادامعا وپا بەرمەس جاماندىق. تەك ۇياتتى كىسى سياتتى.
نامىس-مىنەزدىڭ ايبىنى. ادامي كيە مەن قاسيەتكە شاڭ جۋىتپاس, كىر جۇقتىرماس قايسارلىق. ابىرويعا داق تۇسىرتپەس وجەتتىلىك. ادام قۇقى مەن ەركىندىگىنىڭ وققاعارى, بەرىك باقانى, تاپجىلماس تىرەگى. شايپاۋ, سۋماڭ سوزگە قىتىم. كىسىلىك قۇندىلىقتاردىڭ ساقتىق قورى. ءومىر ماندىلىگىنىڭ وزەگى. وكتەمدىكتەن اراشا. جوسىقسىزدىققا ايبار, وسالدىققا جىگەر. ادامگەرشىلىك سوتى, ءارى ايىپتاۋشىسى, ءارى قورعاۋشىسى. سەرتتىڭ سەمسەرى. ارسىزدىق تارامىن قيىپ تۇسەر الداسپان. ءبىر جاعىنان كۇيكى تىرشىلىككە قورلانۋ, وزبىرلىققا كۇيىنۋ. ەزدىككە, ىنجىقتىققا قىنجىلۋ. جىگەرسىزدىككە, بوسبەلبەۋلىككە, ىسكە العىسىزدىققا ىزالانۋ. استامشىلىققا, قول سۇعاناقتىعىنا, اۋلەكىلىككە اشىنۋ. مانساپقورلىققا, جاعىمپازدىققا, جالتاقتىققا شىمىركەنۋ. ادامنىڭ ەڭسەسىن تۇسىرەر, ابىرويىن توگەر, كىسىلىگىن كەمىتەر جالالى ارەكەتتەرگە, قاراۋ قىلىقتارعا كەشىرىمسىزدىك.
مۇحاممەد پايعامبار: “ەر جىگىتتىڭ ءۇش نامىسى بار. ءبىرى – يمانى, ەكىنشىسى – وتانى, ءۇشىنشىسى – وتباسى” دەپ ار-وجداننىڭ رۋحانياتتىلىعىن جوعارى باعالاعان. وسى ۇعىمدى تاراتىپ پايىمداساق, “مالىم جانىمنىڭ, جانىم ارىمنىڭ ساداقاسى” دەيتىن قازاقتىڭ جاساعان يە قۇدىرەتىنە سەنىمدى, اتا مەكەن, ءومىر جانناتى تۋعان ەلىن, جارىق دۇنيەگە اكەلىپ وسىرگەن, قاناتتاندىرعان ۇياسىن تۋ كوتەرەر نامىستى حالىقتىڭ اتاۋلى ۇرانىنا مەڭزەگەندەي. ابىز بابالاردىڭ: “مالسىز بولساڭ دا ارسىز بولما; ءارلى بولعانشا ارلى بول; ارىڭدى جەمە, بارىڭدى جە; ار جازاسى بار جازادان اۋىر; ەر جىگىت ەلىنىڭ ۇلى, نامىسىنىڭ ق ۇلى” دەگەن وسيەتى ءبىزدىڭ زامان ادامدارىنا ارنالعانداي. تەك ماڭىزىن ءتۇسىنۋ ابزال.
نامىس ءبىر سىرلى, كوپ قىرلى: جەكە باستىق نامىس, قۇقىقتىق نامىس, كاسىپتىك نامىس, ازاماتتىق نامىس, ۇلتتىق نامىس. اتالۋى ءارتۇرلى بولعانمەن, ءبارى ادامدىق قاسيەت پەن مۇددەنىڭ جىرتىسىن جىرتادى, ابىروي مەن بەدەلدى قورعايدى. ءبارىنىڭ سەبەبى مەن ناقتىلى سالدارى, زاڭدامالىعى مەن رۋحتىلىعى بار.
نامىستى قورعاۋ ازاماتتىق پارىز. ونى كىرشىكسىزدەندىرمەۋ ءۇشىن ارلانا ءبىلۋ, ارسىزدىقتان ءتۇڭىلىپ جيىركەنە ءبىلۋ شارت.
ماڭعازدىق بىرەۋلەردىڭ تۇسىنىگىندەگىدەي پاڭدىق, تاكاپپارلىق ەمەس, ادام جاراتىمىنا سيرەك داريتىن, تەرەڭ ويلى كىسىگە ءتان بايسالدى, باياندى مىنەز. ادامي ىرىلىك. جاساندىلىعى, جالعاندىعى جوق تۇرلاۋلى تابيعي ءبىتىم. ەلپەڭ-سەلپەڭدىككە باسۋ, باتپان سالماقتىق. مىزعىماس ورىندىلىق, تايسالماس تاباندىلىق. اسىعىستىققا توقتام. از سويلەپ, كوپ تىڭداۋ. بايقامدىلىق, ۇعىمدىلىق. ويلى كوزقاراس, جان-جاقتى تانىمدىلىق. قالاۋىنا سايكەس ادامنىڭ ءوزىن-ءوزى تاربيەلەۋ جەمىسى. زيالى قاۋىمنىڭ تاڭداۋلى تالىمدىلىگى. ءومىردىڭ سىرى مەن قىرلارىن تۇبەگەيلى زەردەلەپ, ونەگەسىن بولمىسقا شاقتاپ, ارلەپ سىڭىرگەن اسەمدىگىن, اسەرلىگىن قادىرلەر ساليقالىق. كورەگەندىلىك, ۇستامدىلىق, ابزالدىق سىمباتى. تالاي-تاعدىرعا تاۋەلسىز عۇمىر كەشۋگە تالپىنىس. قوعامدىق ورتادا دەربەستىكتى, دارالىقتى قالاۋ. تىلسىم كۇشىنە, ءومىردىڭ جۇمباقتى سىرىنا, قۇپياسىنا قۇمارلىق, شيەسىن شەشۋگە تالاپتىلىق.
ماڭعازدىق بەلگىلى ءبىر تۇيىقتىق, تۇيسىكتى, ءتۇيىندى تۇيىقتىق. سىر ساندىق قۇلپىنىڭ بەرىكتىگى. وي جيناقتىلىعى. جولداس-جورا تاڭداۋدا تالعامپازدىق. قان جاقىندىعىنان جان جاقىندىعىنىڭ, ءسوزسايىستان پىكىرلەستىكتىڭ, ويشىلدىقتىڭ باسىمدىلىعى. ءوز ىسىنە سەنىمدىلىك.
ادامنىڭ ساناسى مەن بولمىسىنا سىڭگەن عۇمىرلىق قۇبىلىس – كوپ قىرلى مىنەزدىڭ تەك تورتەۋىنە: ادەپتى, ۇياتتى نامىستى, ماڭعازدى مىنەزدىلىككە ادەيى توقتالدىق. ويتكەنى, ولار مىنەزدىڭ مايەگى, قاسيەتتىلىك تۇعىرى. ادام قاي كەزدە, قاي جاستا, قانداي قىزمەت اتقارسا دا ۇدايى جەكە باستىڭ, تۇرمىستىق-الەۋمەتتىك, جۇمىس بابى جاعدايىنا, قوعامدىق ورنىنا, زامانداستارىمەن قاۋىمداستىق دەڭگەيىنە تىكەلەي قاتىستى جانە وڭ اسەرلى, ادامگەرشىلىكتى كۋالاندىرار, ارداقتار, دارىپتەر, مەملەكەتتىك مىندەتتى, ازاماتتىق پارىزدى مۇلتىكسىز اتقارۋدا ءپارمەندى رۋحاني كۇش. سوندىقتان قازىرگى قاۋىمداستار, اسىرەسە, ءىس باسىنداعىلار مەن جاستار ادەپتىلىككە, ۇياتتىلىققا, نامىستىلىققا, ماڭعازدىلىققا باسا نازار اۋدارار, دەن قويار, ۇستانىمىن كادەگە جاراتار دەپ ويلايمىز.
جاردەم كەيكىن.