اگرارلىق سالاداعى اۋقىمدى ىستەر

2025 جىلعى 11 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جالپى اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ كولەمى 6,1%-عا ارتىپ, 9,2 ترلن تەڭگەگە جەتتى. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتىڭ ءبىر جىلدىق قىزمەتىنىڭ قورى­تىن­دىلارىنا ارنالعان ءباس­پا­سوز ءماسليحاتىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆ مالىمدەدى.

ءوسىمنىڭ نەگىزگى درايۆەرى ەگىن شارۋاشىلىعى بولدى, وندا ءوندىرىس كولەمى 7,6%-عا ارتىپ, 5,8 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. مال شارۋاشىلىعىندا كورسەتكىشتەر 3,5%-عا ءوسىپ, 3,3 ترلن تەڭگەگە جەتتى.

«بۇل كورسەتكىشتەر سالا­نىڭ ناقتى كولەم يندەكسى 113% بولعان بىلتىرعى جوعارى بازادان باستاۋ العان ءوندىرىستىڭ ناقتى ءوسىمىن كورسەتەدى. بۇل بۇگىندە اگروسەكتوردا وتكەن جىلدارعا قاراعاندا ەداۋىر كوپ ءونىم وندىرىلەتىنىن بىل­دىرەدى», دەپ ءتۇسىندىردى ۆەدومستۆو باسشىسى.

ايتا كەتەرلىگى, بيىل ەكس­پورتقا رەكوردتىق كولەم­دە­گى 13,4 ملن توننا استىق جىبەرىلدى, بۇل – بۇرىن-سوڭدى بولماعان كورسەتكىش. جەمدىك ۇندى قوسا العاندا, مۇنداعى كولەم 15 ملن توننادان استى. ال جاڭا ورىلعان ەگىننەن بۇگىندە 3,9 ملن توننا استىق ەكسپورتتالدى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 13,6%-عا ارتىق. ەلىمىزدىڭ جالپى ەكسپورتتىق الەۋەتى 13 ملن تونناعا باعالانادى. وتاندىق ديقانداردىڭ ءونىمى 45 مەملەكەتكە جەتكىزىلەدى.

«قارقىندى ەكسپورت ىشكى نارىقتى تۇراقتاندىرۋدا شەشۋشى ءرول اتقارادى. ويتكەنى ەلىمىزدە استىق ىشكى قاجەتتىلىكتەن 2-3 ەسە كوپ جينالاتىندىقتان, ونىڭ ارتىعىن ەكسپورتتاۋ ەل ىشىندەگى باعا قىسىمىن جەڭىلدەتە تۇسەدى. جوعارى ەكسپورت دەگەنىمىز – تەك يميدج عانا ەمەس, بۇل تىكە­لەي ەكونوميكالىق پايدا. ەلىمىزگە ودان ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامىن قولدايتىن ۆاليۋتالىق كىرىس تۇسەدى. ديقان­دار سىرتقى نارىققا استىق ساتۋدان تۇسكەن تابىسىن تەحنيكانى جاڭارتۋعا جانە ءوندىرىستى دامىتۋعا ينۆەستيتسيالاي الادى», دەيدى مينيستر.

اگروتەحنولوگيالاردى ساق­تاۋ مەن ۋاقتىلى مەملە­كەت­تىك قولداۋ كورسەتۋ اۋىل شارۋاشىلىعى كور­سەت­كىش­تەرىنىڭ ساپالى ءوسۋىن قام­تا­ماسىز ەتتى. ەگەر 2023 جىلى ورتاشا ونىمدىلىك 11 تس/گا بولعان بولسا, 2025 جىلى ول 17 تس/گا-عا دەيىن ءوستى, ال وزىق شارۋاشىلىقتاردا 40 تس/گا-عا دەيىن جەتتى. مۇندا ەگىن ەگۋ مەن ەگىن جيناۋ جۇمىستارىن جەڭىلدىكپەن قارجىلاندىرۋ (750 ملرد تەڭگە, 8,5 ملن گا القاپ) شەشۋشى فاكتورعا اينالدى. بۇل رەتتە مەملەكەت 2026 جىلعى ەگىن ەگۋ ناۋقانىن قارجىلاندىرۋعا قازان ايىنان باستاپ كىرىسىپ كەتتى.

«بۇگىندە 230 ملرد تەڭگەگە 1,3 مىڭنان استام ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى, ونىڭ ىشىندە 81 ملرد تەڭگەگە 750-دەن استام اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋا­رىن وندىرۋشىلەر قارجى­لاندىرىلدى. قول جەت­كىزىلگەن ناتيجەلەردى تىڭايت­­قىشتاردى ەنگىزۋ كولە­­­مىنىڭ 3 ەسەگە (1,8 ملن تون­ناعا دەيىن) ارتۋىمەن جانە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ توزۋى 80%-دان 70%-عا دەيىن تومەندەگەنىنەن كورۋگە بولادى», دەيدى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى.

ەگىس القاپتارىن بەلسەندى ارتاراپتاندىرۋعا ءارى ءدان­دى ەمەس داقىلداردىڭ جوعا­رى ونىمدىلىگىنە بايلانىستى ەلىمىزدەگى ساقتاۋ ينفرا­قۇ­رىلىمىن جاڭعىرتۋ قاجەت­تىلىگى تۋىندادى.

«ەگىن شارۋاشىلىعىندا ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى – وسىمگە كەدەرگى كەلتىرەتىن فاكتور بولىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى ەلەۆاتورلاردى كەڭەيتۋ, جاڭ­­عىر­تۋ جوبالارىنا ارنال­­عان جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋ باعدارلاماسى ازىرلەنۋدە, ونى 2026 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى ا.ساپاروۆ.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, سالانى دامىتۋدىڭ 2026–2030 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ 2026 جىلدان باستالادى.  مينيستر كەلتىرگەن وزەكتى دەرەكتەر بويىنشا ءىرى قارا مال سانى 8,3 ملن باسقا, قوي مەن ەشكى 21,3 ملن, جىلقى 4,4 ملن باسقا جەتكەن. ءارى قاراي ءوسۋ ءۇشىن قۇجات اينالىم قاراجاتىن تولىقتىرۋعا, اسىل تۇقىمدى مال ساتىپ الۋعا, شالعاي جاتقان جايىلىمدار ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرۋدى كوزدەيدى. سونداي-اق ەتتى مال شارۋاشىلىعىنداعى اۋستراليالىق تاجىريبەنى جەرگىلىكتى جەرگە بەيىمدەۋ بويىنشا قاناتقاقتى جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ءمينيستردىڭ سوزىنشە, مال شارۋاشىلىعىن قولداۋ كولەمىن كەلەشەكتە ارتتىرا وتىرىپ, كەمىندە 200 ملرد تەڭگە قارجى ءبولۋ جوسپاردا تۇر. اتالعان قاراجات سونىمەن قاتار قارقىندى وسىمگە نەگىز بولاتىن انالىق مال يمپورتىنا جۇمسالادى.

اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرمەك كەنجەحان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, 2025 جىلدىڭ قىركۇيە­گىندە 144 بيزنەس-ۇدەرىستى تسيفر­لاندىرۋدى كوزدەي­تىن اوك تسيفرلىق ترانسفور­ما­تسيا­سى­نىڭ جاڭارتىلعان كارتاسى بەكىتىلدى.

بۇگىندە سالادا Gosagro.kz, اۋىل شارۋا­شى­لىعى جانۋار­لارىن سايكەس­تەندىرۋ, «بىرىڭعاي اۆتومات­تان­دى­رىل­عان باسقارۋ جۇيە­سى» جانە E-Fish سياقتى اقپا­رات­­تىق جۇيەلەر بەلسەندى جۇ­مىس ىستەيدى. Gosagro.kz جۇيەسىندە مەملەكەتتىك قول­داۋ شارالارىن قامتيتىن 200 مىڭنان استام پايدالانۋشى بار. ءبىر جىل ىشىندە جۇيە ارقىلى 188 مىڭنان استام ءوتىنىم بەرىلدى. سونىمەن قاتار اۋىلشارۋاشىلىق كارتالارىن اشىق فورماتتا تسيفر­لاندىرۋ اياقتالدى.