جۇمىسكەر قۇقىن قورعايتىن قۇجات

وتىرىستا الدىمەن سەنات توراعاسى رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم ەلىمىزدىڭ ۇزاقمەر­زىم­دى دامۋىنىڭ باعىت-باعدارىن اي­قىن­داعان تاريحي وقيعا بول­عانىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق م.اشىم­باەۆ سەناتورلارعا ءوڭىر تۇرعىن­دارىنا كونستيتۋتسيالىق نور­مالار­دى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىنا بەل­سەن­دى قاتىسىپ, رەفورمانىڭ اشىق­تىعىن قامتاماسىز ەتۋگە قوسقان ۇلەستەرى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.

«رەفەرەندۋمنىڭ الدىن الا ناتيجەلەرىنە سايكەس دا­ۋىس بەرگەن ازاماتتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى جاڭا كونستيتۋتسياعا قولداۋ ءبىلدىردى. وسىلايشا, 15 ناۋرىز تاريحىمىزعا ەلىمىزدىڭ ستراتەگيالىق دامۋ باعدارىن ايقىنداعان كۇن رەتىندە ەنىپ وتىر. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ وتكەندەي, وتانداستارىمىز جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ ءۇشىن داۋىس بەردى. رەفەرەندۋم ناتيجەسى ازاماتتارىمىز مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ رەفور­مالارىن قولدايتىنىن, جال­پى ەل بولاشاعىنا بەيجاي قارا­مايتىنىن كورسەتتى. حالىق­تىڭ بەلسەندىلىگى مەن جوعارى ازا­مات­تىق جاۋاپكەرشىلىگى – تاۋەل­سىز قازاقستاننىڭ دەموكرا­تيا­­لىق دامۋىنىڭ بەرىك كەپىلى. سون­­داي-اق داۋىس بەرۋشىلەر سانى بويىن­شا ەڭ جوعارى رەكوردتىق كور­سەت­كىش تىركەلگەن جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋمنىڭ اشىق ءارى ءادىل وتكەنىن, بارلىق زاڭ تالابى قاتاڭ ساقتالعانىن اتاپ وتكەن ءجون», دەدى م.اشىمباەۆ.

بەكىتىلگەن كۇن تارتىبىنە سايكەس الداعى بەيسەنبىدە سەناتورلار «حالىقارالىق ازاماتتىق اۆيا­تسيا تۋرالى كونۆەنتسيا­نىڭ 50ا)-بابىن وزگەرتۋگە قاتىستى حاتتامانى جانە حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا تۋرالى كون­ۆەنتسيانىڭ 56-بابىن وزگەرتۋگە قاتىستى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭدى قارايدى. ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەر حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمى كەڭەسىنىڭ قۇرامىن 36-دان 40 مەملەكەتكە دەيىن ۇلعايتۋعا باعىتتالعان. بۇل مۇشە مەملەكەتتەردىڭ نەعۇرلىم ءادىل, تەڭگەرىمدى ءارى گەوگرافيالىق تۇرعىدان كەڭىرەك وكىلدىك ەتۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق تەحنيكالىق ساراپتامانى كۇشەيتىپ, ۇيىمنىڭ نورما شىعارۋ قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اەروناۆيگاتسيالىق كوميسسيا قۇرامىن 19-دان 21 مۇشەگە دەيىن كوبەيتۋ كوزدەلىپ وتىر.

سونىمەن قاتار پالاتا وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قاۋىپسىز ەڭبەك جاع­دايىن جەتىلدىرۋ, جۇمىسكەرلەر­دىڭ ەڭبەك قۇقىعىن قورعاۋ جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ماسەلەسى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ قارالادى. قۇجاتتىڭ ماقساتى – جۇمىسكەرلەردىڭ ەڭبەك قۇ­قىعىن قورعاۋ سالاسىنداعى ۇلت­تىق زاڭنامانى جەتىلدىرۋ. زاڭ ەڭبەكتى جانە ازاماتتاردى الەۋمەتتىك قورعاۋدى باسقارۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىت­تالعان. وسىعان بايلانىستى ەڭبەك, الەۋمەتتىك, «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكستەرىنە, سونداي-اق «جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارۋ تۋرالى», «رۇقساتتار جانە حابارلامالار تۋرالى»,  «مەملەكەت­تىك سا­تىپ الۋ تۋرالى» زاڭدارعا وزگەرىس­تەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەدى.

بۇعان قوسا سەنات وتىرىسى­نىڭ كۇن تارتىبىنە ء«بىر تاراپتان قر ۇكىمەتى جانە ەكىنشى تاراپتان حالىقارالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى, حالىقارالىق قارجى كورپوراتسياسى مەن ينۆەستيتسيالار كەپىلدىگىنىڭ كوپجاقتى اگەنتتىگى اراسىنداعى قر ورنىقتى دامۋىنا جانە ور­كەندەۋىنە جاردەمدەسۋ ماق­ساتىن­دا ىنتىماقتاستىقتى كەڭەي­تۋ جونىندەگى ارىپتەستىك تۋرالى نەگىزدەمەلىك كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ سۋدياسىن قىزمەتىنەن بوساتۋ تۋرالى ماسەلە شىعارىلدى.

سونداي-اق سەناتتا وسى اپتا­دا اتوم ونەركاسىبىن دامىتۋ, كامە­لەتكە تولماعاندار ىستەرى جونىن­دەگى مامانداندىرىلعان اۋدا­نارالىق سوتتاردىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرۋ سەكىلدى وزگە دە وزەكتى ماسەلەلەر قارالادى. دەپۋتاتتار بۇعان دەيىن ءماجىلىس قابىلداعان زاڭداردى سەنات كوميتەتتەرىنە ءبولىپ بەردى.