قازاقستانداعى كونستيتۋتسيالىق رەفورما وزگەرىستەردى دايىنداۋدىڭ ينكليۋزيۆتى تەتىكتەرىنىڭ جانە رەفورمالاردى اشىق قوعامدىق تالقىلاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن قۇقىقتىق-نورماتيۆتىك بازانىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتەدى.ءوزىنىڭ مۇنداي پىكىرىن سالىق جانە ينۆەستيتسيالار جونىندەگى حالىقارالىق ورتالىقتىڭ ەنەرگەتيكا, ءوسىم جانە قاۋىپسىزدىك باعدارلاماسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ۋەسلي الەكساندر حيلل (اقش) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جانىنداعى قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى (قسزي) مەن Maqsut Narikbayev University (MNU) بىرلەسىپ ۇيىمداستىرعان «قازاقستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسيالىق مودەلى: ورنىقتى ءارى زاماناۋي مەملەكەت جولىندا» اتتى حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ دوڭگەلەك ۇستەلىندە ءبىلدىردى.ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار ارقاشان حالىقارالىق ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ نازارىن اۋدارادى, ويتكەنى ولار مەملەكەتتىك باسقارۋ قۇرىلىمى, وكىلەتتىكتەردى ءبولۋ جانە مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ىرگەلى ماسەلەلەرىن قامتيدى.حيلل حالىقارالىق تاجىريبەدە كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر ۇدەرىسى بىرنەشە نەگىزگى كريتەري بويىنشا باعالاناتىنىن اتاپ ءوتتى. ولاردىڭ قاتارىندا رەفورمانى دايىنداۋ ۇدەرىسىنىڭ ينكليۋزيۆتىلىگى, رەفەرەندۋم وتكىزۋگە ارنالعان قۇقىقتىق بازا, مەديا ورتا جانە رەفورمالاردىڭ جالپى ينستيتۋتسيونالدىق كونتەكستى بار.ونىڭ ايتۋىنشا, ينكليۋزيۆتىلىك رەفورمانى دايىنداۋعا تەك مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردىڭ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ساراپشىلاردىڭ, ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىنىڭ جانە ازاماتتاردىڭ قاتىسۋىن بىلدىرەدى.ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا بۇل ءتاسىل كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا قۇرۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلدى. ونىڭ قۇرامىنا پارلامەنت وكىلدەرى, مەملەكەتتىك ورگاندار, اكادەميالىق قاۋىمداستىق جانە ازاماتتىق قوعام كىردى.
اندرەي كازانتسەۆ: جاڭا كونستيتۋتسيا – 2019 جىلدان بەرى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان ساياسي وزگەرىستەردىڭ ناتيجەسىسونىمەن قاتار, ازاماتتاردىڭ قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋدە تسيفرلىق پلاتفورمالاردى پايدالانۋ ماڭىزدى ءرول اتقاردى. eGov جانە e-Otinish جۇيەلەرى ارقىلى ازاماتتار كونستيتۋتسيا جوباسى بويىنشا ۇسىنىستار مەن پىكىرلەر جولداي الدى. ناتيجەسىندە كوميسسياعا 12 مىڭنان استام ۇسىنىس ءتۇستى, بۇل رەفورمانى تالقىلاۋعا قوعامنىڭ كەڭىنەن قاتىسۋىنا مۇمكىندىك بەردى.ساراپشى سونداي-اق قازاقستانداعى كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى تالقىلاۋ دامىعان مەديا ورتا مەن تسيفرلىق كوممۋنيكاتسيالاردى بەلسەندى پايدالانۋ جاعدايىندا وتكەنىنە نازار اۋداردى. 2025 جىلعا قاراي ەلدە 5 مىڭنان استام بۇقارالىق اقپارات قۇرالى تىركەلىپ, ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىك دەڭگەيى حالىقتىڭ 93 پايىزىنان استى, بۇل قوعامدىق تالقىلاۋعا كەڭ مۇمكىندىك جاسادى.
جاڭا كونستيتۋتسيا: حالىق تاڭداۋى ايقىندالدى
قورىتىندىلاي كەلە, حيلل كونستيتۋتسيالىق رەفەرەندۋمداردىڭ مەملەكەتتىڭ ينستيتۋتسيونالدىق نەگىزدەرىن قالىپتاستىرۋداعى قوعامدىق قاتىسۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.ونىڭ پىكىرىنشە, 2026 جىلدىڭ 15 ناۋرىزى كۇنى قازاقستاندا وتكەن جاڭا كونستيتۋتسيا بويىنشا رەفەرەندۋم كوپجىلدىق ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمالاردىڭ شارىقتاۋ شەگىنە اينالىپ, ازاماتتارعا مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ بولاشاق ارحيتەكتۋراسى بويىنشا ءوز ۇستانىمدارىن تىكەلەي بىلدىرۋگە مۇمكىندىك بەرۋ ارقىلى رەفورمالاردىڭ دەموكراتيالىق لەگيتيمدىگىن كۇشەيتتى.