تورعاي ءوڭىرىن وركەندەتۋ جوسپارى

قۇجات مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى قازاقستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ونى تۇبەگەيلى تسيفرلىق وزگەرىستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ۇكىمەت قاۋلىسىمەن بەكىتىلدى. اتالعان جولداۋدا تورعاي ءوڭىرىن كەشەندى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇرعىدان دامىتۋ قاجەتتىگى بەلگىلەنگەن.

ءۇش جىلدىق جوسپار 10 نەگىزگى باعىت­تاعى 51 ءىس-شارانى قامتيدى. ولار: ونەر­كاسىپ پەن كولىك, تۋريزم مەن سپورت, اگروونەر­كاسىپتىك كەشەن, ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ, الەۋمەتتىك قورعاۋ, جىلۋ جانە ەلەكتر­مەن جابدىقتاۋ, سۋ بۇرۋ, ازاماتتىق قاۋىپسىزدىك.

ءىس-شارالار وندىرىستىك الەۋەتتى دامى­تۋعا, ينجەنەرلىك ءارى الەۋمەتتىك ينفرا­قۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا, سونداي-اق ينۆەس­تيتسيا تارتۋ مەن جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان.

جوسپاردا اگروونەركاسىپتىك كەشەندى, ونىڭ ىشىندە مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ­عا, ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا, سونداي-اق كاسىپكەرلىك پەن ينۆەس­تيتسيالىق بەلسەندىلىكتى قولداۋ­عا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. اتاپ ايتقاندا, ارقالىق قالاسىندا بىرقاتار ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر. ولاردىڭ ىشىندە 6 مىڭ باس ءىرى قارا مالعا مودۋلدىك رەپرودۋكتور قۇرۋ, جەلاتين مەن بيواكتيۆتى سۇيەك ماتريتساسىن شىعارا­تىن زاۋىت سالۋ, 10 مىڭ باس قويعا ارنال­عان مال شارۋاشىلىعى كەشەنىن, 6 مىڭ باسقا ارنالعان بورداقىلاۋ الاڭىن سالۋ. بۇدان بولەك, قۇراما جەم زاۋىتىن پايدا­لانۋعا بەرۋ, قۋاتتىلىعى جىلىنا 300 ملن جۇمىرتقا شىعاراتىن قۇس فابريكا­سىن كەڭەيتۋ مەن جاڭعىرتۋ جوسپارلانىپ وتىر.

قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ بيىلعا جالپى سوماسى 78,4 ملرد تەڭگەگە 33 ءىس-شارانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەنىن حابارلادى. قازىر ءىس جۇزىندە 39,2 ملرد تەڭگە ءبولىندى.

ء«بىز بارلىعىن جوسپارلى مەرزىمدە ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتىنىڭ ءبارىن جاسايمىز. وسى جىلى وبلىستىق بيۋدجەتتەن 8,8 ملرد تەڭگە ءبولىندى. بۇل نەگىزگى جوبالاردى تولىق كولەمدە قارجىلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. ولاردىڭ ەڭ باستىسى — ارقالىق اۋەجايىنىڭ قۇرىلىسى. بۇگىندە قارجىلاندىرۋ ارقىلى اۋەايلاق ينفراقۇرىلىمىن قايتا جاڭارتۋ, جولاۋ­شىلار تەرمينالىن سالۋ جانە قاجەتتى جابدىقتاردى ساتىپ الۋ تولىق قامتاماسىز ەتىلدى. جۇمىس قاتاڭ تۇردە كەستەگە ساي جۇرگىزىلىپ جاتىر. بيىلعى تامىزدا نىسان پايدالانۋعا بەرىلەدى. اۋەجايدى ىسكە قوسۋ اۋە قاتىناسىن قالپىنا كەلتىرىپ قانا قويماي, كولىك قاتىناسى, ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىقتى ايتارلىقتاي ارتتىرىپ, ءوڭىردى دامىتۋدىڭ جاڭا كەزەڭىن اشادى», دەدى ق.اقساقالوۆ.

سونىمەن قاتار ارقالىقتا اباتتاندىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ, بوس تۇرعان عيمارات­تار قالپىنا كەلتىرىلىپ جاتىر. اۋلاىشىلىك اۋماقتار مەن ۆوكزال ماڭىنداعى الاڭدار جوندەلىپ جاتىر. قالادا ۋنيۆەرسيتەت عيما­راتىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىسى اياقتالدى. سونداي-اق جەزقازعان – ارقالىق اۆتوجولىن جوندەۋ جۇمىسى سوڭعى كەزەڭگە ءوتتى.

«Arkalyk QUS» جشس قۇس فابريكا­سىنىڭ تەڭ قۇرىلتايشىسى ماكسيم بوجكو كاسىپورىندى ەكى ساتىلى جاڭعىرتۋ جوباسىن تانىستىردى. بۇل ءوندىرىس كولەمىن ەكى ەسەگە – جىلىنا 150 ميلليوننان 300 ميلليون جۇمىرتقاعا دەيىن ۇلعايتۋعا جول اشادى.

«بيىل ءبىز 70 ملن جۇمىرتقاعا ارنالعان جاڭا قۇس قورالارىن پايدالانۋعا بەرۋدى, ءوزىمىزدىڭ قۇراما جەم زاۋىتىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. كەلەسى جىلى تاعى 80 ملن دانا قۇس ءۇيى ىسكە قوسىلادى. ەكى كەزەڭدى جۇزەگە اسىرۋ قورىتىندىسىندا قۇس فابريكاسىنىڭ قۋاتى جىلىنا 300 ملن جۇمىرتقاعا جەتەدى. قازىر بىزدە شامامەن 250–270 ادام جۇمىس ىستەيدى. شتاتتى 370 قىزمەتكەرگە دەيىن كوبەيتە وتىرىپ, 100-دەن استام قوسىمشا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بار», دەدى كاسىپكەر.

كەڭەس قورىتىندىسىندا ۆيتسە-پرەم­ەر سەرىك جۇمانعارين مەملەكەتتىك ورگاندارعا وبلىس اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ قاراجاتتى ۋاقتىلى يگەرۋ ماسەلەسىن قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاۋدى جانە ينۆەستورلارعا جوسپارلانعان جوبالاردى ناقتى ىسكە قوسۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى قولداۋ كورسەتۋدى تاپسىردى.