سوڭعى كۇندەردە قازاق بوكسىنىڭ توڭىرەگىندە ەلدى ەلەڭ ەتكىزىپ, جاندى جادىراتا تۇسەتىندەي ءتورت بىردەي جاعىمدى جاڭالىق ورىن الدى. ءتومەندە سولاردى رەت-رەتىمەن قىسقاشا بايانداپ بەرەيىك.
ءبىرىنشى جاڭالىق – بوكستان قازاقستان قۇراماسى الداعى كۇزدە حالىقارالىق اۋەسقوي بوكس فەدەراتسياسىنىڭ ء(اىBA) باستاماسىمەن ومىرگە كەلگەلى تۇرعان بۇكىلالەمدىك بوكس سەرياسىنىڭ (WSB) ساپىندا ونەر كورسەتە باستايدى. بۇل اتالمىش قاۋىمداستىقتىڭ جاقىندا لوندوندا وتكەن كەزەكتى كونفەرەنتسياسىنىڭ قورىتىندىسىمەن بەلگىلى بولدى. قۇرامىنا كاسىپقوي جانە اۋەسقوي بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى قوسا الىناتىن وعان جەر-جاھان بويىنشا بار-جوعى 12 ەلدىڭ قۇراما كوماندالارى عانا قاتىسادى. بۇل ۆاكانسيالار ەۋروپا, ازيا جانە امەريكا سىندى ءۇش كونفەرەنتسياعا ءبولىنگەن قۇرلىقتاردىڭ اربىرىنە 4 ورىننان تەڭ ءبولىپ بەرىلگەن. ولاردىڭ قاتارىندا بوكسى بۇلارعا قاراعاندا كەنجەلەۋ دامىپ كەلە جاتقان افريكا جانە اۋماعىندا ءبىر عانا داۋلەت ورنالاسقان اۆستراليا كونتينەنتتەرى جوق. ال ازياعا بەرىلگەن ءتورت ورىن ءبىزدىڭ جىگىتتەردەن باسقا, قىتاي, ءۇندىستان جانە ءازىربايجان سايىپقىراندارىنا بۇيىردى. بىراق, بىزگە سوڭعى وليمپيادالاردا, الەم جانە قۇرلىقتار چەمپيوناتتارىندا وسى تىزىمدەگى كەيىنگى ەكى ەلگە قاراعاندا جۇلدەلەردى الدەقايدا كوبىرەك الىپ جۇرگەن وزبەك جانە موڭعول گۇرزى جۇدىرىقشىلارىنىڭ نەگە ەسەپكە الىنباي قالعانى تۇسىنىكسىزدەۋ بولىپ كورىنە بەرەدى.
ەندى قالعان قۇرلىقتار اتىنان شىعاتىن ەلدەر قۇرامالارى جايىنا كەلسەك, ەۋروپادا بۇل جولداما رەسەي, تۇركيا, فرانتسيا جانە يتاليا بوكسشىلارىنىڭ ەنشىلەرىنە ءتيىپ وتىر. وسى تورتتىكتىڭ كەيىنگى جىلدارى ءتورتكۇل دۇنيەدە توپ جارىپ ءجۇرگەنى راس. سونىڭ ىشىندە ورىس بوكسشىلارىنىڭ وداق تاراعاننان بەرگى ارالىقتا ەۋروپا چەمپيوناتتارىندا قول جەتكىزىپ جۇرگەن وراسان زور تابىستارىنا تەك قول سوعىپ قانا قويماي, قاتتى قايران قالۋعا دا بولادى. مۇنداي زور جەتىستىكتەرگە كەزىندە بۇدان دا كۇشتى دۇرىلدەپ تۇرعان شاعىندا كۋبا قابىلاندارى عانا ەڭ تاعا العان ەدى. سول بوستاندىق ارالىنىڭ جايساڭدارى كوشباسى بولىپ تابىلاتىن امەريكا قۇرلىعىندا عانا ازىرگە ودان بولەك تاعى كىمدەردىڭ جارىسقا جالىن قوساتىنى بەلگىسىز بولىپ تۇر.
الەم قۇلاق تۇرگەن ءدۇبىرلى دودا الداعى قاراشا ايىنىڭ 19-ىندا سورەدەن شىقپاقشى. مۇندا ءار كونفەرەنتسياعا ەنگەن قۇرامالار الدىمەن ءبىر-بىرىمەن ۇيدە جانە تۇزدە ماتچتىق كەزدەسۋلەر وتكىزەدى. ماسەلەن, قازاقستان بوكسشىلارى وسى كۇنى ءوزىنىڭ ءبىرىنشى شايقاسىن ءۇندىستاننىڭ استاناسى دەلي قالاسىندا سول ەلدىڭ قۇراماسىمەن وتكىزەدى. ءار كوماندا وسىلاي 6 كەزدەسۋ وتكىزىپ بولعان سوڭ, ولاردىڭ اراسىنداعى جەڭىمپازدارى باسقا كونفەرەنتسيالاردان وزىپ شىققان ەلدەردىڭ شەبەرلەرىمەن ۇشىراسىپ, دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ مىقتى جاساقتىڭ اتىن ايعاقتايدى. سودان كەيىن ءار سالماقتا مىقتى كورىنگەن بوكسشىلار تاعى ءوزارا قولعاپ ءتۇيىستىرىپ, سول دارەجەلەردەگى جەڭىمپازدىڭ ەسىمىن انىقتايدى. مىنە, وسى جەڭىمپازدار 2012 جىلى لوندوندا وتەتىن جازعى وليمپيا ويىندارىنا بىردەن جولداما الادى.
تاعى ءبىر ايتاتىن ءجايت, بۇل جولى بوكسشىلار ايبا ۇسىنىپ وتىرعان جاڭا فورمات بويىنشا شارشى الاڭعا شىققالى وتىر. ول جاڭالىقتار, ەڭ الدىمەن سالماق مولشەرلەرىنىڭ وزگەرۋىنەن بايقالادى. بۇل بايراقتى ءباسەكەدە بوكسشىلار سول وزگەرگەن 5 سالماق دارەجەسى (54, 61, 73, 85, +91 كگ.) بويىنشا بوي كورسەتەدى. ءاربىر قۇراما وسى 5 سالماق بويىنشا 15 بوكسشىنى تىزىمگە ەنگىزۋى ءتيىس. ەرەجە سونىمەن بىرگە سول تىزىمدەگىلەردىڭ كەم دەگەندە ەكەۋى لەگيونەر, ياعني باسقا ەلدىڭ بوكسشىسى بولۋى كەرەك ەكەنىن تالاپ ەتەدى. بۇكىلالەمدىك بوكس سەرياسىنىڭ قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنداعى ۇيلەستىرۋشىسى بولات مانكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, “Astana arlans”, ياعني “استانا ارلاندارى” دەگەن اتپەن كۇش سىناساتىن ەلىمىز كومانداسىنا قازىردىڭ وزىندە 4 شەتەلدىك بوكسشى ساتىپ الىنعان. ولار – 85 كيلوعا دەيىنگى سالماقتاعى كولۋمبيالىق دجەيسون ماررەي لورەللو مەن گانالىق ماكسۆەلل ەنتونزان, 91 كيلو اۋىر سالماقتاعى ماديار يشتۆان بەررەرا مەن سەرب ميلۋتين ستانكوۆيچ. ال ءوز ەلىمىزدەن قانات ءابۋتالىپوۆ, باعدات الىمبەكوۆ, نۇرلان سەيسەمبەتوۆ (54), مەرەي اقشالوۆ, ەرجان مۇسافيروۆ, ازامات سماعۇلوۆ (61), باقىت ءسارسەكباەۆ, داۋرەن ەلەۋسىنوۆ, ميراس بايانحانوۆ (73), مارات مولداگەرەەۆ (85), قانات التاەۆ (+91) وسى قۇراماعا كىرۋگە كەلىسىم بەرىپ وتىر. دەگەنمەن, مۇنىڭ ءوزىنىڭ دە ءالى تۇپكىلىكتى ءتىزىم بولا المايتىنىن ايتا كەتەيىك. ال قۇرامانى جارىسقا بەلگىلى ماماندار بەيبىت ەسجانوۆ پەن مارات مازىمباەۆ دايىندايدى.
ەكىنشى جاڭالىق – 2012 جىلى لوندوندا وتەتىن وليمپيادا ويىندارىنا قاتىساتىن بوكسشىلارعا كەزەكتى جولدامالاردى اپەرەتىن ءبىر كۆاليفيكاتسيالىق تۋرنير قازاق جەرىندە وتەدى. بۇعان ايبا اتقارۋ كوميتەتىنىڭ تاياۋدا ماروككودا وتكەن كەزەكتەن تىس ماجىلىسىندە قول جەتتى. ال وسى ورىنعا بىزدەن باسقا قىتاي, پاكستان جانە موڭعوليا سىندى ەلدەر تالاسقان ەدى. باسقا كونفەرەنتسيالاردا مۇنداي ىرىكتەۋ تۋرنيرلەرىن وتكىزۋ قۇقىعىنا ءازىربايجان, برازيليا, ماروككو جانە اۆستراليا سياقتى ەلدەر يە بولدى.
ءۇشىنشى جاڭالىق – بۇدان بىرقاتار ۋاقىت بۇرىن ەلوردادا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جۇلدەسى ءۇشىن وتكىزىلگەن ەكىنشى حالىقارالىق ءتۋرنيردىڭ اياسىندا وتكەن تورەشىلەر سەمينارىندا ءبىزدىڭ ەلىمىزدەن بەس بىردەي رەفەري ءۇش جۇلدىزدى ستاتۋس الدى. مۇنداي اتاقتى القالاعان راحىمجان رىسپاەۆ, باقىتجان بەكپەنبەتوۆ, الىشەر التاەۆ, ءاسيا امانباەۆا جانە ناتاليا تسوي ەندى حالىقارالىق ءىرى تۋرنيرلەر مەن چەمپيوناتتارعا قىزمەت كورسەتەتىن بولادى. وسى جەردە ازيادا مۇنداي مارتەبەگە جەتكەن باسقا بىردە-ءبىر ەلدىڭ جوق ەكەنىن ايتا كەتكەنىمىز ءلازىم. ال جوعارىداعى قىزداردىڭ ءبىرى الداعى قىركۇيەك ايىندا باربادوستا ايەلدەر اراسىندا وتەتىن الەم چەمپيوناتىنداعى جەكپە-جەكتەرگە تورەشىلىك ەتەتىن بولادى.
ءتورتىنشى جاڭالىق – ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە جوعارىداعى كونفەرەنتسيالاردىڭ ىزىمەن ايماقتار بوكسشىلارىنىڭ ماتچتىق كەزدەسۋلەرى ورىن العالى جاتىر. ونىڭ العاشقى تۋرنيرى كۇنى كەشە, شىلدەنىڭ 17-ىسىندە اقتاۋ قالاسىندا باستالىپ كەتتى. بۇدان كەيىن باسقا قالالاردا دا وسىنداي تۋرنيرلەر وركەن جايادى. مۇندا كوماندالار جاڭا ەرەجەگە ساي 10 سالماق دارەجەسى (49, 52, 56, 60, 64, 69, 75, 81, 91, +91) بويىنشا رينگكە شىقپاقشى. ولار سولتۇستىك, وڭتۇستىك, باتىس جانە شىعىس دەپ اتالاتىن 4 كونفەرەنتسياعا ءبولىنىپ شايقاسادى. بۇلاردىڭ بىرىنشىسىنە - قاراعاندى, كوكشەتاۋ, قوستاناي, پەتروپاۆل, ەكىنشىسىنە – الماتى, جامبىل, شىمكەنت, قىزىلوردا, ۇشىنشىسىنە – اقتاۋ, اتىراۋ, اقتوبە, ورال, سوڭعىسىنا استانا, پاۆلودار, وسكەمەن, تالدىقورعان كوماندالارى توپتاستىرىلعان. ولار بارلىعى 15 ماتچ ءوتكىزەدى. كوماندالار سولاردىڭ ءاربىرىنە جاقىن جانە الىس شەتەلدەردەن بوكسشى-لەگيونەرلەردىڭ قانشاسىن بولسا دا قاتىستىرۋعا قۇقىلى. قۇرامالاردى قالىپتاستىرۋدىڭ بۇل سحەماسى 1/8 جانە ق فينالدىق شايقاستاردا, ياعني العاشقى ەكى كەزدەسۋدە عانا قولدانىلادى. سودان كەيىن ھ فينالدان باستاپ ءار ديۆيزيوننىڭ كوماندالارى ءوزارا ۇشىراسىپ, باسقا جاقتاردان بوكسشى تارتۋعا رۇقسات ەتىلمەيدى. ال بۇل جوبانىڭ باستى ماقساتى, قازاقستان بوكسىنىڭ بىلتىر ميلاندا وتكەن الەم چەمپيوناتىنان كەيىن ەداۋىر ءتۇسىپ كەتكەن بەدەلىن كۇرت كوتەرىپ, بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ بولىپ وتىر.
اتالمىش ماتچتىق كەزدەسۋلەردىڭ ءبىرىنشى اينالىمى بيىلعى 4 قىركۇيەكتە مارەگە جەتەدى. وسى تارتىستا جەڭىسكە جەتكەندەر 1/4 فينالعا جولداما الىپ, 18 قىركۇيەك پەن 30 قازان ارالىعىندا ءوزارا كەزدەسەدى. وسىدان جەڭىپ شىققان ءار ايماقتىڭ جەڭىمپازدارى سوسىن جارتىلاي فينالدا ۇشىراسادى. مۇندا “باتىس” جانە “وڭتۇستىك” كونفەرەنتسيالارىنىڭ كۇشتىلەرى 13 قاراشادا, “شىعىس” جانە “سولتۇستىك” كونفەرەنتسيالارىنىڭ ماڭدايالدىلارى 24 قاراشادا كۇش سىناسادى. ال فينالدىق ايقاس 16 جەلتوقسان كۇنى استانا قالاسىنىڭ تورىندە دۇرىلدەپ وتكەلى تۇر.
ايتاتىنى جوق, ءتورت جاڭالىقتىڭ تورتەۋى دە بوكس دەسە, جارعاق قۇلاعى جاستىققا تيمەيتىن جانكۇيەر جۇرتتىڭ جاندارىنا جاعاتىنداي ايتۋلى وقيعالار ەكەنى داۋسىز. ءسوز سوڭىندا ءبىز بۇلاردىڭ بارلىعى بەلگىلى ازامات تيمۋر ق ۇلىباەۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ تىكەلەي ارالاسۋى جانە ىنتالى ىقپالى ارقىلى جاسالىپ جاتقانىن ايتا كەتكەندى ءجون كوردىك.
سەرىك ءپىرنازار, استانا.