الماتىدا قازاق رۋحانياتىنىڭ كورنەكتى وكىلى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ايتىس ونەرىنىڭ جاناشىرى ءجۇرسىن ەرماننىڭ 75 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان « ۇلىتاۋدان – الاتاۋعا» اتتى كونتسەرت ءوتتى. رەسپۋبليكا سارايىنداعى مەرەكەلىك كەشتە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن الماتى قالاسىنىڭ اكىمى دارحان ساتىبالدى وقىپ, ىستىق لەبىزىن جەتكىزدى. اقىنعا پرەزيدەنت جارلىعىمەن بەرىلگەن «قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى» قۇرمەتتى اتاعىنىڭ كۋالىگى سالتاناتتى جاعدايدا تابىس ەتىلدى.
«حالقىمىز ءسىزدى بەدەلدى قوعام قايراتكەرى ءارى تالانتتى پۋبليتسيست رەتىندە جاقسى بىلەدى جانە قۇرمەتتەيدى. ايتىس ونەرىن جاڭعىرتۋعا قوسقان ۇلەسىڭىز ايرىقشا. ەل بىرلىگى مەن حالىقتار دوستىعىن ارقاۋ ەتكەن شىعارمالارىڭىز وقىرمانعا جاقىن ءارى تۇسىنىكتى. سىزگە زور دەنساۋلىق پەن شىعارماشىلىق تابىس تىلەيمىن» دەلىنگەن پرەزيدەنت قۇتتىقتاۋىندا.
قاسيەتتى ۇلىتاۋ توپىراعىندا دۇنيەگە كەلىپ, حالىقتىق ونەردى قايتا تىرىلتكەن ونەر جاناشىرىنىڭ ەرەن ەڭبەگى وسى جىلداردا ايتىسسۇيەر قاۋىمنىڭ كوز الدىندا ءوتتى. ايتىس قايتا تۇلەگەن تۇستا ەستيار بالادان ەڭكەيگەن قارياعا دەيىن ۇلتتىق ونەردىڭ جانكۇيەرىنە اينالدى. ول ۇلىتاۋدان الاتاۋعا دەيىنگى دارحان دالا دارىندارىن تانىتىپ, قازاقتىڭ ءتول ونەرى – ايتىستى عانا ەمەس, ۇلتتىق رۋحانياتىمىزدىڭ سان-سالاسىنا قان جۇگىرتىپ, تالاي-تالاي ونەر يەسىن بايگەگە قوستى.
ايتىس ونەرىن وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارىنان باستاپ تەلەۆيزيا سالاسىنا اكەلىپ, كورەرمەنمەن قاۋىشتىردى. بۇقارالىق سيپات الىپ, رەسپۋبليكالىق-تەلەۆيزيالىق ايتىس قايتا جانداندى. ەلدىك مۇددە, ەرلىك مۇرا, قوعامدىق ماسەلەلەر, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك تۇرمىسى, ءتىل, ءدىل مەن ءدىن ماسەلەسى ايتىس تاقىرىبىنا ارقاۋ بولدى. وسى جىلداردا ايتىس جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. رۋحاني مەكتەپكە اينالدى.
رۋحانيات جاناشىرى ۇيىمداستىرۋشىلىق باستاماسىمەن رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە ايتىستار وتكىزىپ, اسىل مۇرامىزدى جاڭعىرتتى. وسى جىلداردا وت اۋىزدى, وراق ءتىلدى اقىندار كوركەم ءسوزدىڭ قۇنارىن كەلتىرىپ, كورىگىن قىزدىردى. ايتىس ونەرى تاۋەلسىزدىكتەن دەيىن جاڭا سيپاتتا دامىدى. ول ايماقتاعى اقىندار مەكتەبىنىڭ جاندانۋىنا ىقپال ەتتى. ءسوز سايىسىنا تۇسكەن جاس اقىندار ازات وي, ەركىن پىكىرلەرىمەن كورەرمەن جۇرەگىنە جول تاۋىپ, ەلدىك ماسەلەلەردى ەركىن جىرلاي باستادى.
ءجۇرسىن اقىننىڭ قالامىنان تۋعان جىر جيناقتارى, پۋبليتسيستيكاسى وقىرماننىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى. شىعارمالارىندا ۇلتتىق رۋح, تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك, ەلدىك مۇرات ورنەكتەلدى. ول ولەڭدەرىنە قوعام شىندىعىن, ادام تاعدىرىن ارقاۋ ەتتى. اقىننىڭ تۇڭعىش ولەڭدەر جيناعى – «جانارتاۋ» 1983 جىلى جارىق كوردى. ىزىنشە «ارايلى كۇن, ارمىسىڭ», « ۇلىتاۋعا باردىڭ با؟..», «ەكى تىزگىن, ءبىر شىلبىر», «قۇدىرەتكە جۇگىنۋ» سياقتى بىرنەشە كىتابى وقىرمانعا جول تارتتى. اقىندار ايتىسى جيناعىن شىعارۋ, زەرتتەۋ ءىسى دە ۇنەمى قاپەرىندە تۇردى. ءبىر سۇحباتىندا «قالامعا جاستاۋ كەزدە ۇمتىلعاندا جازارىم الدەقايدا كوپ بولار ما ەدى. دەسەم دە جازعان دۇنيەلەرىمنىڭ وزىنە ريزامىن» دەگەن بەلگىلى قالامگەر ايتىستىڭ ءوز شىعارماشىلىعىنا اسەرى, ۇلتتىق فولكلورلىق مۇرالاردى يگەرۋگە ىقپالى تۋرالى جاعىمدى پىكىر بىلدىرگەن بولاتىن.
وسى جىلداردا ۇلت رۋحانياتىنا قوسقان ەڭبەگى ەلەنىپ, حالقىنىڭ قۇرمەتىنە بولەندى. «قۇرمەت», «پاراسات», «وتان» وردەندەرىنىڭ يەگەرى اتاندى. قازاقستان جازۋشىلار وداعى تاعايىنداعان مۇقاعالي ماقاتاەۆ اتىنداعى سىيلىقپەن ەكى مارتە ماراپاتتالدى.
قازاق رۋحانياتىنىڭ قابىرعالى وكىلدەرى, قوعام قايراتكەرلەرى, جىرسۇيەر قاۋىم قاتىسقان سالتاناتتى كەشتە تۇلعانىڭ عۇمىر جولى مەن شىعارماشىلىق بەلەسىن ارقاۋ ەتكەن دەرەكتى فيلم كورسەتىلىپ, ولەڭدەرى وقىلىپ, كورەرمەن ساحنالىق قويىلىمداردى تاماشالادى.
وسى مەرەيلى كۇندە ۇستازىن قۇتتىقتاعان شاكىرتتەرى مەن ءىزباسارلارى ولەڭ ارناپ, قۇرمەت كورسەتتى. مەرەيتوي كەشىندە 30 جىلدا اقىندارعا 300-دەن استام اۆتوكولىك مىنگىزگەن ايتىس ابىزىنا شاكىرتتەرى تەمىر تۇلپار سىيلادى.
الماتى