باسپانا سالۋ باسەڭدەگەن جوق

قۇرىلىس سالاسىنىڭ بىل­تىر­عى جىل­دىق ءوسىمى 6%-عا جۋىق­تايدى. بۇل وتكەن جىل­دارعا قا­راعاندا ازىراق. Ranking.kz ساراپشى­لارىنىڭ پايىمداۋىنشا, ەڭ باستىسى وڭ ءۇردىس ساقتالدى. سالانىڭ دامۋى مەن تۇراقتىلىعى ازايعان جوق.

تاعى ءبىر نازار اۋداراتىن جايت, تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىسى جەكە بيزنەستىڭ قۇزىرىندا قالىپ وتىر. بىلتىر سالىنعان ۇيلەردىڭ جالپى كولەمىنىڭ 90%-ى جەكە قۇرىلىس كومپانيالارىنا تيەسىلى. ال مەملەكەتتىڭ قاتىسۋ ۇلەسىنىڭ دەڭگەيى از.

ساراپشىلار بىلتىرعى سالىنعان تۇرعىن ءۇي عيماراتتارىنىڭ جالپى كولەمىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى ءۇش ءىرى مەگاپوليسكە تيەسىلى ەكەنىن ايتتى.

«ەڭ ۇلكەن كورسەتكىشكە كەلسەك, 4,8 ملن­ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىنعان (جىل ىشىندە 8,5% وسكەن) استانا قالاسى كوش باستايدى. ودان كەيىنگى ورىندا ءداس­تۇرلى تۇردە الماتى قالاسى تۇر. قۇرى­لىس­­شىلار شاھاردا 2,6 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇيدى تاپسىرعان. ۇشتىكتى 1,4 ملن شارشى مەترگە جۋىق تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن شىمكەنت قالاسى قورىتىندىلايدى», دەيدى ساراپشىلار.

وبلىستار اراسىندا تۇركىستان, الماتى, اقتوبە وبلىستارى وزىق شىق­قان. اسىرەسە الماتى وبلىسىندا كورسەتكىش­تەردىڭ ءوسۋ قارقىنى كوبىرەك. جالپى العاندا, ەلدىڭ بارلىق وڭىرىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ۇلعايدى دەۋگە بولادى.

اقشالاي مانگە كەلگەندە, بىلتىر قۇرى­لىس سالاسى تاعى دا رەكوردتىق كور­سەت­­كىشكە جەتتى.

«سەكتور كاسىپورىندارى مەن ۇيىم­دارى ورىنداعان قۇرىلىس جۇمىسىنىڭ كولەمى 10,7 ترلن تەڭگەدەن اسىپ ءتۇستى. بۇرناعى جىلى بۇل 8,9 ترلن تەڭگە بولعان. اقشالاي كورسەتكىش جىل ىشىندە 20%-دان استام وسسە, ناقتى كولەم 15,9%-دى قۇرادى. بىرنەشە جىلدىڭ دەرەكتەرىن قاراستىرار بولساق, 2020 جىلعا قاراعاندا ەكى ەسە ءوسىم بايقالادى», دەيدى ساراپشىلار.

جوعارىدا ايتقان 10,7 ترلن تەڭگە بارلىق اتقارىلعان جۇمىستىڭ قۇنى. ولارعا تۇرعىن ءۇي مەن ينفراقۇرىلىم, سونداي-اق ءارتۇرلى ونەركاسىپتىك جانە باسقا دا تۇرعىن ۇيگە جاتپايتىن نىساندار كىرەدى. وسى كولەمنىڭ ەڭ ۇلكەن ۇلەسى – 22,2% نەمەسە 2,4 ترلن تەڭگە ونەركاسىپ قۇرىلىسىنا (بيزنەس پەن الەۋمەتتىك سالاعا ارنالعان تۇرعىن ۇيگە جاتپايتىن نىساندار) تيەسىلى. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ دا ايتارلىقتاي سالماعى بار. جالپى كولەمدەگى ونىڭ ۇلەسى 12,4%-دى نەمەسە 1,3 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. كولەمنىڭ بارلىعىن دەرلىك (99%) جەكە قۇرىلىس كومپانيالارى قامتاماسىز ەتكەن. ال قالعان 1% شەتەلدىك كومپانيالارعا تيەسىلى.

سالانىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىم­­دى­لىعى دا ۇلعايىپ كەلەدى. ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترىلىگىنىڭ مالىمەتىن­­شە, قۇرىلىس سالاسى ەل ەكونوميكاسىن­دا ەرەكشە ورىن الادى. بىلتىرعى جىل­دىڭ ورتا شەنىندە ونىڭ ۇلەسى ءىجو-ءنىڭ 6%-ىن قۇراعان. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىن­شا, مۇنداي ءىرى نارىق كولەمدى ينۆەستيتسيالاردى تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

«بىلتىر قاڭتار-جەلتوقسان ايلارىندا سالاعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى كەيىنگى جىلدارداعى ەڭ جوعارى دەڭگەي­گە جەتىپ, 2,9 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل اقشالاي ماندە ءبىر جىل ىشىندە 22,8% ارت­قانىن كورسەتەدى. سەكتورداعى بار­لىق ينۆەستيتسيانىڭ جارتىسىنا جۋىعى – 1,6 ترلن تەڭگە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى نەمەسە ونەركاسىپتىك نىساندارعا باعىتتالعان. تاعى 1 ترلن تەڭگەگە جۋىق قاراجات ازا­ماتتىق قۇرىلىسقا جۇمسالدى», دەيدى ساراپ­شىلار.

وتاندىق تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ نارىعى كۇردەلى كەزەڭدەگى ەكونوميكا­لىق جانە قارجىلىق ەمەس تاۋەكەلدەر­گە قاراماستان تۇراقتى دامىپ كەلەدى. Ranking.kz ساراپشىلارى مۇنىڭ بىرنەشە سەبەبىن اتادى.

«ەڭ الدىمەن نارىقتاعى تۇراقتى­لىق­قا حالىقارالىق ساپا ستاندارتتارىن ەنگىزىپ, باسەكەگە توتەپ بەرە العان ءىرى كومپانيالار اسەر ەتىپ وتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە ولاردىڭ ىسكەرلىك بەدەلى نىعايىپ, تۇتىنۋشىلاردىڭ سەنى­مى دە ارتا ءتۇستى. ەلدە تۇرعىن ۇيگە سۇرا­نىس بۇرىنعىداي جوعارى. دەسەك تە جەتىس­پەۋشىلىك ءالى دە سەزىلەدى», دەيدى ولار.

ايتۋلارىنشا, سۇرانىس بارىنەن بۇرىن بەدەلى تەكسەرىلگەن قۇرىلىس كوم­پا­نيالارىنىڭ جوبالارىنا شوعىر­لانادى. سەبەبى تۇيتكىلدى نىسانداردىڭ كوپجىلدىق تاريحى نارىقتى سەنىمدى ويىنشىلاردىڭ پايداسىنا وزگەرتتى. سونىڭ ارقاسىندا سەكتور تۇراقتىلىعىن ساقتاپ تۇر. ال تۇرعىن ءۇي سەنىمدى ينۆەس­تيتسيانىڭ ءبىرى رەتىندە قابىلدانۋىن جالعاستىرىپ كەلەدى.

«ەكونوميكانى اۆتوماتتاندىرۋ مەن تسيفرلاندىرۋدىڭ جالپى دەڭگەيى دە ماڭىزدى ورىنعا يە. جوعارى تەحنولوگيالار داۋىرىندە قۇرى­لىس كلاستەرى تۇتىنۋشىعا ءتيىمدى قارجى­لىق ونىمدەردى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا قارجى سەكتورىمەن تىعىز جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق قۇرىلىس ماتەريالدارىن, زاماناۋي تەح­نيكالاردى وندىرۋشىلەرمەن, جي جانە باسقالاردى قوسا العاندا, وزىندىك باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ بلوكتارىن جاساي الاتىن بىلىكتى ينجە­نەرلىك-تەحنيكالىق, ءىت-مامانداردى دايارلايتىن ۇيىمدارمەن تىعىز بايلانىستا بولادى», دەيدى ساراپشىلار.

بۇعان قوسا بيىلدان باستاپ ەلدە 2026–2027 جىلدارعا ارنالعان قۇرىلىس سالاسىن تسيفرلاندىرۋدىڭ جوسپارى ىسكە قوسىلدى. وعان قۇرىلىس سالاسىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋ ۇدەرىستەرى, مىندەتتى BIM-جوبالاۋدى ەنگىزۋ, نىسانداردىڭ تسيفرلىق تول­قۇجات­تارىن قۇرۋ ت.ب. كىرەدى. قازىر­دىڭ وزىندە ءىرى قۇرىلىس كومپانيا­لارى دا, مەملەكەت­تىك اپپارات تا بۇل جاڭا­شىلدىقتاردى جۇمىس ۇدەرىستەرىنە تۇراقتى نەگىزدە ەنگىزىپ جاتىر.