ۇلت ساۋلىعى, ۇرپاق اماندىعى – مەملەكەتتىك ماسەلە. كەز كەلگەن ەل انا مەن بالا ساۋلىعىنا بەيجاي قارامايدى. رەسمي دەرەككە ۇڭىلسەك, ەلىمىزدە بىلتىر انا ءولىمى 12%-عا, نارەستە ءولىمى 11%-عا تومەندەگەن. بيىلعى توعىز ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا انا ءولىمى 10%, نارەستە ءولىمى 26% تومەندەگەنى بايقالعان.
ايەلدەر مەن بالالارعا مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اكۋشەرلىك, پەدياتريا سالاسىنداعى ستاندارت پەن كلينيكالىق حاتتاما جاڭارتىلدى. بىلتىر 1 ماۋسىمنان باستاپ بوساندىرۋعا, وپەراتسيالارعا, سالماعى از جاڭا تۋعان نارەستەلەرگە كۇتىم جاساۋدى قوسا العاندا, اكۋشەرلىك, پەدياتريالىق كومەك كورسەتۋگە تاريف ۇلعايعان. قىمبات دارىلىك زات قولجەتىمدى بولا باستادى. مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ كرەديتورلىق بەرەشەگىن تومەندەتۋگە, بىلىكتى مامانداردى تارتۋعا مۇمكىندىك تۋدى. وسى ماسەلەلەردىڭ ەگجەي-تەگجەيىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا ۇكىمەت وتىرىسىندا مالىمدەدى.
– بوسانعاننان كەيىنگى قان كەتۋلەرمەن كۇرەسۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى ەنگىزىلدى. بيىل اعزانى ساقتايتىن وپەراتسيالار 20%-عا ءوستى. مەديتسينالىق اۆياتسيا جەلىسى ارقىلى ۋاقتىلى, جوعارى مامانداندىرىلعان كومەك كورسەتۋ جونىندەگى شارالار ايەلدەر مەن بالالاردىڭ 96%-ىنىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا مۇمكىندىك بەردى. بيىل العاش رەت ءدارى-دارمەكتەر تىزىمىنە پيەلونەفريت, قانت ديابەتى, ارتەريالىق گيپەرتەنزياسى بار جۇكتى ايەلدەرگە ارنالعان پرەپاراتتار ەنگىزىلدى, – دەدى مينيستر.
بۇگىندە «انالار ساۋلىعى» جوباسىنىڭ شەڭبەرىندە جۇكتىلىككە الدىن الا دايىندىق باعدارلامالارى ىسكە قوسىلعان. سكرينينگتەردىڭ ءتىزىمى كەڭەيىپ, دامۋ كەمىستىكتەرىنىڭ ەرتە دياگنوستيكاسى كۇشەيدى. 22 پەريناتالدىق ورتالىقتىڭ بازاسىندا ۇرىقتى ساقتاۋ ورتالىقتارى مەن ء«بىر كۇندىك كلينيكالار» اشىلعان. وعان بولاشاق انالار بارىپ, ءتيىستى كومەك الا الادى. فەتالدىق مەديتسينانىڭ باعىتى دا جان-جاقتى دامىپ جاتىر. تۋعانعا دەيىن بالانىڭ ءومىرىن ساقتاۋ ماقساتىندا جاتىرىشىلىك وپەراتسيالار جاسالاتىن بولدى. تۇركىستان, شىعىس قازاقستان, اقمولا وبلىستارىندا «سالاۋاتتى انا» پانسيوناتتارى اشىلعان. وندا اۋىر بوسانعاننان كەيىن ەم الىپ, وڭالتۋدان وتۋگە بولادى.
جۇكتى ايەلدەردىڭ جاعدايىن باقىلايتىن احۋالدىق ورتالىقتاردىڭ جۇمىسى كۇشەيەدى. ايەلدەر مەن بالالاردى سۇيەمەلدەيتىن تسيفرلىق قۇرالدار بەلسەندى دامىپ كەلەدى. ايتالىق, قازىردە بالاباقشا مەن مەكتەپكە باراردا قاجەت بالا دەنساۋلىعى قۇجاتىنىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسى بار. سونداي-اق اۋىتقۋلار مەن قاۋىپ فاكتورلارىن ەرتە انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن مونيتورينگ جۇيەسى ەنگىزىلگەن. الداعى ۋاقىتتا دەنساۋلىقتىڭ نەگىزگى پارامەترلەرىن قامتيتىن 18 جاسقا دەيىنگى ءار بالانىڭ تسيفرلىق بەيىنى قالىپتاسادى. جۇكتى ايەلدەردى قابىلداۋ, سكرينينگ مەرزىمى تۋرالى پرواكتيۆتى حابارلاندىرۋ سەرۆيسى ەنگىزىلدى. مۇنىڭ بارلىعى پروفيلاكتيكالىق جۇمىستى كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى كادر تاپشىلىعىن رەتتەۋ جونىندە دە شارا قابىلداعان. بىلتىر العاش رەت 162 پەدياتر وقۋىن اياقتاسا, بيىل 159 پەدياتر ديپلوم العان. وسىعان قوسا قىركۇيەكتەن سۇرانىسقا يە 14 بالالار ماماندىعىنا رەزيدەنتۋرادا وقىتۋ ءجۇرىپ جاتىر. جالپى, بوساندىرۋ, پەدياتريا ماماندارىنىڭ تاپشىلىعى 25%-عا تومەندەدى. اۋىلدىق جەرلەرگە جۇمىس ىستەۋگە نيەت ەتكەن دارىگەرلەر 8,5 ملن تەڭگەگە دەيىنگى مولشەردەگى بىرجولعى تولەمدەر العان.
جالپى ستاتيستيكا ءتاۋىر بولعانىمەن, بىرنەشە وڭىردە انا مەن بالا ءولىمى كوبەيگەن. ونىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى – اۋىر ەكستراگەنيتالدى اۋرۋلار, اكۋشەرلىك اسقىنۋلار, بالالاردا تۋابىتكەن اقاۋلار, تىنىس الۋ جولدارىنىڭ اۋرۋلارى. سول سەبەپتى مينسترلىك انا مەن بالا ولىمىنە اكەلەتىن سەبەپ-سالدارمەن كۇرەسكە كوپ كوڭىل بولەدى.