مال دارىگەرىنە دە مارتەبە كەرەك

قاراعاندى وبلىسى ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, 900-گە جۋىق ۆەتەرينار مامان بار كورىنەدى. ال بوس جۇمىس ورنىنىڭ سانى 97 ەكەن.

«جالاقىنىڭ تومەندىگى, ۇزاق­مەرزىمدى وقىتۋ مەن (باسقا ما­ماندىقتارمەن سالىستىرعاندا باكالاۆردىڭ وقۋ مەرزىمى – 5 جىل) جۇمىستىڭ اۋىرلىعى ۆەتەرينار ماماندىعىنىڭ مارتەبەسىن تو­مەندەتىپ وتىر. وسى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن وبلىس باسشىلىعى مامانداردىڭ جالاقىسىن كوتە­رۋگە باعىتتالعان بىرقاتار شارا قابىلدادى. «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جاس ماماندارعا جەڭىلدەتىلگەن تۇر­عىن ءۇي نەسيەسى مەن كوتەرمە جار­دەماقى بەرىلەدى», دەيدى ۆەتەريناريا باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قايىربەك تۇر­سىنبەكوۆ.

جالپى, مال دارىگەرىنىڭ اي­لىعى اۋىلداعى ەڭ تومەن جالاقى رەتىندە سانالادى. قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايى ءۇشىن قوسىمشا 35-50 پايىز ۇستەمەاقىسىن قوسا ەسەپتەگەندە, ۆەتەرينار دارىگەر 200-210 مىڭ تەڭگە قولىنا الادى. ۆەتە­رينارلىق فەلدشەردىڭ جالا­قى­سى – 180 مىڭ تەڭگە, ۆەتەري­نارلىق سانيتاردىكى – 150 مىڭ تەڭگە.

«وسى ءبىر مار­دىمسىز جالاقى ءۇشىن جاستار تاڭ­نان كەشكە دەيىن مالدان قان الىپ, تاڭبالاپ, سىرعا سالعىسى كەل­­مەيدى», دەيدى قايىربەك سەرىك­ ۇلى.

ەڭبەك ارداگەرى, ۆەتەريناريا سالا­سىن­دا 45 جىل قىزمەت ەتكەن امان­جول تۇسىپباەۆ «مال دارى­گەرىن­دە جاۋاپكەرشىلىك بار, مار­تەبە جوق» دەپ كۇيىنەدى. «مال شارۋا­شى­لى­عىندا تىكەلەي ەڭبەك ەتەتىن ۆەتەرينارلاردىڭ ەسىل ەڭبەگى كوزگە كورىنە بەرمەيتىن ماڭىز­دى مايدان» دەيدى.

«ۇزاق جىلعى ەڭبەك جولىمدا قىسى-جازى, جاۋىن-شاشىندا مالدىڭ سوڭىندا ءجۇرىپ, جۇقپالى ىندەتپەن كۇرەسكەن كۇندەر كوپ بولدى. حالىق بىلە بەرمەيدى, ۆەتەرينار مامان تەك اۋىرعان مالدى ەمدەمەيدى, ول ادامعا جۇعاتىن اسا قاۋىپتى اۋرۋلاردىڭ الدىن الادى, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنە دە كەپىل بولادى. سوعان قاراماستان ۆەتەريناريا سالاسى جىل وتكەن سايىن شەتقاقپاي كورىپ كەلەدى. قازىر مال دارىگەرىنىڭ مارتەبەسى تۇككە تۇرعى­سىز كۇيدە. نەگە؟ بى­رىن­شىدەن, ۆەتە­ريناردىڭ موينى­نا ارتىلا­تىن جاۋاپكەرشىلىك وتە اۋىر. برۋتسەل­لەز, ءسىبىر جاراسى, قۇتىرما سەكىلدى زوونوزدى اۋرۋ­لار – تەك مالعا ەمەس, ادام ومىرى­نە دە قاۋىپتى. وسىنداي اۋرۋ تاراعان جاعدايدا ەڭ الدىمەن ماي­داننىڭ الدىڭعى شەبىندە ۆەتەري­نارلار تۇرادى. الايدا جالا­قى تومەن. كەيبىر ەلدى مەكەندەر­دە ارنايى كيىم, زاماناۋي قۇ­رال-جابدىق, كولىك ماسەلەسى دە شەشى­مىن تاپپاعان. مۇعالىم مەن دارى­گەردىڭ مارتەبەسى زاڭمەن قورعالا­دى. ال مال دارىگەرى شە؟ ەگەر ۆەتە­ري­نارلىق جۇيە السىرەسە, ول مال شا­رۋا­شىلىعىنا, دەمەك, اۋىل ەكونو­مي­كاسىنا, ءتىپتى ەكسپورت الەۋە­تىنە دە اسەر ەتەدى», دەيدى ا.تۇسىپبەكوۆ.

بىلتىر مىڭجاسار ادەكە­نوۆ اتىنداعى قارقارالى اۋىل­شارۋاشىلىق كوللەدجىندە ۆەتەريناريا ماماندىعىن 12 تالاپكەر عانا تامامداعان. كوللەدج ديرەكتورى ارعىن ەلەۋسىزوۆتىڭ ايتۋىن­شا, قازىر سولاردىڭ 7-ەۋى عانا ماماندىعى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاستى. اباي كوپسالالى كوللەدجى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى يۋليا اگليۋلينانىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر اتالعان وقۋ ورنىنان 24 ۆەتەرينار مامانى وقىپ شىعىپتى. ونىڭ 18-ءى ديپلوممەن ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن كورىنەدى. بيىل بۇل ماماندىققا 26 ستۋدەنت تۇسكەن.

«ۆەتقىزمەتتى اۋىل شارۋا­شىلىعى مينيسترلىگىنىڭ قۇرا­مىنان الىپ, جەكە قۇرىلىم قىلىپ قۇرۋ كەرەك. ول ءۇشىن جەرگى­لىكتى اكىمدەردىڭ قۇزىرەتىن كوتەرۋ, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ جۇيەسى, «جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق تۋرالى» زاڭ, مال ساناعىن مىندەت­تەۋ, ەلدى مەكەندەردە مال ۇستاۋ ءنورماتيۆىن ەنگىزۋ, ءار اۋىلدا مال سويۋ بەكەتىن اشۋ, مال با­عى­مىن باقىلاۋ فۋنكتسياسى, جايى­لىمدىق جەر زاڭى­نا وزگەرىس, ۋچاسكەلىك پوليتسيا وكىلەت­تىگىن كوتەرۋ سەكىلدى ماسەلەلەر قوسا شەشىلۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. ۆە­تەرينارلىق قىزمەتتىڭ ماتە­ريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ, تۇرعىن ءۇيى, جۇمىس ورنى, كولىگى, ارنايى كيىمى, ەڭبەك­اقىسى, الەۋمەتتىك جاعدايى ءوز الدىنا. مال دارىگەرىنە مەنشىك تۇرىنە قاراماستان بارلىق مال ۇستاۋشىنى تەكسەرە الاتىنداي جانە اكىمشىلىك حاتتاما تولتىراتىن وكىلەتتىك بەرۋ كەرەك», دەيدى اگروساراپشى نيقانباي يمانعالي ۇلى.

اۋىلداعى مال دارىگەرلەرىنىڭ تەلەفونى دامىل تاپپايدى. ءبىرى «جىلقىم جاراقاتتانىپ قال­دى» دەپ حابارلاسسا, ەندى ءبىرى انىق­تاما جازىپ بەرۋىن وتىنەدى. كوك­تەم­نىڭ توبەسى كورىنىسىمەن مال دارىگەرى ەلدىڭ قوراسىنان شىق­پاي ەڭبەك ەتەدى. ەڭبەگى ادال ما­مانداردىڭ ماڭداي تەر اقى­سىن لايىق­تى تولەيتىن جانە مارتەبە­سىن قايتاراتىن كەز جەتتى دەپ بىلەمىز.

قاراعاندى وبلىسى