ەلىمىزدە قاتەرلى ىسىككە شالدىققان 236 مىڭنان استام پاتسيەنت ديناميكالىق باقىلاۋدا تۇرادى. ەڭ وكىنىشتىسى, جىل سايىن 41 مىڭنان استام ناۋقاسقا ونكولوگيالىق اۋرۋ دياگنوزى قويىلىپ, اۋرۋدىڭ وسى تۇرىنە شالدىققان ناۋقاس سانى 5-6%-عا كوبەيەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارى بىزدە عانا ەمەس, بۇكىل الەمدە كوبەيىپ بارادى. دارىگەرلەر مۇنىڭ سەبەبىن حالىقتىڭ قارتايۋىمەن, وركەنيەتتىڭ كوپتەگەن فاكتورىنىڭ اسەر ەتۋىمەن بايلانىستىرادى. ياعني, دەنە قوزعالىسى بەلسەندىلىگىنىڭ تومەندىگى, دۇرىس تاماقتانباۋ, گەنەتيكالىق, سوماتيكالىق مۋتاتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ, تاعىسىن-تاعى. كەيىنگى 10 جىلدا قاتەرلى ىسىكتەن بولاتىن ءولىم-ءجىتىم 33%-عا تومەندەپ, 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 63 جاعداي تىركەلگەن. ەلىمىزدە اۋرۋدىڭ بەلگىلەرىنە قاراي دياگنوزدى ەرتە قويۋ قيىن بولىپ تۇر. دەمەك, دياگنوستيكانى كۇشەيتۋ قاجەت. 2008 جىلدان باستاپ جاتىر موينى, ءسۇت بەزى, توق ىشەك قاتەرلى ىسىكتەرىن ەرتە انىقتاۋعا قاتىستى سكرينينگتەر ەنگىزىلگەن. جىل سايىن وسى باعدارلامامەن 2,8 ميلليونعا جۋىق ادام قامتىلادى. بۇل 230 مىڭنان استام قاتەرسىز, ىسىك الدى اۋرۋلارىن انىقتاۋعا, ەمدەۋ ءتيىمدى بولاتىن ەرتە كەزەڭدەردەگى قاتەرلى ىسىكتەردىڭ 2800-دەن استامىن دياگنوستيكالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باسقارما توراعاسى ەربول بەكمۇحامبەتوۆ ونكولوگياعا قاتىستى احۋال تۋرالى جان-جاقتى اڭگىمەلەپ بەردى.
«ايەلدەر ەرلەرگە قاراعاندا قاتەرلى ىسىككە ءجيى شالدىعادى. ءسۇت بەزى, جاتىر موينى قاتەرلى ىسىگى كوپ تىركەلەدى. الايدا قايتىس بولعانداردىڭ 53%-ى – وكپە مەن اسقازان قاتەرلى ىسىگىنە شالدىعاتىن ەر ادامدار. بۇل اۋرۋلاردا ءولىم-ءجىتىم دەڭگەيى جوعارى. ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ تارالۋىن باسقا ەلدەرمەن, مىسالى, ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى ەلدەرىمەن سالىستىراتىن بولساق, بىزدە ونكولوگيالىق اۋرۋلارمەن سىرقاتتانۋ مەن ءولىم-ءجىتىم الدەقايدا تومەن», دەدى ە.بەكمۇحامبەتوۆ.
ەلدەگى سكرينينگتەردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ونكوسكرينينگتەرگە نىسانالى توپتاردى قامتۋدى 2028 جىلعا قاراي ءتيىستى حالىقتىڭ 90%-نا دەيىن جەتكىزۋ جوسپاردا بار. جىل سايىن 20 وڭىرلىك, 2 ۇلتتىق ونكولوگيالىق ورتالىقتا 57 مىڭنان استام حيرۋرگيالىق كومەك كورسەتىلەدى. ونىڭ 20%-ىن كۇردەلىلىگى III-IV ساناتتاعى وپەراتسيا قۇرايدى. ەلدە ساۋلەلىك تەراپيانى قولدانا وتىرىپ, ونكولوگيالىق ناۋقاستارعا كورسەتىلەتىن كومەك تە دامىپ كەلەدى. بىلتىر 5 وڭىردە قوسىمشا 6 جاڭا جەلىلىك ۇدەتكىش پايدالانۋعا بەرىلدى. بيىل, كەلەر جىلى تاعى 10 جەلىلىك ۇدەتكىش ورناتىلادى. ءتورت زاماناۋي سىزىقتىق ۇدەتكىشى بار ۇلتتىق عىلىمي ونكولوگيالىق ورتالىق جۇمىس ىستەي باستادى. وسىلايشا, 2028 جىلعا قاراي ساۋلەلىك تەراپيانى جۇرگىزۋگە ارنالعان زاماناۋي جابدىقتارمەن جاراقتاندىرۋ 85%-دى قۇرايدى. ساۋلەلىك تەراپيا قاجەتتىلىكتىڭ 80%-ىن قامتۋى ءتيىس.
«قازاق ونكولوگيا ينستيتۋتىندا قاتەرلى ىسىكتەردى حيرۋرگيالىق ەمدەۋدىڭ جاڭا ادىستەرى ەنگىزىلىپ جاتىر. بۇل – ونكوۋرولوگيا, ونكوگينەكولوگيا, ءىشتىڭ ونكولوگياسىنداعى روبوتتى حيرۋرگيا, ونكولوگيالىق دياگنوز كەزىندە قاڭقا سۇيەكتەرىنىڭ 3D پروتەزدەلۋى. باس, مويىن ىسىكتەرىنە ميكروحيرۋرگيالىق وپەراتسيا جاساۋ جوسپاردا بار. سونىمەن قاتار, «دارىگەر – ماج – دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەسى» مودەلى جەتىلدىرىلىپ جاتىر. بۇل پاتسيەنت تۋرالى بۇكىل مالىمەتتى اقپاراتتىق جۇيەدە دياگنوزدى راستاۋدان باستاپ, ەمدەۋ تاكتيكاسى جونىندەگى كوپسالالى توپتىڭ شەشىمىنە, ەمدەۋ جوسپارىنىڭ ورىندالۋىنا, اۋرۋدىڭ ءورشۋى جاعدايىندا ەسىرتكى انالگەتيكتەرىن تاعايىنداۋعا دەيىن ءتيىمدى باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ە.بەكمۇحامبەتوۆ.
حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ, ەمدەۋ حاتتامالارى ۇنەمى جاڭارىپ وتىرادى. بۇل دارىلىك تەراپيانىڭ قولجەتىمدىگىن ارتتىرىپ, قاراجاتتى ءتيىمدى پايدالانۋعا اۋاداي قاجەت.