كيەۆتەگى قارۋلاستارىممەن قاۋىشۋعا مۇمكىندىك بەردى
مەنىڭ ۋكراينادا وتەتىن مەرەكەلىك شارالارعا قاتىسقىم كەلگەنىنىڭ وزىندىك سىرى بار ەدى. ونى بايانداپ ايتسام بىلاي. جەڭىس مەرەكەسىنەن كوپ بۇرىن ماسكەۋ قالاسىندا وتەتىن پارادقا باراتىن, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ استاناسى استانا قالاسىنداعى ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىنا ارنالعان مەرەكەلىك شارالارعا قاتىساتىن مايدانگەرلەردىڭ ءتىزىمى ءوزىمىزدىڭ وبلىستىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانىپ, ايتىلىپ جاتتى. بىراق مەنىڭ فاميليام بىرەۋىندە دە اتالمادى. سودان وڭاشا وتىرىپ ويلانايىن. “سوعىسقا باستان-اياق قاتىسقانىم راس. ەلگە وفيتسەر بولىپ ورالدىم. العان وردەن-مەدالدارىم دا ءبىر باسىما جەتەرلىك. جاسىم 90-عا قاراي كەتىپ بارادى. ۇلى جەڭىستى بۇدان بىلاي دۇرىلدەتىپ تويلاعانىن ەندى قايتىپ كورەمىن بە, كورمەيمىن بە؟” – دەدىم ىشىمنەن. اقىرى ۋكراينا ەلىندە وتەتىن مەرەكەلىك شاراعا بارۋعا ارەكەت جاسادىم. نەگە؟ ويتكەنى مەن ءى جانە ءىى ۋكراينا مايداندارىنداعى 30-شى ينجەنەرلىك-ساپەرلىك باتالوندا بايلانىس بولىمشەسىنىڭ كومانديرى ەسەبىندە 1943 جىلدىڭ 6 قاراشاسى كۇنى كيەۆتى ازات ەتۋگە قاتىسقان ەدىم. باتالون 6-شى ينجەنەرلىك-ساپەرلىك بريگادانىڭ قۇرامىندا بولاتىن. ال ول باس قولباسشىنىڭ ەسەبىندەگى ارناۋلى اسكەري قۇراما سانالاتىن.
6 قاراشادا كيەۆتى جاۋدان ازات ەتكەننەن كەيىن بىزدەر قالانىڭ باس الاڭى كرەششاتنيكتى جاۋ قويىپ كەتكەن مينالاردان تازارتتىق. سول كۇنى ۇكىمەت ءۇيى, دراما تەاترى سياقتى حالىق جينالۋعا ءتيىس ورىنداردى دا جارىلعىشتاردان قاۋىپسىزدەندىردىك. سول كۇنى كەشتە دراما تەاترىندا ۇلى وكتيابر سوتسياليستىك رەۆوليۋتسياسىنىڭ 26 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جينالىس ءوتتى. وعان قارۋلاستارىممەن بىرگە مەن دە قاتىسقان ەدىم. كەلەسى كۇنى قالاداعى مادەنيەت, وقۋ ورىندارىن, شىركەۋلەردى مينادان تازارتتىق. سودان كەيىن العا جىلجىپ, ۋكراينا جەرىندەگى تالاي جويقىن ۇرىستارعا قاتىستىم. سونداعى جاۋىنگەرلىك تاپسىرمالاردى ورىنداعانىم ءۇشىن “زا وتۆاگۋ”, “زا بوەۆىە زاسلۋگي” مەدالدارىمەن ناگرادتالعان ەدىم. ۋكراينا ەلى مەنى كەيىن دە ۇمىتپاي, داڭقتى مەرەكەلەردە قۇتتىقتاۋ, يۋبيلەيلىك مەدالدار جىبەرىپ تۇردى.
ءسويتىپ, جوعارىداعى جايلاردى وي ەلەگىنەن وتكىزە كەلىپ, ۋكراينا پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگىنە, سول ەلدىڭ جوعارعى راداسىنىڭ قابىلداۋ بولمەسىنە 30 ءساۋىر كۇنى تەلەفون شالدىم. ونداعى قىزمەتكەرلەر مەنىمەن وتە جىلى شىرايدا ءسويلەستى. تەك ۋكراينا ەلىنە, جەڭىستى تويلاۋعا كەلۋ تمد ەلدەرىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرى ارقىلى شەشىلەتىندىگىن ايتتى. تۋرا سول كۇنى ءتۇس قايتا ەلىمىزدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە تەلەفون شالىپ, ۋكراينادا سوعىسقانىمدى ايتا كەلىپ, سول ەلگە بارۋعا ىنتالى ەكەندىگىمدى جەتكىزدىم. ارادا 30-40 مينۋت ءوتكەندە بۇل ۆەدومستۆوداعىلار قورعانىس مينيسترلىگىنە حابارلاسقاندارىن, ەندى مەنىڭ شارۋاممەن ولاردىڭ اينالىسىپ جاتقاندىعىن جەتكىزدى. ءبىر ساعاتتىڭ توڭىرەگىندە ءوزىمىزدىڭ قورعانىس ءجونىندەگى وبلىستىق دەپارتامەنتتىڭ وفيتسەرى ارنايى كەلىپ, مەنىمەن اڭگىمەلەستى. اراسىندا ۇيالى تەلەفونمەن قورعانىس مينيسترلىگىندەگى جاۋاپتى قىزمەتكەرمەن دە ءسويلەستىردى.
سوسىن باس-اياعى 4-5 كۇندە مەنىڭ كيەۆكە باراتىن ساپارىمنىڭ ءماسەلەسى شەشىلگەنى بار ەمەس پە. قۇجاتتارىم ءازىر بولدى دا 5 مامىر كۇنى استاناعا ۇشتىم. 7 مامىر كۇنى كيەۆتە ەلشىلىكتىڭ قىزمەتكەرلەرى قارسى الىپ, “ۋكراينا” قوناقۇيىنە ورنالاستىردى. قازاقستاننىڭ وسىنداعى ەلشىسىنىڭ ورىنباسارى قۋاندىق دەگەن ازامات بىزگە وندا ارنايى داستارقان جايىپ, قوناق ەتتى. الداعى كەلە جاتقان جەڭىس مەيرامىمەن قۇتتىقتادى. ەلشىلىكتىڭ اۋلاسىندا كيىز ءۇي تىگۋلى تۇر ەكەن. بولاشاقتا مۇنداعى ءبىر گەكتار جەرگە ارنايى ءۇي سالىنباق كورىنەدى.
جەڭىس مەرەكەسىنە بايلانىستى بارلىق شارالار سول ءبىز بارعان كۇنى باستالدى دەسە دە بولادى. تاريحي ورىنداردى, مۇراجايلاردى ارالاتىپ, اياعىمىزدى جەرگە تيگىزبەدى. ۋكراينامەن تانىسۋدى ەلدىڭ تاريحي-مەملەكەتتىك مۇراجايىنان باستادىق. وندا ءار قيىردان جينالعان مايدانگەرلەردىڭ باسى قوسىلعان سالتاناتتى جيىن وتكىزىلدى. مەن ءبىرىنشى بولىپ سويلەپ, ۇلى وتان سوعىسى كەزىندە ءى, ءىى ۋكراينا مايداندارى ءاسكەرلەرىنىڭ قۇرامىنداعى جاۋىنگەر جولداستارىمنىڭ ەرلىكتەرى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردىم. 86 جاسىمدا كيەۆتەگى مەرەكەلىك شارالارعا قاتىسىپ وتىرعانىما قۋانىشتى ەكەندىگىمدى, مايدانگەرلەردى ەرەكشە ىقىلاسپەن, قۇرمەتپەن قارسى العاندارى ءۇشىن ۋكرايندىقتارعا بەك ريزا بولىپ تۇرعانىمدى جەتكىزدىم. مەنەن كەيىن رەسەيدەن, بەلارۋستەن, ءازىربايجاننان, وزبەكستاننان كەلگەن ارداگەرلەر ءسويلەپ, ريزاشىلىقتارىن ايتىپ جاتتى.
سول كۇنى ۋكراينانىڭ مەملەكەتتىك كونتسەرت زالىندا ۇلكەن جيىن بولدى. وعان پرەزيدەنت ۆ.يانۋكوۆيچ قاتىسىپ, ارداگەرلەردى مەرەكەمەن قۇتتىقتادى. تەاترلاندىرىلعان كونتسەرتتەرىن كەرەمەت ازىرلەپتى. ءى, ءىى, ءىىى, ءىV ۋكراينا مايداندارىنىڭ تۋلارى ساحناعا اكەلىنگەندە, زال تىكەسىنەن تىك تۇرىپ قول سوعىپ, ۇزاق وۆاتسيا جاسادى.
كەلەسى كۇنى ۋكراينانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى قوناقتاردى قابىلداپ, ەل پرەزيدەنتى ۆ.يانۋكوۆيچتىڭ ءبىر توپ سوعىس ارداگەرلەرىن ماراپاتتاۋ جونىندەگى جارلىعىن وقىدى. مەنىڭ كەۋدەمە ءىىى دارەجەلى “زا مۋجەستۆو” وردەنى قادالدى. سودان كەيىن ۋكراينا رەسپۋبليكاسى قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ جانە وسى ەلدىڭ حالىقارالىق سوعىس ارداگەرلەرى ۇيىمىنىڭ مەدالدارىمەن دە ناگرادتالعانىمدى ايتا كەتەيىن. سوڭعى مەدال ءوزىنىڭ اتىنان كورىنىپ تۇرعانىنداي, سوعىس ارداگەرلەرىنىڭ حالىقارالىق جيىنى قاي مەملەكەتتە بولسا, سوعان بارۋعا, قاتىسۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى ەكەن. ايتپاقشى, ۋكراينا ەلىنە بارۋىمنىڭ تەز شەشىلۋىنە, ءبىر جاعىنان, كەزىندە “ۆ پاميات 1500 لەتيا كيەۆا” مەدالىمەن ماراپاتتالۋىمنىڭ دا كومەگى بولعانىن ايتا كەتۋىم كەرەك. ونى كەزىندە كسرو جوعارعى كەڭەسىنىڭ پرەزيديۋمى شىعارعان. سودان 1983 جىلى 31 قاڭتاردا مەن كيەۆ قالالىق حالىق دەپۋتاتتارى كەڭەسى اتقارۋ كوميتەتىنىڭ شەشىمىمەن وسى مەدالمەن ناگرادتالعان ەدىم.
9 مامىرداعى كيەۆتەگى جەڭىس شەرۋىن ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆ.يانۋكوۆيچ قابىلداپ, مەرەكە كەرەمەت ءوتتى. تىلمەن ايتىپ جەتكىزە المايتىن اسەرگە بولەندىك. بۇل ساپاردان مەن كادىمگىدەي سەرگىپ, قۋاتتانىپ قايتتىم. الىستاعى ەلدى كورۋىمە مۇمكىندىك جاساپ, جاعداي تۋعىزعان ازاماتتارعا مىڭ راقمەت!
قوسامان ورىنباساروۆ, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, ۋكراينا رەسپۋبليكاسىنىڭ
ءىىى دارەجەلى “زا مۋجەستۆو” وردەنىنىڭ يەگەرى. ورال.