ەلورداداعى قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ قورىندا ءحىV عاسىر تۋىندىسى «حۇسراۋ-شىرىن» داستانىنىڭ پاريج ۇلتتىق كىتاپحانا قورىنان الىنعان تۇپنۇسقالىق كوشىرمەسى ساقتاۋلى تۇر.
اتالعان ورتالىقتىڭ بىلىكتى مامانى ءارى ارحەوگرافى ءادىلالى جابىقباي ۇلىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇل داستان التىن وردا داۋىرىنە ءتان مۇرا ءھام حIV عاسىردىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا, ياعني 1341 جىلى ۇلىق ۇلىس حانى تىنىبەككە ارنالىپ جازىلعان. داستاننىڭ مازمۇنى حۇسراۋ مەن شىرىن اراسىنداعى ماحاببات حي-كاياسىنا نەگىزدەلگەن.
«ازەربايجان حالقىنىڭ كەمەڭگەر اقىنى ءنيزاميدىڭ «حۇسراۋ مەن شىرىن» پوەماسىن قۇتب اقىن قىپشاق-وعىز تىلىنە 1341–1342 جىلدارى اۋدارعان بولسا كەرەك. بۇل – تىنىبەكتىڭ التىن وردا تاعىنا وتىرعان كەزى. اۋدارماشى داستاندى تىنىبەك پاتشا مەن حانشايىم ماليكا قاتىنعا ارنايدى. داستان 91 تاراۋ, 4740 بايىتتەن تۇرادى. جالپى كولەمى – 120 پاراق. داستاندا قۇتب اقىننىڭ ءوزى جازىپ, قوسقان جىر جولدارى دا بار. قالعاندارى شىعارمانى كوشىرۋشىلەر تاراپىنان قوسىلعان ولەڭدەر بولىپ كەلەدى», دەپ جازىپتى فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور نەمات كەلىمبەتوۆ 2001 جىلى جارىق كورگەن «ەجەلگى ءداۋىر ادەبيەتى» اتتى ەڭبەگىندە.
شىعارمانىڭ باستى ەرەكشەلىگى – تۇركى-قىپشاق پوەزياسىنىڭ كورنەكتى ادەبي جاۋھارلارىنىڭ ءبىرى رەتىندە باعالانۋى. پوەمادا اۆتورلار تاراپىنان كەلتىرىلگەن افوريزمدەر مەن ماقال-ماتەلدەر شىعارمانىڭ قۇندىلىعىن ارتتىرىپ تۇرسا, كەلەسى كەزەكتە اتالعان داستان – ورتاعاسىرلىق تۇركى پوەزياسى مەن فولكلورىن زەرتتەۋ ءۇشىن اسا باي دەرەككوز سانالادى.
سونداي-اق ورتاعاسىرلىق تۇركى تۋىندىلارىن زەرتتەگەن ادەبيەتشىلەر XIV عاسىر تۋىندىسى قۇتب شىعارماسىنىڭ ءتىلى مەن XVII عاسىردىڭ باسىنداعى قادىرعالي بەك جالايىري «جاميع ات-تاۋاريح» ەڭبەگىنىڭ ءتىلى وتە جاقىن ەكەنىن ايتادى. وعان دالەل – ەكى شىعارماداعى تىركەستەر, تەرميندەر مەن سوزدەر بىردەي.