مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) جۇيەسى قابىلدانعالى سالانىڭ جۇمىسىنا قاتىستى سۇراقتار قوعامدا اشىق تالقىلانىپ كەلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىن نىعايتاتىن, قىزمەتتەردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەتىن شەشىمدەر قابىلداندى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى قازاقستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ونى تۇبەگەيلى تسيفرلىق وزگەرىستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى جولداۋىندا دەنساۋلىق سالاسى, ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ جۇمىسى تۋرالى: «دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىنا جانە مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە مونيتورينگ جۇرگىزۋ ءىسىنىڭ تيىمدىلىگىنە قاتىستى ماسەلەلەر بار. بيۋدجەت قارجىسى شەكتەۋلى كەزدە الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى ءىس جۇزىندە بيۋدجەتتى رەتتەۋشى ءرولىن اتقارىپ وتىر. قور دايىن ءونىم جەتكىزەتىن كاسىپورىندارعا باقىلاۋدى كۇشەيتكەنىنىڭ ارقاسىندا شىعىندى كوبەيتپەي ۇستاپ تۇر. ۇكىمەت جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىن قولدانىپ, مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىنا, كولەمىنە مونيتورينگ جۇرگىزەتىن جاڭا جۇيە قالىپتاستىرۋعا ءتيىس», دەدى.
پرەزيدەنت جولداۋدا دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءمامس-كە قاتىستى ماسەلەلەرگە ەرەكشە توقتالدى. ناتيجەسىندە, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى كەيىنگى بەس جىلدا سالاعا بىرقاتار اۋقىمدى وزگەرىس ەنگىزگەنى ءمالىم. پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن تسيفرلاندىرۋعا, بىرىڭعاي مەملەكەتتىك مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەنى ەنگىزۋگە باسىمدىق بەرىلدى. وسى جۇمىستار دۇرىس ۇيلەسسە, قاراجاتتى ءتيىمدى باسقارىپ, مەديتسينالىق كومەك ساپاسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك مولايادى. ودان بولەك, استانا قالاسىندا ناۋقاستارعا مەديتسينالىق قىزمەتتەردى كورسەتۋ فاكتىسىن راستايتىن Face-ID قاناتقاقتى جوباسى باستالىپ, ءتاۋىر ناتيجە كورسەتتى. ەندى تاجىريبە ەلدەگى وزگە ەمحانالارعا دا ەنگىزىلىپ, مەديتسينالىق كومەكتىڭ تيىمدىلىگى ارتادى, قارجى ۇنەمدەلەدى.
سالاداعى تاۋەكەلدەردى ازايتۋ ماقساتىندا قارجىلاندىرۋ جۇيەسى تۇگەلدەي قايتا قارالدى. قازىر بيۋدجەتتىڭ مۇمكىندىگى مەن مىندەتتەمەسىن ەسكەرە وتىرىپ, بازالىق مەملەكەتتىك مەديتسينالىق كومەكتىڭ بىرىڭعاي پاكەتىن قۇرۋعا قاتىستى جۇمىستار قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. پاكەتكە كىرمەيتىن قىزمەتتەر مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ارقىلى قارجىلاندىرىلادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ءمامس جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جانە تالداۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ءلاززات شومانوۆانىڭ ايتۋىنشا, جاڭا ءتاسىلدىڭ باستى جاڭالىعى – بىرىڭعاي پاكەتتى ەنگىزۋ. بۇل قادام مەديتسينادا كومەكتىڭ قايتالانۋىن جويادى. جالپى جۇيەنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 2026 جىلدان باستاپ تمككك مەن ءمامس پاكەتتەرىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن بىرىكتىرەدى. ونىڭ العاشقى ساتىسى بيىلدان باستالادى. سونىڭ ارقاسىندا كەيبىر كەڭ تارالعان اۋرۋلارعا قاتىستى ەمشارالار جالپىعا قولجەتىمدى بولادى. بازالىق مەديتسينالىق كومەكتەر ساقتاندىرىلعان مارتەبەسىنىڭ بار-جوعىنا قاراماستان بارلىق ازاماتقا كەپىلدى تۇردە كورسەتىلەدى. وسىنىڭ ىزىمەن 2027 جىلعا قاراي دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندە اشىق ءارى ساقتاندىرۋعا نەگىزدەلگەن قارجىلاندىرۋ مودەلى قالىپتاسادى. قاجەتتى مەديتسينالىق كومەكتى ءار پاتسيەنت دەر كەزىندە الا الادى. قارجى ءتيىمدى بولىنەدى.
الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپاسىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى ەنگىزىلەتىنىن مالىمدەپ وتىر. قور وسى باعىتتا جۇمىستاردى ۇيلەستىرۋگە جىل باسىنان كىرىسكەن. مىسالى, بيىل مەديتسينالىق كومەككە اقى تولەۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسى بازاسىندا «مونيتورينگ» ءمودۋلى ىسكە قوسىلعان. بۇرىن ستاتسيونارلىق, امبۋلاتورلىق كومەك جەكە-جەكە باعالانسا, جاڭا جۇيە پاتسيەنتتىڭ ەمحاناعا قارالعاننان باستاپ, ستاتسيونارعا جاتقانعا دەيىنگى مەديتسينالىق كومەك جولىن كەشەندى تۇردە باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وزگەرىستەر تۋرالى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى باسقارما توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى ءزابيرا ورازاليەۆادان سۇراپ بىلدىك.
– مەديتسينالىق كومەككە اقى تولەۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە 20-دان استام اۆتوماتتى تەكسەرۋ الگوريتمى ىسكە اسىرىلدى. مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتىلگەننەن كەيىن دەرەكتەر جۇيەگە ءتۇسىپ, قولدانىستاعى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر مەن قىزمەت كورسەتۋ ستاندارتتارىنا سايكەستىگى تەكسەرىلەدى. سايكەسسىزدىكتەر انىقتالسا, جۇيە اقاۋلاردى تىركەپ, ماسەلەلەردى جەدەل انىقتاۋعا, جەتكىزۋشىلەر مەن ايماقتارعا تالدامالىق ەسەپتەر جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مودۋل 2025 جىلدىڭ ناۋرىزىندا اقمولا وبلىسىنداعى مەديتسينالىق ۇيىمداردا قاناتقاقتى رەجىمدە ىسكە قوسىلدى. ناتيجەسىندە, وڭ ديناميكا بايقالدى. اقاۋلار ازايىپ, ستاندارتتاردىڭ بۇزىلۋى تومەندەدى. بۇل جۇيەنىڭ مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋشىلەر تاراپىنان تالاپتاردىڭ ورىندالۋىنا ىقپال ەتىپ وتىرعانىن كورسەتەدى, – دەدى ز.ورازاليەۆا.
جاڭا جۇيەنىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى, مەديتسينالىق ۇيىم ەسەپ-قيساپپەن كەلىسپەگەن جاعدايدا تۋىنداعان اقاۋدى اۆتوماتتى تۇردە ەنگىزە الادى. ياعني مەديتسينالىق ۇيىم جۇيە ارقىلى قارسىلىق ءبىلدىرىپ, دالەلدەمەلەر مەن راستايتىن قۇجاتتاردى قامتىسا بولادى. ول اقپاراتتار ايماقتارعا تۇسپەيدى, كورسەتىلگەن قىزمەت پروفيلىنە سايكەس بىردەن قور ساراپشىلارىنا بەرىلەدى. بۇل قادام مونيتورينگتىڭ وبەكتيۆتىلىگىن ارتتىرادى. وسىعان قوسا, جۇيەدە قاجەت بولسا شاعىمدى ەكىنشى مارتە قاراۋ مەحانيزمى قاراستىرىلعان. تەك ونى باسقا ساراپشى قارايدى. سەبەبى شەشىممەن مەديتسينالىق ۇيىم كەلىسپەگەن جاعدايدا ءارى قاراي ءتۇرلى مامان ءجىتى تەكسەرەدى. مۇندا ايتا كەتەرلىگى, ءبىرىنىڭ پىكىرىن ەكىنشى ساراپشى كورمەيدى. قور مونيتورينگ ناتيجەلەرىن جۇيەلى تۇردە تالداپ, نورماتيۆتىك نەمەسە ۇيىمداستىرۋشىلىق قايتا قاراۋدى تالاپ ەتەتىن سۇراقتاردى ۋاكىلەتتى ورگانعا جىبەرەدى. مۇنداي ۆەدومستۆوارالىق ديالوگ انىقتالعان قايشىلىقتاردى جويۋعا, مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ مەن ەسەپكە الۋدىڭ بىرىڭعاي تاسىلدەرىن ازىرلەۋگە قاجەت.
پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس, جىل سوڭىنا دەيىن مونيتورينگ جۇيەسىنە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى ەنگىزىلەدى. بۇل قادام جۇيەدەگى قاتەلىكتەردى انىقتاۋدىڭ دالدىگىن ارتتىرىپ, تالداۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتەدى. تاۋەكەلدەردى بولجاۋدى جاقسارتىپ, رەسۋرستاردى ءتيىمدى ءبولۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا ۇكىمەت وتىرىسىندا ءمامس جۇيەسى تيىمدىلىگىن كورسەتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
– مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا جۇمسالاتىن قاراجات كولەمىن ارتتىرۋدىڭ, ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ باستى درايۆەرىنە اينالدى. كەيىنگى جەتى جىلدا ءبىر تۇرعىنعا شاققانداعى مەديتسينالىق شىعىستار 2,6 ەسەگە ارتتى. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ورتاشا جالاقىسى دا 2,5 ەسەگە ءوستى. دارىگەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسى 2,8 ەسە, ناقتىلاساق 159 مىڭ تەڭگەدەن 442 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى. العاشقى, كونسۋلتاتيۆتىك-دياگنوستيكالىق دەڭگەيلەردە كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەت كولەمى 2,7 ەسەگە ارتتى. ەلىمىزدە ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 75,4 جىلعا جەتتى. بيىل جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 75,8 جىلعا جەتۋگە ءتيىس. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, بۇل كورسەتكىش تمد ەلدەرى اراسىندا ەڭ جوعارى سانالادى. بۇگىندە ءمامس تيىمدىلىگىن دالەلدەپ وتىر. قارجىلاندىرۋ كولەمى ارتىپ, مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىك كەڭەيۋدە, باسەكەلەستىك كۇشەيىپ, حالىق دەنساۋلىعىنىڭ كورسەتكىشتەرى جاقسارىپ كەلەدى, – دەدى مينيستر.
مەديتسينالىق كومەككە اقى تولەۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسى مەن «مونيتورينگ» ءمودۋلىن تۇراقتى تۇردە جاڭارتىپ وتىرۋ جولىمەن قور پاتسيەنتكە كورسەتىلەتىن كومەكتىڭ ساپاسىن وبەكتيۆتى ءارى اشىق باعالاۋدى كوزدەپ وتىر. سونداي-اق كورسەتىلگەن قىزمەتتەردىڭ كولەمىن ءجىتى باقىلاۋ ارقىلى قاراجاتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ قاجەت. وسى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە بۇرىنعىداي جالعان دەرەك كورسەتۋ فاكتىلەرى ازايىپ, مەديتسينالىق ۇيىمدار مەن قور اراسىندا بەرىك بايلانىس ورنايدى. سوندا عانا تۇرعىندار ساپالى مەديتسينالىق كومەكتىڭ تيىمدىلىگىن كورەدى.