ەسىك مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىعىندا «ارحەولوگيا سالاسىنداعى حالىقارالىق زەرتتەۋلەر: تاجىريبە, ناتيجەلەرى مەن باسىم باعىتتارى» تاقىرىبىندا «ەسىك وقۋلارى» VI حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
حالىقارالىق كونفەرەنتسياعا قازاقستان, قىتاي, ۇلىبريتانيا, رەسەي, وزبەكستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇركيا جانە ازەربايجاننان كەلگەن ارحەولوگتار مەن مۋزەي ءىسىنىڭ ماماندارى قاتىستى.
كونفەرەنتسيا بىرقاتار ماڭىزدى تاريحي وقيعالارمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. اتاپ ايتساق, بيىل التىن ادامنىڭ تابىلعانىنا 55 جىل, «ەسىك» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ قۇرىلعانىنا 15 جىل, سونداي-اق كورنەكتى ارحەولوگ-عالىم بەكمۇحانبەت نۇرمۇحانبەتوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولىپ وتىر.
ءىس-شارا بارىسىندا قر مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مادەنيەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەرلان داكەنوۆ ەلىمىزدە تاريحي-مادەني مۇرانى زەرتتەۋ, ساقتاۋ جانە ناسيحاتتاۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن جانە بۇل باعىتتا مۇنداي عىلىمي ءىس-شارالاردىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
مۋزەي-قورىق اشىلعان كۇننەن باستاپ مۋزەي قىزمەتىن كورسەتىپ قانا قويماي, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى رەتىندە دە بەلسەندى جۇمىستار اتقارۋدا. 2017 جىلدان بەرى شەنسي پروۆينتسياسىنىڭ ارحەولوگيا ينستيتۋتىمەن (قحر) تىعىز ارىپتەستىك بايلانىس ورناتىلدى, ناتيجەسىندە بىرقاتار بىرلەسكەن عىلىمي جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. اتاپ ايتساق, قىتايدىڭ سولتۇستىك-باتىس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جىبەك جولى ارحەولوگياسىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ قازاقستانداعى فيليالى جۇمىس ىستەپ تۇر.
پلەنارلىق وتىرىستار مەن سەكتسيالىق سەسسيالار بارىسىندا قازاقستانداعى ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەردى ساقتاۋ مەن ءتيىمدى پايدالانۋ, تاريحي-مادەني مۇرا نىساندارىن قورعاۋ ادىستەرى, پانارالىق زەرتتەۋلەر مەن مۋزەي ىسىندەگى زاماناۋي مىندەتتەر كەڭىنەن تالقىلاندى. سونداي-اق كونفەرەنتسيادا ارحەولوگيا عىلىمىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان بەكمۇحانبەت نۇرمۇحانبەتوۆتىڭ عىلىمي جولى دا ءسوز ەتىلدى.
باعدارلاما اياسىندا «راحات ارحەولوگيالىق كەشەنى» اتتى مونوگرافيا مەن «ەسىك» مەملەكەتتىك مۋزەي-قورىعى جونىندەگى العاشقى قىتاي تىلىندەگى نۇسقاۋلىقتىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. سونىمەن قاتار, يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگەن تالعار (تالحيز) ورتاعاسىرلىق قالاشىعىنىڭ اۋماعىندا «تالحيز قازىنالارى» كوشپەلى كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى.
كونفەرەنتسيا قورىتىندىسى بويىنشا تاريحي-مادەني مۇرانى قورعاۋ مەن ءتيىمدى پايدالانۋ, ارحەولوگيالىق زەرتتەۋلەردىڭ تەوريالىق جانە قولدانبالى اسپەكتىلەرىن دامىتۋ, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ باعىتتارىندا قابىلدانعان رەزوليۋتسيا جاريالاندى.