لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ ءوندىرىسىنىڭ قارقىنى جوعارى

مۇندا تەك جولاۋشى تاسىمالىنا ارنالعان لوكوموتيۆتەر ەمەس, جۇك تاسىمالدايتىن, قوسالقى جۇمىستارعا ارنالعان لوكوموتيۆتەر دە شىعارىلادى. جولاۋشىلار لوكوموتيۆىنىڭ جىلدامدىعى 160 شاقىرىم بولسا, مانەۆرلى لوكوموتيۆتەر ساعاتىنا 80 شاقىرىم جىلدامدىقپەن جۇيتكيدى.

زاۋىت باسشىسى ايبەك تالعاتبەك ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, لوكوموتيۆتەر پايدالانۋعا بەرىلمەس بۇرىن بىرنەشە سىناقتان وتەدى.

«تەحنيكالىق تالاپتارعا تولىق ساي كەلەدى. ياعني ءبىزدىڭ ايماقتىڭ كليماتىنا, قتج پويىزدارىن تاسۋعا بەيىمدەلگەن. بىلتىر «Wabtec» كومپانيا­سى مەن قتج ءىرى ءوندىرىستىڭ ەلىمىزدە ۇزاق جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانىن ەسكەرىپ, جەرگىلىكتى مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا قاتىستى سۇراقتى كۇن تارتىبىنە قويدى. ناتيجەسىندە, «ينجەنەرلىك ور­تالىق» اشىلدى. مۇنداعى تۇپكى ماقساتىمىز – جاڭا لوكو­موتيۆ­تەردى جوبالاۋعا ءوزىمىزدىڭ مامانداردى قاتىستىرۋ», دەيدى ول.

زاۋىتتا 7 تسەح بار. تەمىردى قابىلداپ, العاشقى وڭدەۋدەن وتكىزەتىن تسەحتاردىڭ جۇمىسىن باعدارلاعان سوڭ, لوكوموتيۆتىڭ ارباشىعىن (تومەنگى بولىگى) قۇراستىراتىن تسەحقا باردىق. دوڭگەلەكتەن باستاپ بارلىق بولشەك اتالعان زاۋىتتا جينالادى. لوكوموتيۆتىڭ شاناعىن, كابيناسىن جاساۋ, مەتالدى كەسۋ, وڭدەۋ, سىرلاۋ, تەحنيكالىق سىناقتان وتكىزىپ, ساپاسىن تەكسەرۋ ءبارى-ءبارى جۇمىس بارىسىندا قامتىلعان. ءوزىنىڭ الەۋەتىن جاقسى بىلەتىن كومپانيا باسشىلىعى بىلتىردان بەرى كەلىسىمشارت نەگىزىن­دە ۇندىستانعا ارباشىق جاساپ جىبەرە باستاپتى. بۇل دا «Wabtec» كورپوراتسياسىنىڭ ءىرى جوبالارىنىڭ ءبىرى. قاراماعىندا جۇزدەگەن زاۋىتى بار كورپوراتسيا تەك ءبىزدىڭ ەلدە عانا اربا­شىقتى تولىق قۇراستىرادى.

«بىزگە مەتالدار №7 تسەحتان دايىن كۇيىندە كەلەدى. ودان ءارى لوكوموتيۆتىڭ ارباشىقتارىن دانەكەرلەپ, قۇراستىرامىز. ارباشىق – كولىكتىڭ تومەنگى بولىگى ەكەنىن ەسكەرسەك, ونىڭ بەرىك بولعانى اسا ماڭىزدى. توزىمدىلىگى زەرتحانادا سىنالادى. سوندىقتان جىلىنا ءبىر مارتە بىلىكتىلىگىمىزدى راستاپ, ەمتيحان تاپسىرامىز. اۋىسىم تاڭعى 9-دان كەشكى 9-عا دەيىن جالعاسادى. ەكى كۇن جۇمىس ىستەپ, ەكى كۇن دەمالامىز. جالاقىمىز جاقسى. جاس ماماندار بىردەن وندىرىسكە جىبەرىلمەيدى, وقۋدان, سىناقتان وتەدى. تالاپ جوعارى. جالاقىعا قىزىعىپ جۇمىسقا ورنالاسقانمەن كوبى تۇراقتاپ قالمايدى. جۇمىسقا كەلگەن جاس ماماندارعا بىلگەنىمىزدى ۇيرەتىپ, سۇيەمەلدەۋدەن قاشپايمىز. ەڭبەگىمىز ەسكەرىلىپ, 2014 جىلى ءبىر بولمەلى ءۇي بەرىلدى. وتبا­سىلىمىن, 5 بالا تاربيەلەپ وتىرمىز», دەيدى تسەحتا 13 جىلدان بەرى دانەكەرلەۋشى بولىپ جۇمىس ىستەيتىن باقىتجان ناۋرىزباەۆ.

تسەح باسشىسى ءاسانالى حاميت ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, وسى ءبىر عانا تسەحتا 85 ادام جۇمىس ىستەيدى. 11 ماماندىق يەسى بار. ولار – مەحانيكالىق وڭدەۋمەن اينالىساتىندار, تەمىردى تازارتاتىن سلەسار, تەمىردى جينايتىن سلەسار, پەشتە مەتالل وڭدەيتىن «تەرميست» ماماندار, تاعىسىن-تاعى. جۇمىسشىلار تۇسكى, كەشكى اسپەن جانە جۇمىس­قا اپارىپ-اكەلەتىن كولىكپەن قامتىلعان. وزگە وڭىردەن كەلە­تىندەرگە قىزمەتتىك جاتاقحانا قاراستىرىلعان. وندا ورىن بولماسا جالداعان پاتەردىڭ 50 پا­يىز قۇنىن زاۋىت تولەپ بەرەدى.

لوكوموتيۆتىڭ شاناعىن جاسايتىن تسەحتا جۇمىسشىلار مەتالدى تازارتىپ, كەسىپ, تسەح­تارعا جىبەرەدى. لوكوموتيۆ كابيناسى, قاڭقاسى جاسالادى. قىس­قاسى, كولىك بولشەكتەرى وسى­لاي ءبىر تسەحتان ەكىنشىسىنە ءوتىپ, تولىعادى. سوڭىندا №7 تسەح­قا سىرلاۋعا كىرگىزىلەدى. وسى­دان كەيىن دايىن بولعان لوكو­مو­تيۆتەر تۇراتىن كەڭ الاڭ­قايعا بەتتەدىك. ەلىمىزدىڭ ءار ايما­عىنداعى لوكوموتيۆ ماشي­نيس­تەرى ءدال وسى ماڭنان كولىكتى قا­بىل­داپ, وڭىرگە الىپ كەتەدى. ءبىز بارعاندا قىزىلوردا لوكوموتيۆ پايدالانۋ دەپوسىنان كەلگەن ەكى جۇرگىزۋشى وزدەرىنە تيەسىلى لو­كوموتيۆتەردى تەكسەرىپ, قابىل­داپ الۋعا قامدانىپ جاتتى.

ء«بىز ءوزىمىزدىڭ دەپوعا دەپ ساتىپ الىنعان 5 تەپلوۆوزدى قابىلداۋعا كەلدىك. تەمىرجول كولىگىنىڭ جاڭا نۇسقاسىن كورىپ, ءوزىمىز تاڭبىز. جۇرگىزۋشىگە بار­لىق جاعداي جاسالعان. بەينەبا­قىلاۋ كامەراسى, اي­نەك جۋاتىنى, سالقىنداتقىش كونديتسيونەرى, اس جىلىتاتىن پەشى, توڭازىتقىشى بار. مونيتوردان باقىلاپ, باس­قارۋعا بولادى. ەسكى تەپلوۆوز­داردى كۇننىڭ ىستىعىندا جۇر­گىزگەن قيىننىڭ-قيىنى ەدى. سۋ, ماي تاسىپ قۇيىپ اۋرە-سار­ساڭعا تۇسەتىنبىز. ەندى ونداي اۋرەشىلىكتەن قۇتىلامىز. ءوزىمىز قىزىلوردادان قازا­لىعا, شيەلىگە جۇك تاسيمىز. تەمىرجولدا 2007 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيمىن. دەپومىز جاڭا­رىپ, تولىعىپ جاتقانىنا وتە قۋانىشتىمىن. كەلگەنىمىزگە 2 كۇن بولدى. ءۇش تەپلوۆوزدى تەكسەرىپ ۇلگەردىك, ەندى ەكەۋىن ءجىتى قارايمىز. سودان سوڭ وسى ماڭنان 5 تەپلوۆوزدى ءبىر-بىرىنە تىركەپ, شويىن جولعا شىعا بەرسەك بولادى», دەيدى قىزىلوردا دەپوسىنان كەلگەن مۇراتجان بەكەتوۆ.

جاقىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اقش-قا جاساعان ساپارى كەزىندە اقش ساۋدا ءمينيسترى گوۆارد لاتنيكتىڭ قاتىسۋىمەن امەريكالىق «Wabtec» كومپانياسىمەن جالپى سوماسى 4,2 ملرد دوللارعا جۋىق كەلىسىمگە قول قويۋ ءراسىمى ءوتتى. قۇجاتتا ەلىمىزدە تەحنيكالىق تۇرعىدان جەتىلدىرىلگەن 300 لوكوموتيۆ شىعارۋ, سونداي-اق وعان سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ قاراستىرىلعان. جالپى, بۇل كومپانيا وندىرىسكە 230 ملن دوللاردان استام ينۆەس­تيتسيا قۇيعان. «قتج-جۇك تاسىمالى» جشس باس ديرەكتورىنىڭ لوكوموتيۆ شارۋاشىلىعى جونىن­دەگى ورىنباسارى اسان ۇمبەتوۆ ايتقانداي, «Wabtec»-پەن جاسالعان كەلىسىمشارت نەگى­زىندە 2027 جىلدان 2036 جىلعا دەيىن 300 جۇك تاسيتىن لوكوموتيۆ شىعارىلىپ, قتج-عا بەرىلەدى.

«4,2 ملرد دوللارعا جاسالعان كەلىسىمشارت اياسىندا كومپانيا تەك 300 لوكوموتيۆ جاساۋ­مەن شەكتەلمەيدى. ەلىمىزدە بۇرىننان قاتىنايتىن 405 لوكوموتيۆكە سەرۆيستىك كومەك كورسەتۋ بويىنشا شارتتار 2058 جىلعا دەيىن ۇزارادى. جاڭادان جاسالاتىن لوكوموتيۆتەرگە دە 18 جىلعا دەيىن سەرۆيستىك قىز­مەت كورسەتىلەدى. جىلجىمالى قۇرام­دى ەسەپكە الۋ, باقىلاۋ, دياگ­نوستيكالاۋ ءۇشىن «Kinetix» تسيفرلىق جۇيەسىنىڭ 5 جيىن­تىعى جەتكىزىلەدى. بۇگىندە كوم­پانيانىڭ 8 تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتەتىن ورتالىعى بار. وندا 150-گە جۋىق ادام جۇ­مىسپەن قامتىلعان. جاڭا كە­لىسىم­شارت بويىنشا تاعى 5 تەح­­نيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ورتا­لىعىن اشۋ جوسپاردا بار. ولار بەينەۋ, قازالى, جەزقازعان, مويىنتى جانە توبىل ستانسالارىندا ورنالاسادى», دەيدى اسان ۇمبەتوۆ.

10 جىلدا تۇگەل پايدالانۋعا بەرىلەتىن 300 لوكوموتيۆ جاڭار­عان, بۇرىنعىدان قۋاتتىراق نۇسقادا بولادى. قوزعالتقىشى, كومپرەسسورلارى مىقتىراق. ديزەل وتىنىن ازىراق تۇتىنا­دى. جۇمىسقا 95 پايىز دايىن تۇرادى. ءبىر جىلدا شامامەن 18 كۇن عانا جوندەۋگە ءتۇسىپ, تەحني­كالىق قىزمەت كورسەتۋدەن ءوتۋى مۇمكىن. باسقا كۇندەردىڭ بارلىعىندا توقتاۋسىز جۇمىس ىستەي بەرەدى.