تۇپقاراعان اۋدانى سايىن شاپاعاتوۆ اۋىلىنداعى عۇبايدوللا ايداروۆ اتىنداعى №1 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى ەرجان تىلەگەن ەرەكشە عىلىمي جوباسىمەن كوزگە ءتۇستى. ول ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي ۇلىنىڭ ەڭبەكتەرى نەگىزىندە سۋ تاپشىلىعىن شەشۋدىڭ جاڭا ءتاسىلىن زەرتتەپ, رەسپۋبليكالىق عىلىمي جوبالار بايقاۋىندا ءبىرىنشى ورىن الدى.
وقۋشىنىڭ بۇل جوباعا كەلۋىنە ۇلت زيالىسىنىڭ كوپشىلىككە بەيمالىم قىرلارى سەبەپ بولعان.
ء«ماشھۇر ءجۇسىپتى ءبىز كوبىنە ەتنوگراف, تاريحشى رەتىندە تانيمىز. ال مەن ەڭبەكتەرىن حيميا, گەوگرافيا, بيولوگيا تۇرعىسىنان قاراستىردىم. ول ەڭبەكتەرىنىڭ بىرىندە سۋدىڭ تابيعي اينالىمى مەن بۋدان سۋ الۋدىڭ جولدارىن جازعان. مەن وسى يدەيانى زاماناۋي تەحنولوگيامەن ۇشتاستىرىپ, تاجىريبە جۇزىندە دالەلدەدىم. تۇماننان تازا سۋ الۋعا بولاتىنىن كورسەتتىم», دەيدى جاس زەرتتەۋشى.
مەكتەپ وقۋشىسى تەڭىز جاعالاۋىندا ورنالاسقان ماڭعىستاۋ وڭىرىندە تۇمان ءجيى تۇسەتىنىن, ال ونىڭ قۇرامىنداعى ىلعالدىلىق 90 پايىزعا دەيىن جەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. وسى تابيعي ەرەكشەلىكتى ءتيىمدى پايدالانۋ ارقىلى اۋادان تازا سۋ الۋ ءادىسىن ۇسىنعان. «مەن بۇل جوبانى جەرگىلىكتى اكىمدىككە ۇسىنعىم كەلەدى. وڭىردە سۋ تاپشىلىعى وزەكتى. ەگەر تۇماننان سۋ جيناۋ جۇيەسىن ورناتساق, بۇل اۋىل شارۋاشىلىعى مەن تۇرمىستىق قاجەتتىلىكتەرگە پايدالى بولار ەدى», دەيدى ەرجان.
جاس عالىمنىڭ عىلىمي جەتەكشىسى, قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى اقجۇنىس امالوۆا وقۋشىسىنىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
ء«ماشھۇر ءجۇسىپ سۋدىڭ قاسيەتتەرى مەن تابيعي اينالىمىن عىلىمي تۇرعىدان سيپاتتاعان. ءبىز ەرجانمەن بىرگە وسى ويدى تاجىريبە ارقىلى دالەلدەۋدى ماقسات ەتتىك. ءۇيىنىڭ ماڭىنا تور ورناتىپ, تۇنگى تۇمان كەزىندە سۋ تامشىلارىنىڭ جينالاتىنىن كورسەتتىك. كەيىن رەسپۋبليكالىق كەزەڭدە اۋا ىلعالداندىرعىش ارقىلى بۇل ۇدەرىستى تاجىريبە جۇزىندە دالەلدەپ بەردىك», دەيدى اقجۇنىس وسپانقىزى.
جوبا بۇگىندە ماڭعىستاۋدىڭ تابيعي جاعدايىنا بەيىمدەلگەن ەكولوگيالىق باستاما رەتىندە قاراستىرىلىپ وتىر. مۇنداي زەرتتەۋ جۇمىستارى تەك عىلىمي تۇرعىدا عانا ەمەس, ايماقتاعى سۋ تاپشىلىعىن شەشۋگە ۇلەس قوساتىن ناقتى قادام بولماق.
ماڭعىستاۋ وبلىسى