ءولدى دەۋگە سىيا ما؟ قازاق ساحناسىنىڭ ابىزى, كسرو مەن قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, ەڭبەك ەرى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, كورنەكتى تەاتر جانە كينو اكتەرى, پروفەسسور – ءاسانالى ءاشىم ۇلى ومىردەن ءوتتى. ونەردىڭ الىپ بايتەرەگى قۇلادى. ول ساحنا مەن ەكراندا تەك ءرول ويناعان جوق, ۇلتتىڭ مىنەزىن, ءداۋىردىڭ رۋحىن, ادام جانىنىڭ تەرەڭىن سويلەتتى. قازاق تەاترى مەن كينوسىنىڭ التىن قورىنا ەنگەن سان الۋان ءرولى ارقىلى ۇلتتىق اكتەرلىك ونەردىڭ ولشەمىن قالىپتاستىردى.
ساحنا مادەنيەتىن, كاسىبي جاۋاپكەرشىلىكتى, كوركەمدىك تازالىقتى بيىك دەڭگەيگە كوتەرىپ قانا قويماي, اكتەر ماماندىعىنىڭ كيەلى ەكەندىگىن ءوز ومىرىمەن دالەلدەگەن جان. ءارتىس سومداعان ءار ءرول – ۋاقىتتىڭ ايناسى, حالىق تاعدىرىنىڭ كوركەم شەجىرەسى. ونەر يەسى ساحناعا شىققان ساتتەن باستاپ كورەرمەن ءۇشىن جاي عانا كەيىپكەر ەمەس, ۇلتتىڭ مىنەز-بولمىسىن, ارمان-مۇراتىن ارقالاعان تۇلعاعا اينالاتىن. ءار بەينەسى – تاريح, ءار ءسوزى – اكتەرلىك مەكتەپ, ءار قادامى – ونەرگە ادالدىقتىڭ ۇلگىسى.
60-جىلداردىڭ باسىندا قازاق تەاتر مەن كينو ونەرىنە ناعىز جانارتاۋ بولىپ كەلگەن تالانتتى ءارتىس كوپ ۇزاماي شىن مانىندە ساحناداعى قۇبىلىسقا اينالدى. م.اۋەزوۆتىڭ «اباي» تراگەدياسىنداعى ايدار بەينەسىمەن «تۇساۋى كەسىلگەن» جاس ءاسانالىنىڭ ساحناداعى سەرىكتەستەرى شەتىنەن ونەر الىپتارى ەدى. ال ۇستازى – اتاقتى اسقار توقپانوۆ پەن رەجيسسۋرا رەفورماتورى ءازىربايجان مامبەتوۆ بولدى. سول ۇلى بۋىننىڭ باتاسىن الىپ, قولداۋىن كورگەن اكتەر ونەر جولىن بيىك جاۋاپكەرشىلىكپەن باستادى.
اكتەرلىك ونەردىڭ كوركەمدىك دەڭگەيىن بيىكتەتكەن ءاسانالى ءاشىموۆ ۇلت كلاسسيكتەرى دراماتۋرگياسىنداعى كەيىپكەرلەر ارقىلى ۇلت مۇراتى مەن حالىق تاعدىرىن ومىرشەڭ بولمىسىمەن ورنەكتەي ءبىلدى. سوندىقتان دا كەبەك, قودار, جاراسباي, ايشۋاق, سىرىم باتىر, امانگەلدى, ەلامان سەكىلدى ساحنالىق بەينەلەر گالەرەياسى – قازاق تەاترىنىڭ باعا جەتپەس قازىناسى.
ال كينوداعى بەكەجان بەينەسى – ۇلت ونەرى حرەستوماتياسىنا اينالعان ماڭگىلىك وبراز. ءاسانالى ءاشىموۆ بەكەجان تاعدىرى ارقىلى ۇلتتىق مىنەزدىڭ كۇردەلىلىگىن, تراگەدياسىن, اسقاقتىعىن حالىق جۇرەگىنە شىنايى جەتكىزە ءبىلدى. شاكەن ايمانوۆتىڭ «اتاماننىڭ اقىرى» فيلمىنەن باستالىپ, ء«ترانسسىبىر ەكسپرەسى», «بۇلعار دالاسىنان ەسكەن جىلى جەل», ء«سىز كىمسىز, كا مىرزا؟», «ارۋاق» تۋىندىلارىنا جالعاسقان بەينەلەرى – كينوداعى ءوز الدىنا جاڭا ءبىر بەلەس, كوركەمدىك دەڭگەي قالىپتاستىرعان قايتالانباس رولدەر.
ءاسانالى ءاشىموۆتىڭ سۋرەتكەرلىك بولمىسىنىڭ تاعى ءبىر بيىك قىرى – رەجيسسۋراسى مەن ۇستازدىعى. تەاتر پەداگوگيكاسىندا قايتالانباس ءۇنى, وزىندىك ماشىعى, ايشىعى مەن ورنەگى قالىپتاستى. ابىز اكتەر جاس ونەرپازدارعا باعىت-باعدار بەرىپ, رۋحاني ساباقتاستىقتىڭ ساقتالۋىنا زور ەڭبەك ءسىڭىردى. ونەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن, ساحنانىڭ كيەسىن شاكىرتتەرىنىڭ جۇرەگىنە سىڭىرە ءبىلدى. شاكىرتتەرى ءۇشىن ول تەك تالىمگەر عانا ەمەس, ونەردەگى ار-وجداننىڭ, ازاماتتىق بيىكتىكتىڭ ۇلگىسى بولدى. تەاتردىڭ كوركەمدىك باعىت-باعدارىن ايقىنداپ, ۇلتتىق ساحنانىڭ بەدەلىن بيىكتەتتى.
ول حالىقتىڭ جادىندا, كورەرمەننىڭ جۇرەگىندە, ساحنا تورىندە ماڭگىلىككە قالدى. ونىڭ اماناتى – ونەرگە ادالدىق, ۇلتقا قىزمەت ەتۋ, رۋحتى ساقتاۋ – ونەگە بولىپ قالا بەرەدى. قوش بولىڭىز, ۇلت ونەرىنىڭ قارا نارى!
«قازاق گازەتتەرىنىڭ» قالامگەرلەرى