استانادا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قوعامداستىقتىڭ (ەۋرازەق) مەملەكەتارالىق كەڭەسىنىڭ مەملەكەت باسشىلارى دەڭگەيىندەگى 27-ءشى وتىرىسى ءوتتى, دەپ حابارلادى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
اقوردادا شاعىن جانە كەڭەيتىلگەن قۇرامداردا وتكەن وتىرىستارعا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ, بەلارۋس پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو, رەسەي پرەزيدەنتى دميتري مەدۆەدەۆ, تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمون, وتپەلى كەزەڭدەگى قىرعىزستان پرەزيدەنتى روزا وتۋنباەۆا, سونداي-اق ەۋرازەق جانىنداعى باقىلاۋشى بولىپ تابىلاتىن مەملەكەت – ارمەنيا پرەزيدەنتى سەرج سارگسيان قاتىستى.
جيىندى اشقان ەۋرازەق مەملەكەتارالىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتىرىسقا قاتىسۋشىلاردى مەرەيلى داتا – ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قوعامداستىعى قۇرىلۋىنىڭ 10 جىلدىعىمەن قۇتتىقتادى.
مەملەكەت باسشىسى 2000 جىلى استانادا بەلارۋس رەسپۋبليكاسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى, قىرعىز رەسپۋبليكاسى, رەسەي فەدەراتسياسى جانە تاجىكستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قوعامداستىقتى قۇرۋ تۋرالى شارتقا قول قويىلعانىن اتاپ ءوتتى.
– بۇل شارت – ەۋرازەق-قا مۇشە مەملەكەتتەر ليدەرلەرىنىڭ ۇمتىلىسىن جانە ءبىزدىڭ مەملەكەتتەر ازاماتتارىنىڭ ارمان-تىلەگىن جۇزەگە اسىرعان, كەڭ اۋقىمداعى مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىق مىندەتتەردى شەشۋدىڭ جانە ماقساتتارىنا جەتۋدىڭ تەتىگى بولۋعا ءتيىس وڭىرلىك حالىقارالىق ۇيىم – ەۋرازەق-تىڭ قۇرىلۋىنا قۇقىقتىق نەگىز قالادى. قۇرىلعان ساتتەن بەرگى 10 جىلدان سوڭ ءبىز ەۋرازەق-تىڭ بۇرىنعى كەڭەستىك كەڭىستىكتەگى بارىنشا تابىستى ينتەگراتسيالىق ۇيىم بولعانىن سەنىمدى تۇردە ايتا الامىز, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
وتىرىس بارىسىندا ەۋرازەق-قا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى ەۋرازەق مەملەكەتارالىق كەڭەسىنىڭ 2009 جىلعى قاراشا ايىندا مينسك قالاسىندا وتكەن 24-ءشى وتىرىسىندا قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ ورىندالۋى تۋرالى اقپاراتتى تىڭدادى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قوعامداستىقتى دامىتۋدىڭ بارىنشا وزەكتى پروبلەمالارى مەن كەلەشەگىنە, كەدەن وداعىنىڭ تولىققاندى جۇمىس ىستەۋىنە جانە وعان قاتىسۋشىلاردىڭ بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىگىن قۇرۋعا قاتىستى ماسەلەلەردى تالقىلادى.
ەۋرازەق-تىڭ ونجىلدىق تاريحىنىڭ ءناتيجەلەرى تاڭداندىراتىنى اتاپ ءوتىلدى. بۇگىندە ول – قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ەكونوميكادا, عىلىمدا, ءبىلىم بەرۋدە, مادەنيەتتە, الەۋمەتتىك سالادا جانە باسقا دا قىزمەت سالالارىندا ينتەگراتسياسىن تەرەڭدەتە ءتۇسۋ ءۇشىن ناقتىلى الاڭ.
ەۋرازەق اياسىنداعى جۇمىس جىلدارىندا ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز ىنتىماقتاستىعىنىڭ اۋقىمدى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازاسى قالىپتاستى. قوعامداستىقتىڭ تمد كەڭىستىگىندەگى ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستاردىڭ جالپى قۇرىلىمىنداعى ماڭىزى ارتتى.
قاتىسۋشى مەملەكەتتەر ەۋرازەق اياسىندا قولعا العان ءىس-ارەكەت جاھاندىق قارجى جانە ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ قيىن كەزەڭىنەن ءساتتى وتۋگە سەپتىگىن تيگىزدى. وسى ماقساتتا داعدارىسقا قارسى قور قۇرىلدى. قارجى داعدارىسىنىڭ كەلەڭسىز سالدارىن ەڭسەرۋ جونىندەگى ءبىرلەسكەن شارالار جوسپارى جاسالىپ, ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى.
مەملەكەتتەر باسشىلارى ەۋرازەق اياسىندا وسى سالاداعى يننوۆاتسيالىق ساياساتقا جانە ىنتىماقتاستىققا زور ءمان بەرەدى. نەگىزگى ماقساتى عىلىمي-تەحنيكالىق باعدارلامالار مەن يننوۆاتسيالىق جوبالاردى بىرلەسىپ ازىرلەۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ بولىپ تابىلاتىن جوعارى تەحنولوگيالار ورتالىعى قۇرىلدى.
ەۋرازەق-تىڭ ونجىلدىق تاريحىنىڭ ەڭ باستى جەتىستىگى, ءسوز جوق, كەدەن وداعى قالىپتاسۋىنىڭ اياقتالعانى بولىپ تابىلادى, ونىڭ اياسىندا بىرىڭعاي كەدەن تاريفتەرى ارەكەت ەتىپ, كەدەن كودەكسى تۋرالى شارت قابىلداندى. ينتەگراتسيانىڭ كەلەسى كەزەڭى – بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىكتىڭ قۇقىقتىق بازاسىن قۇرۋ تۋرالى ماسەلە قازىردىڭ وزىندە بەلسەندى قاراستىرىلۋدا.
قوعامداستىق اياسىنداعى ىنتىماقتاستىق بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى تاراپىنان حالىقارالىق مويىنداۋعا يە بولدى. ەۋرازەق-تىڭ بۇۇ باس اسسامبلەياسى جانىنداعى باقىلاۋشى مارتەبەسى بار. قوعامداستىق سونداي-اق تمد, ۇقشۇ, ەۋروپا وداعى, شىۇ, اوسشك, بسۇ, ەدقب, ادب جانە باسقا دا ۇيىمداردىڭ قۇرىلىمدارىمەن ءوزارا ىقپالداسۋدا.
وتىرىس بارىسىندا ەۋرازەق-قا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قوعامداستىق قۇرىلۋىنىڭ 10 جىلدىعىنا بايلانىستى بىرلەسكەن مالىمدەمەسى قابىلداندى. سونداي-اق كەدەن وداعى اياسىنداعى ىستەردى قاراۋ جونىندەگى قوعامداستىق سوتىنىڭ قۇزىرەتىن كەڭەيتۋدى كوزدەيتىن ەۋرازەق سوتىنىڭ جاڭا رەداكتسياداعى ستاتۋتى قابىلداندى.
بۇل وتىرىستىڭ ايتۋلى وقيعاسى مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەدەن وداعىنىڭ كەدەندىك كودەكسى تۋرالى شارتتىڭ كۇشىنە ەنگەندىگى جونىندەگى بىرلەسكەن مالىمدەمەسى بولدى.
تاراپتار استاناداعى كەزدەسۋدىڭ ناتيجەلەرىنە قاناعاتتانعاندىق ءبىلدىرىپ, قوعامداستىق اياسىنداعى كوپجاقتى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتا ءتۇسۋ بويىنشا ماقساتتى جانە سارابدال ساياساتتى جالعاستىرا بەرەتىندىگىن ايتتى.
وتىرىس سوڭىندا پرەزيدەنتتەر باق وكىلدەرى ءۇشىن قىسقاشا مالىمدەمەلەر جاسادى.