تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىنى تروپيكالىق توتىقۇستاردى ءوسىرىپ, تابىس كوزىنە اينالدىرىپ وتىر. بىلتىر قايتارىمسىز گرانتقا قولى جەتكەن نۇرجان نۇرماحان ۇلى قۇس شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ايرىقشا دەن قويىپ ءجۇر. وڭىردە العاش بوپ توتىقۇس ءوسىرۋدى قولعا العان ازاماتتىڭ جاڭا قادامىنا قىزىعۋشىلار از ەمەس.
تارازدىق نۇرجان نۇرماحان ۇلىنىڭ وتكەن جىلى شىلدەدە شاعىن كاسىپ اشىپ, ءناسىبىن ايىرۋعا دەگەن قۇلشىنىسى ارتا تۇسكەن. قۇس شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋگە دەن قويعان ول ارنايى جوبا جاساپ, قۇزىرلى مەكەمەلەرگە ات باسىن بۇرىپتى. توتىقۇس وسىرەمىن دەپ تالاپ قىلعان 37 جاستاعى ازماتتىڭ ايرىقشا جوباسى كوميسسيا تاراپىنان ماقۇلدانىپ, ناتيجەسىندە 1,5 ملن تەڭگە شاماسىندا گرانت يەگەرى اتانادى. قازىر ونىڭ يەلىگىندەگى توتىقۇستىڭ سانى 200-دەن اسىپتى.
دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, توتىقۇستاردىڭ ەڭ كىشكەنتايلارى 15-25 جىل ارالىعىندا ءومىر سۇرەتىن كورىنەدى. ايتسە دە, ولاردىڭ ىرىلەرى ءبىر عاسىر جاسايدى دەسەدى. ال تورتكۇل دۇنيەدەگى ەڭ جادى مىقتى توتىقۇس شامامەن 400-گە جۋىق ءسوز جاتتاپ العان كورىنەدى.
وسىنداي سان ءتۇرلى دەرەك تارازدىق ازاماتتىڭ تىڭ كاسىپتى قولعا الۋىنا سەبەپ بولسا كەرەك. قازىر افريكالىق توتىقۇستاردى اسىراپ وتىرعان نۇرجاننىڭ قۇس كەپەسىندە امادينا, روزەللا, پەنانتا, كورەللا سەكىلدى تروپيكالىق تىرشىلىك يەلەرىنىڭ ون شاقتى ءتۇرى بار. نۇرجاننىڭ ايتۋىنشا ولاردى كۇتىپ-باپتاۋدىڭ مەحناتىنان, راحاتى كوپ. ويتكەنى ول بۇل جۇمىستى جانىنداي جاقسى كورىپ ىستەيدى.
«قولعا العان جوبامدى جان-جاقتى زەردەلەگەن كوميسسيا توراعاسى باستاعان ازاماتتار يدەيامدى ايرىقشا دەپ باعالاپتى. ول كىسىلەردىڭ مۇنداي ءسوزى مەنى شابىتتاندىردى دەسەم, ارتىق ايتقاندىق بولماس. جالپى, قۇس ءوسىرۋ – سۇيىكتى ءىسىم. ال سۇيىكتى شارۋاڭ قوسىمشا تابىس كوزىنە اينالىپ جاتسا, ونىڭ نەسى ايىپ؟ كەپەدەگى قۇستارعا جەمىن بەرۋ, سۋىن بەرۋ, استىن تازالاۋ سەكىلدى كىشىگىرىم جۇمىستىڭ ەشقانداي قيىندىعى جوق. قايتا سول ارقىلى تابيعاتتىڭ ايرىقشا جاراتىلىسى مەن ادام اراسىنداعى بايلانىس تۇزەلە تۇسەدى دەپ پايىمدايمىن. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قولعا العان باستامامدى جاقسى كورەمىن. قۇستاردىڭ ءار قيمىلى كوزگە ەرەكشە كورىنەدى», دەيدى كاسىپكەر.
ماماندار كەلتىرگەن دەرەككە سەنسەك, توتىقۇستار ىرعاقتى ايرىقشا سەزىنە الادى ەكەن. سودان دا بولار, دەلەبەسىن قوزدىراتىن مۋزىكاعا بيلەي جونەلەدى. ال اۋستراليادا توتىقۇستاردى سويلەۋگە ۇيرەتەتىن ارنايى مەكتەپتەر بار. بالكىم, مۇنداي مەكەمەلەر بولاشاقتا ءبىزدىڭ ەلدە دە اشىلاتىن شىعار. كىم ءبىلسىن...
نۇرجان نۇرماحان ۇلى اسىراپ وتىرعان تروپيكالىق تىرشىلىك يەلەرى تازالىققا ايرىقشا نازار اۋداراتىن كورىنەدى. ولار وزدەرىنە جايلى اتموسفەرادا عانا قانات قاعادى. ال كاسىپكەردىڭ بۇل ءىستى قولعا الۋىنا يمەك تۇمسىقتى قۇستاردىڭ تەز كوبەيەتىنى تۇرتكى بولعان كورىنەدى. ايتۋىنشا, جىلىنا ءۇش رەت بالاپان باسادى ەكەن. جۇمىرتقانى جارىپ شىققان كورەللالاردىڭ دەنى ەكى ايدىڭ بەدەرىندە كادىمگى توتىقۇسقا اينالىپ شىعا كەلەدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جىلدام وسەدى.
كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, كەپەدەگى قۇستار ءدال قازىر بالاپان باسىپ جاتىر ەكەن. ەرتە كوكتەمدە توتىقۇس ساۋداسى قىزا تۇسەتىن ءتۇرى بار. نۇرجان ءار قۇستى 2 مىڭ مەن 60 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا ساۋدالاۋعا بەل بۋىپ وتىر. وسىلايشا, كىرىس كوزىن ارتتىرماق. وتكەن جىلى تاراز شاھارىندا جالپى سانى 215 ازامات جاڭا جوباسىن ساتىمەن قورعاپ, 400 اەك شاماسىندا گرانتقا يە بولىپتى.
تاراز قالالىق مانساپ ورتالىعىنداعى مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جاڭاشىل باعىتتاعى ازاماتتاردى قولداۋ جۇمىسى الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسادى. ويتكەنى جاڭاشىل باعىتتاعى ازاماتتار تاراپىنان سۇرانىس جەتكىلىكتى. وسى جىلى قايتارىمسىز گرانت سوماسى 1 ملن 700 مىڭ تەڭگە شاماسىندا بولماق. ال بۇل گرانت جەتى ساناتتاعى ازاماتتارعا بەرىلەدى. ولاردىڭ قاتارىندا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىن تۇرعىندار دا بار ەكەن.
جالپى, قايتارىمسىز گرانتتىڭ شاراپاتىن كورگەن ازاماتتاردىڭ سانى جىل وتكەن سايىن ارتۋى كوڭىل قۋانتادى. جاڭا ىسكە بەل بۋعانداردىڭ دەنى تىڭ جوبالارمەن كەلىپ, كوميسسيا مۇشەلەرىن تاڭداندىرىپ ءجۇر ەكەن. مۇنىڭ ءوزى كاسىپ باستايمىن دەگەن تۇرعىنداردىڭ اراسىندا ىزدەنىس ىزىنە تۇسكەندەردىڭ كوپ ەكەنىن اڭعارتسا كەرەك.
تاراز