جەلىگە ق ۇلىن بايلاپ, بيە ساۋعان قازاقتىڭ قىمىزعا قاتىستى وزىندىك يگى داستۇرلەرى بار. سولاردىڭ ءبىرى – قىمىزمۇرىندىق مەرەكەسى. تاياۋدا پاۆلوداردا ۇلتتىق قۇندىلىقتى دارىپتەيتىن وسىناۋ شارا كەڭ كولەمدە اتالىپ ءوتىلدى. قالالىق مادەنيەت جانە دەمالىس ساياباعىندا ۇيىمداستىرىلعان مەرەكەدە 250 ليتردەن استام قىمىز ءىشىلدى. سونداي-اق, قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى ۇلتتىق سۋسىننان ءدام تاتىپ قانا قويماي, قىمىزدىڭ تاريحى مەن پايداسى تۋرالى مول ماعلۇماتتار الدى.
شارا بارىسىندا وبلىستىڭ قاشىر, ۋسپەن, ماي ءجانە پاۆلودار اۋداندارى مەن اقسۋ قالاسىنىڭ قىمىز دايىنداۋشىلارى ساياباقتا ارنايى كيىز ۇيلەر تىگىپ, كەلۋشىلەرگە قىزمەت كورسەتتى. ءار كيىز ۇيدە قىمىزمۇرىندىقتىڭ تاريحى, قىمىزعا قاتىستى باسقا دا قىزىقتى دەرەكتەر ايتىلدى.
مەرەكەگە قاتىسقان ءار اۋدان 30 ليتردەن قىمىز الىپ كەلگەن. ەڭ كوپ ءونىم اكەلگەن تولەۋ قۇشمانوۆا باسشىلىق جاسايتىن «ساعىپ» شارۋا قوجالىعى بولدى. وبلىس بويىنشا ءىرى قىمىز ءوندىرۋشى بولىپ سانالاتىن بۇل قوجالىق اتالعان مەرەكەگە 100 ليتر ءونىم الىپ كەلدى. مۇنداي دەرەكتى وسى شارانىڭ وتۋىنە باستى مۇرىندىق بولعان – مۇسىلمان ايەلدەر ليگاسىنىڭ ءتورايىمى باقىتجامال ماكسيلوۆا جەتكىزدى.
سونىمەن قاتار, ۇيىمداستىرۋشىلار مادەني-تانىمدىق باعدارلامالار نەگىزىندە بىرقاتار يگى ىستەردى جۇزەگە اسىردى. سولاردىڭ قاتارىندا ماي اۋدانى ءوتكىزگەن كىتاپ كورمەسى دە بار. كىتاپحاناشى اقمارال ءناجميدەنوۆانىڭ سوزىنە قاراعاندا, قىمىزعا قاتىستى كونە ۇلتتىق داستۇرلەر باياندالعان 30-دان استام كىتاپ حالىق نازارىنا ۇسىنىلعان.
العاش رەت قىمىزمۇرىندىق مەرەكەسى وبلىس ورتالىعىندا وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن ۇيىمداستىرىلعان بولاتىن. سول كەزدە جەرگىلىكتى اكىمدىك پەن حالىق تاراپىنان قولداۋ تاپقان شارا بۇگىندە پاۆلودارلىقتاردىڭ ءداستۇرلى مەرەكەسىنە اينالدى.
ەرەكشە ايتىپ وتەتىن جايت, پاۆلودار وڭىرىندە اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندىرۋشىلەر اراسىندا قىمىز دايىنداۋشىلاردىڭ قاتارى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان ءاشىمبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا ايماقتا 110 مىڭ جىلقى بار.
ەلامان قوڭىر,
«ەگەمەن قازاقستان».