نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت عيماراتىندا مەديتسينا مەكتەبى اشىلدى
جاڭا وقۋ جىلىنىڭ قارساڭىندا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت پيتتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتىمەن (اقش) ستراتەگيالىق ارىپتەستىك نەگىزدە مەديتسينا مەكتەبىن اشتى. مەكتەپتىڭ العاشقى دەكانى بولىپ گلازگو ۋنيۆەرسيتەتى مەديتسينا مەكتەبىنىڭ (شوتلانديا) دەكانى, اتاقتى پاتومورفولوگ جانە جاسۋشا ادگەزياسىن زەرتتەيتىن بيومەديتسينا سالاسىنداعى عالىم, دوكتور ماسسيمو پيناتەللي تاعايىندالدى. سونداي-اق, ماسسيمو پيناتەللي پيتتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اديۋنكت-پاتومورفولوگيا پروفەسسورى بولىپ تابىلادى.
«مەديتسينا مەكتەبى ەلدەگى ءاربىر مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورنى ءۇشىن مودەل بولىپ تابىلادى, – دەدى دوكتور پيناتەللي. – جوبانىڭ ماقساتى: مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋ جانە بيومەديتسينا سالاسىندا ورتالىق ازيا بويىنشا حاب قۇرۋ. ينفراقۇرىلىمدى, رەسۋرستار مەن ساياسي تۇراقتىلىقتى قوسا العاندا, وسى ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى جاعدايلار جاسالعان». مەكتەپتىڭ اشىلۋى راسىمىندە ءسوز العان كەلەسى مەيمان: «مەديتسينا مەكتەبى تاريحي كەزەڭدى باستان كەشىرۋدە, ول ءوزىنىڭ العاشقى ستۋدەنتتەرى ءۇشىن ەسىگىن ايقارا اشتى. قازاقستاننىڭ ءبىلىم كەڭىستىگىن وزگەرتەتىن بىرەگەي جوبانىڭ ءبىر بولىگى بولۋ ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قۇرمەت», – دەدى پيتتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتى مەديتسينا مەكتەبىنىڭ دەكانى ارتۋر س.لەۆاين.
نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت 2013 جىلى پيتتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەديتسينا مەكتەبىن قازاقستاندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا, سونىمەن قاتار, مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋ جانە بيومەديتسينالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ سالاسىندا جاڭا كوشباسشىلار بولۋى ءتيىس دارىگەر-زەرتتەۋشىلەردى دايارلاۋعا باعىتتالعان مەديتسينا مەكتەبىن اشۋ ءۇشىن ارىپتەس رەتىندە تاڭداپ الدى. «مەديتسينا مەكتەبىن اشۋ نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءوز الدىنا قويعان ستراتەگيالىق مىندەتتەرىنىڭ بىرىنە جەتۋ – ءبىلىمدى, عىلىم مەن كلينيكالىق تاجىريبەنى بىرىكتىرەتىن, سول ارقىلى قازاقستاندا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ جاڭا ۇلگىسى بولاتىن ينتەگراتسيالانعان اكادەميالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن قۇرۋ ءۇشىن جاسالعان قادام», – دەدى وسى جونىندە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت پرەزيدەنتى شيگەو كاتسۋ.
بۇل مەديتسينا مەكتەبى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت مەكتەپتەرىنىڭ جەتىنشىسى بولىپ تابىلادى. ول ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عىلىمي ورتالىقتارىمەن, سونداي-اق, استانا قالاسىنداعى ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگتىڭ التى مەديتسينالىق كلينيكالارىمەن تىعىز ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس ىستەيتىن بولادى. باسىم كوپشىلىگى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە جوعارى ءبىلىم العان مەديتسينا مەكتەبىنىڭ العاشقى 20 ستۋدەنتى قازاقستاندىق جانە حالىقارالىق وقىتۋشىلاردان اعىلشىن تىلىندە ءبىلىم الدى. پيتتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋ ادىستەمەسى جاقىن ارادا مەديتسينا مەكتەبىنىڭ ءتورت جىلدىق اكادەميالىق باعدارلاماسىنا ەنگىزىلەدى.
مەديتسينا مەكتەبىنىڭ اكادەميالىق باعدارلاماسى پيتتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قولداۋىمەن امەريكالىق مودەل بويىنشا ازىرلەنەتىن بولادى. وسىلايشا, ءبىلىم بەرۋ ينفراقۇرىلىمى قۇرىلادى, ۇيىمدىق جانە اكىمشىلىك قۇرىلىم جوسپارلانادى, قاعيدالار مەن راسىمدەر بەكىتىلەدى, وقۋ جوسپارلارى ازىرلەنەدى, سونىمەن بىرگە, قازاقستاندىق كلينيكالاردان وقىتۋشى-دارىگەرلەردى تارتۋ ارقىلى كلينيكالىق تاجىريبە دە قامتاماسىز ەتىلەدى.
نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ مەديتسينا مەكتەبى قازاقستاندا مەديتسينالىق ءبىلىمنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ, مەديتسينا سالاسىنا قاجەتتى وزگەرىستەرگە ۇلەس قوسۋ جانە ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندەگى جاڭا رەفورمانىڭ تالاپتارىنا ساي بولۋ ماقساتىندا قۇرىلدى. مەكتەپ الەمدىك ساناتتاعى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى بولۋدى, مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋ مەن بيومەديتسينالىق زەرتتەۋلەردە تۇراقتى دامۋدى جانە ىنتالاندىراتىن, كوتەرمەلەيتىن اكادەميالىق ورتانى قۇرۋ ارقىلى پاتسيەنتتەرگە قامقور بولۋعا, جاڭاشىلدىققا قولداۋ كورسەتۋگە, ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىمي جاڭالىقتار اشۋعا باعىتتالعان.
مەكتەپ تەرەڭ ءبىلىمى مەن كلينيكالىق تاجىريبەدەگى زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن بيومەديتسينالىق زەرتتەۋلەردە داعدىلارى بار, قازاقستاندا مەديتسينانى جانە مەديتسينا عىلىمىن دامىتۋعا ۇلەس قوساتىن جوعارى بىلىكتى جانە پاراساتتى كاسىپقوي دارىگەرلەردى دايارلايتىن بولادى. بۇل وقۋ ورنى, سونداي-اق, اعىلشىن تىلىندە وقيتىن مەديتسينا دوكتورلارىن (MD) دايارلايتىن امەريكالىق مودەلدى ۇسىنادى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ جانە بيومەديتسينا عىلىمى سالاسىنداعى بولاشاق مەديتسينا كوشباسشىلارىن دايارلايدى. قازىرگى كەزدە مەديتسينا مەكتەبى 20 ستۋدەنت پەن 23 وقىتۋشىنى بيومەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كافەدراسىنا قابىلدادى.
ال پيتتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەديتسينا مەكتەبى جونىندە ايتاتىن بولساق, ول بيومەديتسينالىق زەرتتەۋلەر سالاسىنداعى ۇزدىك اكادەميالىق ورتالىقتاردىڭ ءبىرى بولا وتىرىپ, كەڭ اۋقىمدى پاندەر ارقىلى وزىق تەحنولوگيالاردى بازالىق عىلىممەن بىرىكتىرەدى. كوبىنەسە مەديتسينا مەكتەبى مەن ونىڭ بولىمشەلەرىنىڭ ارقاسىندا پيتتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتى 1998 جىلدان باستاپ ۇلتتىق دەنساۋلىق ينستيتۋتىنىڭ (اقش) تاراپىنان بەرىلەتىن قارجىلاندىرۋدىڭ نەگىزگى الۋشىلارىنىڭ وندىعىنا كىردى. ۇلتتىق عىلىم قورىنىڭ (اقش) رەيتينگىندە پيتتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتى فەدەرالدىق عىلىم مەن ينجەنەريا سالاسىنداعى عزتكج رەيتينگىندە امەريكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ اراسىندا بەسىنشى ورىنعا يە بولىپ وتىر.
مەديتسينا مەكتەبى يننوۆاتسيالار سالاسىندا كوشباسشى بولا وتىرىپ, ءوزىنىڭ اكادەميالىق جانە مەديتسينالىق باعدارلامالارىنىڭ ساپاسى مەن تيىمدىلىگىن جاقسارتىپ كەلەدى. الەمدىك ساناتتاعى زەرتتەۋلەردى جۇرگىزۋگە قابىلەتتى, جوعارى بىلىكتى, پاراساتتى دارىگەرلەر مەن جاڭاشىل عالىمداردى دايارلايدى. بۇعان قوسا اتالعان مەكتەپ پيتتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ ارىپتەسى دە بولىپ تابىلادى. وڭىرلىك ەكونوميكانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جەتەكشى كۇشكە اينالدىرۋ ءۇشىن پيتتسبۋرگتە مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ ۇزدىك ۇلگىلەرىن دامىتادى.
نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت ەلىمىزدە الەمدىك دەڭگەيدەگى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى رەتىندە تانىلۋ ءۇشىن قۇرىلدى. جوو حالىقارالىق اكادەميالىق ستاندارتتارعا سايكەس جۇمىس ىستەيدى, اكادەميالىق ەركىندىك جانە ينستيتۋتتىق دەربەستىك قاعيداتتارىن باسشىلىققا الادى. بيىلعى جىلى ماۋسىم ايىندا ۋنيۆەرسيتەت ءوزىنىڭ ەڭ العاشقى تۇلەكتەرىن ۇشىردى.
ءاليسۇلتان قۇلانباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
استانا.