باۋىر ەتى بالاسىنىڭ كوز جاسىنان قورىقپايتىندار ءالى دە بار. ءتىپتى جەتىمدى جىلاتىپ, مەملەكەت تاراپىنان بەرىلۋگە ءتيىس قولداۋدى قيعىسى كەلمەيتىندەردىڭ كەزدەسەتىنى الاڭداتادى.
مۇنايلى وڭىردە وتباسىنىڭ شىرقىن بۇزىپ, السىزدەرگە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق كورسەتەتىن اپەرباقاندار ازايماي وتىر. جىل باسىنان بەرى جۇدىرىعىن الا جۇگىرەتىندەردىڭ سالدارىنان داعدارىس ورتالىعىن 5 ايەل مەن 11 بالا پانالاۋعا ءماجبۇر بولدى. ال وزبىرلارعا قاتىستى 2 700-دەن اسا قورعاۋ نۇسقاۋى بەرىلىپتى.
وبلىستىق جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسى وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى كۇرەس ءبولىمىنىڭ ينسپەكتورى ايگەرىم مۇراتوۆانىڭ مالىمدەۋىنشە, جىل باسىنان بەرى «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» كودەكستىڭ 73-بابىمەن 3 232 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلىپ وتىر. وتباسى مۇشەلەرىنە زورلىق-زومبىلىق كورسەتەتىن 700 ادامعا ەرەكشە تالاپتار بەلگىلەندى.
«اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» جانە قىلمىستىق كودەكسكە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس جابىرلەنۋشى ارىز جازباسا دا, پوليتسيا قۇقىق بۇزۋشىعا قاتىستى اكىمشىلىك ءىس قوزعاي الادى. بۇل – زورلىق-زومبىلىق قۇرباندارىن قورعاۋعا زور مۇمكىندىك بەرەتىن قۇقىقتىق قادام. كوپ جاعدايدا قۇقىق بۇزۋشىلىق ەكونوميكالىق سيپاتتا بولادى. مىسالى, ەر ادامدار تابىسىن وتباسىنا بەرمەي, ويىن اۆتوماتتارىنا نەمەسە ىشىمدىككە جۇمسايدى. پسيحولوگيالىق قىسىم دا كەڭ تارالىپ وتىر. مۇندايدا ايەلگە قول كوتەرىلمەگەنىمەن, جۇيەلى تۇردە ءتىل تيگىزۋ, كەمسىتۋ سەكىلدى ارەكەتتەر ءجيى كەزدەسەدى. تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا اكەلەتىن نەگىزگى سەبەپتەردىڭ ءبىرى – الكوگولگە, قۇمار ويىنعا جانە ەسىرتكىگە تاۋەلدىلىك», دەدى ءا.مۇراتوۆا.
ال وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, اتىراۋ قالاسىندا ۇزاق ۋاقىت بويى بالالارىن اسىراۋ جونىندەگى مىندەتىن ورىنداماعان 9 اتا-انا انىقتالدى. اليمەنت ءۇشىن تولەنبەگەن قارىزدىڭ جالپى سوماسى 46 ملن تەڭگەدەن اسادى. بارلىق دەرەككە قاتىستى قىلمىستىق كودەكستىڭ 139-بابىمەن سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ تىركەلدى.
«كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قۇقىن قورعاۋ پروكۋرورلاردىڭ باستى نازارىنا الىندى. ەكى بورىشكەر 12,9 ملن تەڭگە كولەمىندە اليمەنت تولەمەگەنى ءۇشىن سوتتالدى. ولارعا 1 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىن شەكتەۋ تۇرىندەگى جازا تاعايىندالدى. باسقا اتا-انالارعا قاتىستى تەرگەۋ ارەكەتى جۇرگىزىلىپ جاتىر. پروكۋراتۋرا اتا-انالىق مىندەتىن ورىنداماۋ تەك اكىمشىلىك ەمەس, قىلمىستىق جاۋاپقا اكەپ سوقتىراتىنىن ەسكەرتەدى», دەپ حابارلادى وبلىستىق پروكۋراتۋرادان.
اتىراۋ قالاسىنىڭ پروكۋراتۋراسى كامەلەتكە تولماعان 200-دەن اسا بالانىڭ قۇقىن قورعادى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەن پوليتسيانىڭ 24 قىزمەتكەرىن تارتىپتىك جاۋاپقا تارتتى.
«ماسەلەن, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى كامەلەت جاسىنا تولماعاندارعا قاتىستى قورعاۋشىنىڭ قاتىسۋىنسىز اكىمشىلىك حاتتامالار جاساقتاعان. پروكۋراتۋرانىڭ نارازىلىعى نەگىزىندە 197 حاتتامانىڭ كۇشى جويىلدى. ال مۇگەدەكتىگىنە بايلانىستى ۇيدەن وقيتىن بالالارعا جاردەماقى تولەنبەي كەلگەن. زاڭمەن بەلگىلەنگەن نورمالارعا سايكەس جەتىم بالالاردى مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنان بەرىلەتىن پاتەر كەزەگىنە قويماعانى تۋرالى دەرەكتەر انىقتالدى. پروكۋرورلىق قاداعالاۋ اكتىلەرى نەگىزىندە 3 جەتىم بالا تۇرعىن ءۇي الۋعا كەزەككە تۇرعىزىلدى. ۇيدەن ءبىلىم الاتىن 7 مۇگەدەك بالاعا جاردەماقى تولەندى», دەپ مالىمدەدى وبلىستىق پروكۋراتۋرادان.
بۇعان قوسا پروكۋرورلار تەرىس مازمۇندى جانە ءوز-وزىنە قول جۇمساۋ, ەسىرتكى قۇرالدارىن ناسيحاتتايتىن 85-تەن جوعارى زياندى ينتەرنەت-سايتتاردى, چاتتاردى جانە الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشالاردى بۇعاتتادى.
جەلىككەن جۇرگىزۋشىلەر كامەلەتكە تولماعانداردى ارنايى جولاقتان وتكىزبەي, كولىگىمەن قاعاتىندار ءجيى كەزدەسەدى. اتىراۋ قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ اعا ينسپەكتورى اسحات شودىموۆتىڭ ايتۋىنشا, جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ, اسىرەسە بالالاردىڭ جول-كولىك وقيعاسىنان زارداپ شەگۋى الاڭداتارلىق جاعدايعا اينالىپ وتىر.
«ماسەلەن, 1 شىلدە كۇنى ساعات 18.30 شاماسىندا «Kia Sorento» اۆتوكولىگىن ايداپ كەلە جاتقان 47 جاستاعى جۇرگىزۋشى 2023 جىلعى بالانى قاعىپ كەتتى. اۋىر جاراقات العان بالاقاي وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ جانساقتاۋ بولىمىنە جاتقىزىلدى. وسى تەكتەس وقيعا 3 شىلدە كۇنى ساعات 18.50 شاماسىندا تىركەلدى. «Lada Granta» اۆتوكولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى 2020 جىلعى بالانى قاعىپ, دەنساۋلىعىنا زاقىم كەلتىردى. بالا اۋرۋحانانىڭ جانساقتاۋ بولىمىنە ءتۇستى», دەيدى ا.شودىموۆ.
مۇنداي وقىس دەرەكتىڭ تىركەلۋىنە اتا-انانىڭ دا كىناسى بارى انىق. ويتكەنى اتا-انالار بالالارىن قاراۋسىز جىبەرەدى. باقىلاۋسىز جۇرگەن بالالار سوڭى وكىنىشكە ۇرىندىراتىن وقيعاعا تاپ بولادى. وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باس مامانى دۋمان ۇمبەتتىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, 3–9 جاستاعى بالالارعا تەرەزەدەن قۇلاۋ قاۋپى ءجيى تونەدى.
«بيىل جىل باسىنان بەرى جەتى بالا كوپقاباتتى ءۇيدىڭ تەرەزەسىنەن قۇلادى. اتا-انالارى زارداپ شەككەن 3–9 جاستاعى بالالاردى پاتەرىندە قاراۋسىز قالدىرىپ كەتكەن. پاتەردەگى تەرەزەگە تاياۋ تۇسقا جيھاز قويىلعان. ال تەرەزەنى موسكيتتى تورعا سەنىپ, اشىق قالدىرعانى انىقتالدى. بۇل – اتا-انالار تاراپىنان بولعان سالعىرتتىقتىڭ سالدارى», دەيدى د.ۇمبەت.
كامەلەتكە تولماعانداردىڭ كوزىنە جاس ۇيىرگەن دەرەكتىڭ ءبىر پاراسى وسىنداي. تەگىندە جۇرەگىنە مەيىرىم ۇيالاعان جاندار بالانى جىلاتقاننىڭ باعى جانبايتىنىن تۇسىنەتىن شىعار. ال جۇرەگى ەتتەن ەمەس, قۇددى تەمىردەن جارالعانداي قاتىگەزدىك تانىتاتىندار بالانى جىلاتۋدى دوعارا قويار ما ەكەن؟
اتىراۋ وبلىسى