قازىر ءۇي تاپسىرماسىن جاساندى ينتەللەكتىگە ورىنداتاتىن وقۋشىلار كوبەيدى. «مۇنداي جەڭىل جول بالالاردىڭ ءوز بەتىمەن ىزدەنۋ داعدىسىن, سىني ويلاۋ قابىلەتىن السىرەتىپ جىبەرمەي مە؟» دەگەن زاڭدى سۇراق تۋىندايدى. سوندىقتان ماسەلە – جاساندى ينتەللەكتىگە تىيىم سالۋدا ەمەس, ونى دۇرىس باعىتتا قولدانۋدا. وسى تۇستا ءبىلىم مەن تەحنولوگيانى ۇشتاستىرعان «EdTech» ستارتاپتاردىڭ ماڭىزى الدىڭعى قاتارعا شىعادى. بۇل باعىتتاعى پلاتفورمالار مەن قۇرالدار مۇعالىمنىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ, وقۋشىنىڭ شىنايى ءبىلىم الۋىن باقىلايدى. ەندەشە, ەلىمىزدەگى «EdTech» جوبالاردىڭ اياق الىسىنا شولۋ جاساپ كورەيىك.
مەكتەپتەگى تاجىريبە
قازىر مەكتەپتەردە جاساندى ينتەللەكت ارقىلى وقىتۋ ادىستەرى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. «كەلەشەك مەكتەپتەرى» وسى تاجىريبەنى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ىسكە اسىردى. استانا قالاسىنداعى №107, №101, №99, №104 مەكتەپتەر بازاسىندا سىناقتان ءوتىپ جاتقان جوبادا جاساندى ينتەللەكت مۇعالىمدەردىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىن وڭتايلاندىرۋعا پايدالانىلادى.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇل مەكتەپتەردەگى پەداگوگتەر «Roqed AI», «Kashgari», «Stem-solutions» سەكىلدى وتاندىق شەشىمدەردى, سونداي-اق «Kahoot» سياقتى ينتەراكتيۆتى پلاتفورمالاردى پايدالانىپ ءجۇر.
سونىمەن قاتار «RobotAI» مۇعالىمدەردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ, باقىلاۋ جۇمىسىن جانە تەست ناتيجەلەرىن اۆتوماتتى تۇردە باعالاۋعا كومەكتەسەدى. ال «Google Past» جۇيەسى وقۋشىلاردىڭ ماتەريالدى ءوز بەتىمەن ازىرلەگەنىن نەمەسە جاساندى ينتەللەكتىنى پايدالانعانىن انىقتايدى. اتالعان تەحنولوگيالار مۇعالىمدەردىڭ سەنىمدى كومەكشىسىنە اينالىپ وتىر.
ء«بىلىم جۇيەسىنە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋدى پەداگوگ ءرولىن كۇشەيتۋدىڭ ستراتەگيالىق قادامى رەتىندە قاراستىرامىز. جاساندى ينتەللەكت مۇعالىمگە ءتان ەمەس بىرقاتار مىندەتتى ءوز موينىنا الىپ, ونىڭ كومەكشىسىنە اينالادى. «ChatGPT Edu» سياقتى قۇرالدار پەداگوگتەردىڭ ينتەللەكتۋالدىق كومەكشىسى بولىپ, مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتەدى جانە ءاربىر ءبىلىم الۋشىنىڭ جەكە قاجەتتىلىگىنە ساي جۇمىس ىستەۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا.
دەمەك, ەندىگى كەزەڭدە جاساندى ينتەللەكتىنى مەكتەپكە ەنگىزۋ جۇمىسى جەكەلەگەن تاجىريبەمەن شەكتەلمەي, ناقتى ىرىكتەۋ مەن جۇيەلەۋ ارقىلى جۇرگىزىلەدى.
ء«بىز قازىر «Qazaq Digital Mektebi» جوباسى اياسىندا جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى جوبالاردى سۇرىپتاپ جاتىرمىز. سوندىقتان ءتۇرلى وتاندىق وزىق پلاتفورما جاساۋشىلاردىڭ ۇسىنىستارىن قاراستىرۋعا دايىنبىز», دەدى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا.
ايتپاقشى, قاناتقاقتى جوبا رەتىندە مەكتەپتەردە «تسيفرلىق ساۋاتتىلىق» پەن «ينفورماتيكا» پاندەرىنىڭ مازمۇنىنا جاساندى ينتەللەكت تاقىرىپتارى ەنگىزىلگەن ەدى. ساباقتار وقۋشىلاردىڭ جاس ەرەكشەلىگىنە ساي قۇرىلىپ, باستاۋىشتا – قاراپايىم ۇعىمدار ويىن ارقىلى تۇسىندىرىلسە, جوعارى سىنىپتاردا چات-بوت قۇراستىرۋ, دەرەكتەردى تالداۋ سەكىلدى تاپسىرمالار قامتىلعان.
ساباققا كەرەك ستارتاپتار
سونىمەن, جاساندى ينتەللەكت دۇرىس قولدانىلسا, وقۋ ۇدەرىسىن جۇيەلەپ, مۇعالىمنىڭ ەداۋىر ۋاقىتىن ۇنەمدەيدى ەكەن. وسى ماقساتتا جۇمىس ىستەيتىن وتاندىق «EdTech» جوبالار دا از ەمەس. قازىر ولاردىڭ ءبىر بولىگى مەكتەپتەردە قولدانىلىپ ءجۇر.
ماسەلەن, مۇنداي جارقىن جوبالاردىڭ ءبىرى – «CodiPlay» ەكوجۇيەسى. بۇل مەكتەپ وقۋشىلارىنا تسيفرلىق داعدىلاردى ويىن ارقىلى ۇيرەتەدى. ستارتاپ كومەگىمەن وقۋشىلار 2021 جىلدان بەرى «اقىلدى ۇيلەر», دروندار مەن IoT قۇرىلعىلار جاساپ, باعدارلامالاۋ نەگىزدەرىن مەڭگەرىپ كەلەدى. بۇل پلاتفورما ەلىمىزدەن بولەك, وزبەكستان, ازەربايجان, وڭتۇستىك كورەيا, ۇلىبريتانيا, يندونەزيا, ساۋد ارابياسى جانە قاتاردا بەلسەندى قولدانىلادى.
جاساندى ينتەللەكتىنى وقۋشىنىڭ دەڭگەيىنە قاراي بەيىمدەپ وقىتۋ باعىتىنا كەلسەك, بۇل سالادا «BeyimTech» جوباسى كوزگە تۇسەدى. بۇل – وقۋعا ارنالعان الەۋمەتتىك جەلى. اتاۋى ايتىپ تۇرعانداي, بۇل جۇيە ءبىلىم الۋشىنىڭ دەڭگەيىنە بەيىمدەلىپ وتىرادى. ال «Beyim Synaq» قوسىمشاسى وقۋشىنىڭ ەمتيحانعا دايىندالۋىنا كومەكتەسەدى.
كەڭەيتىلگەن جانە ۆيرتۋالدى شىندىق تەحنولوگيالارىن بىلىمگە ەنگىزىپ جۇرگەن وتاندىق كومپانيانىڭ ءبىرى – «Big Dream Lab». ولار «Digital Lab» پلاتفورماسى ارقىلى فيزيكا, حيميا, بيولوگيا پاندەرىنەن ۆيرتۋالدى زەرتحانالار ۇسىنىپ, تاجىريبەنى قاۋىپسىز ءارى كورنەكى فورماتتا جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇعان قوسا ءورت كەزىندەگى ارەكەت, العاشقى كومەك كورسەتۋ سەكىلدى داعدىلاردى ۇيرەتەتىن ۆيرتۋالدى ترەناجەرلەر ازىرلەيدى.
ەلىمىزدەگى ەڭ اۋقىمدى تسيفرلىق ءبىلىم ەكوجۇيەلەرىنىڭ ءبىرى – «BILIMLAND». پلاتفورمادا ءتۇرلى دەڭگەيدەگى بەينەساباقتار, كونسپەكتىلەر مەن تاپسىرمالار جيناقتالعان. وقۋشى تاقىرىپتى ءوز قارقىنىمەن قايتالاپ وقي الادى. كونتەنتتى مۇعالىمدەر مەن ادىسكەرلەر ازىرلەپ, ونى ديزاينەرلەر مەن انيماتورلار تارتىمدى فورماتقا كەلتىرىپ وتىرادى.
حالىقارالىق بىلىمگە باعىتتالعان «Smartestprep» شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرگە ءتۇسۋ ۇدەرىسىن ءبىر جۇيەگە كەلتىرەدى. پلاتفورمادا ەسسە جازۋعا كومەك, مەنتورلىق قولداۋ, تەستىلەۋ جانە گرانت ىزدەۋ سەكىلدى قىزمەتتەر ءبىر جەردە ۇسىنىلادى. جوبا تمد ەلدەرىندەگى مىڭداعان تالاپكەرگە شەتەلدە وقۋ مۇمكىندىگىن ناقتى جوسپارلاۋعا جول اشىپ وتىر.
ال «Zero Education» – مەكتەپتىڭ ىشكى باسقارۋ جۇمىسىن جەڭىلدەتۋگە ارنالعان پلاتفورما. ول وقۋ ۇدەرىسىن باسقارۋ, كەلىسىمشارت جۇرگىزۋ, قارجى جانە كادر ەسەبى, سونداي-اق اتا-انا مەن مۇعالىمگە ارنالعان پورتالداردى ءبىر جۇيەگە بىرىكتىرەدى. ناتيجەسىندە, اكىمشىلىك جۇمىس قىسقارىپ, مەكتەپ نەگىزگى ماقساتقا, ياعني ءبىلىم ساپاسىنا كوبىرەك كوڭىل بولە الادى.
ءبىلىم كەڭىستىگى ەندى جاڭا كەزەڭگە اياق باستى. بۇرىن تسيفرلاندىرۋ ەلەكتروندى جۋرنال مەن ونلاين ساباقپەن عانا شەكتەلسە, بۇگىنگى شەشىمدەر وقۋشىنىڭ وقۋ قارقىنىن انىقتاپ, مۇعالىمگە تالداۋ ۇسىنىپ, ساباقتىڭ مازمۇنىن بايىتۋعا دەيىن جەتتى.