ەربول جولدانعار: مەملەكەتتىك قىزمەت – حالىقتىڭ سەنىمى مەن ءۇمىتى

– ەربول قابدىعالي ۇلى, قو­عام­دا مەملەكەتتىك باسقارۋ ساپا­سىنا قويىلاتىن تالاپ كۇن سا­ناپ ءوسىپ كەلەدى. سوعان بايلا­نىس­تى مەملەكەتتىك قىزمەت­تى دا­مى­تۋدىڭ جاڭا تۇجىرىم­داما­سى قابىلداندى. الدىمەن وسى قۇ­جاتتىڭ ءمان-ماڭىزىنا توقتالىپ وتسەڭىز.

– ءيا, بۇل – وتە وزەكتى ءارى دەر كەزىندە قابىلدانعان ستراتەگيا­لىق قۇجات. مەملەكەت باسشىسى «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قاعيداتىنىڭ جالعاسى رەتىندە مەملەكەتتىك قىزمەت­تىڭ جاڭا ۇلگىسىن قالىپتاستىرۋ­دى تاپسىردى. وسىعان سايكەس 2024–2029 جىلدارعا ارنالعان مەم­لەكەتتىك قىزمەتتى دامىتۋ تۇجى­رىمداماسى بەكىتىلدى. تۇجىرىم­دامانىڭ باستى ماقساتى – كاسىبي, حالىققا جاقىن, ءتيىمدى, جاۋاپتى ءارى اشىق مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋ. سونداي-اق بۇل تۇجى­رىمداما اكىمشىلىك راسىم­دەردى تۇبەگەيلى وزگەرتۋ, قاعاز­باستىلىقتى جويىپ, تسيفر­لاندىرۋ, بيۋروكراتيانى قىس­قار­تۋ, كادرلاردى ىرىكتەۋدىڭ جاڭا اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيە­­سىن ەنگىزۋگە باعىتتالعان جاڭاشىل­دىقتاردى قامتيدى.

– مەملەكەتتىك قىزمەت سالا­سىنىڭ ىلگەرىلەۋىنە مەريتوكراتيا قاعيداتى قانشالىقتى ىقپال ەتىپ جاتىر؟

– مەريتوكراتيا – ادىلەتتى كادرلىق ساياساتتىڭ نەگىزى. بۇل قاعيدات بويىنشا قىزمەتكە ىرىكتەۋ مەن مانساپتىق ءوسۋ تەك ءبىلىمى, بىلىكتىلىگى جانە جەتىستىگى ارقىلى جۇزەگە اسادى. ياعني «تامىر-تانىستىق», «جەكە بايلانىس» ەمەس, ناقتى ناتيجە مەن كاسىبيلىك شەشۋشى ءرول اتقارادى. باسقا سوزبەن ايتقاندا, مەريتوكراتيا – الدەقايدا لايىقتى كادر­لاردى ىرىكتەۋ جانە مەملەكەت­تىك قىزمەتشىلەردىڭ جەكە جەتىس­تىكتەرىن باعالاۋ نەگىزىندە ولاردى ءارى قاراي كاسىبي جانە مانساپتىق ىلگەرىلەتۋ دەگەن ءسوز. ءاربىر مەم­لەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ كاسىبي تاجىريبەسى بولعان كەزدە, ىشكى كونكۋرستار ينستيتۋتىنىڭ نەگىزىندە ءوزىنىڭ مەملەكەتتىك ورگانىندا عانا ەمەس, رەسپۋبليكانىڭ كەز كەلگەن باسقا دا اۋماعىندا مان­­ساپتىق ىلگەرىلەۋ مۇمكىندىگى بار.

مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ استانا قالاسى بويىن­شا دەپارتامەنتى تاراپىنان كادرلار­دىڭ جاي-كۇيىنە, ولاردى مەريتوكراتيا قاعيداتى بويىنشا تاعايىنداۋدىڭ وبەكتيۆتىلىگى مەن ىلگەرىلەتۋگە تۇراقتى نەگىزدە مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى. ماسەلەن, 2025 جىلدىڭ ءى جارتىجىلدىعى بويىنشا استانا قالاسىنىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىندا ىشكى كونكۋرس بويىنشا بارلىعى 37 مەملەكەتتىك قىزمەتشى, ولار­دىڭ 24-ءى نەمەسە 64,9 پايىزى جو­عارى تۇرعان لاۋازىمدارعا تاعايىندالىپ, مەملەكەتتىك قىز­مەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ 2024–2027 جىلدارعا ارنالعان دامۋ جوس­پارىنا سايكەس, مەريتوكراتيا قاعي­داتىن ساقتاۋ دەڭگەيى ءتيىس­تى دەڭ­­گەيدە ورىندالىپ وتىر. بۇل مەم­لەكەتتىك اپپاراتتىڭ تۇ­راق­­­تى­لىق دەڭگەيىنىڭ ارتقانىن كورسەتەدى.

– مەملەكەتتىك قىزمەتكە ىرىكتەۋ – نازارداعى ماڭىزدى تاقىرىپتىڭ ءبىرى. قوعام تاراپىنان كونكۋرس ءادىل وتە مە دەگەن الاڭداۋشىلىق بار. وسىعان نە دەيسىز؟

– ورىندى سۇراق. جاڭا تۇجى­رىمداما اياسىندا مەملەكەت­تىك قىزمەتكە قابىلداۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا كادرلاردى اشىق جانە ءادىل كونكۋرستىق ىرىكتەۋ, جاس مامانداردى مەم­لەكەتتىك قىزمەتكە تارتۋ ءۇشىن جاڭا باعدارلامالاردى ەنگىزۋ, مەملەكەتتىك قىزمەتكە قابىلداۋ ۇدەرىسىن تسيفرلاندىرۋ سياقتى جاڭاشىلدىقتار ورىن الدى.

جاڭا فورماتتىڭ باستى ەرەك­شەلىگى – سىبايلاس جەمقورلىقتى بولدىرماۋعا باعىتتالعان ناقتى تە­تىكتەردىڭ ەنگىزىلۋى, ادامي فاك­تور شەكتەلە وتىرىپ, انونيم­دىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءاربىر جەكە تۇلعاعا ID نومىرلەرىنىڭ بەرىلۋى ارقىلى كونكۋرستىڭ شىنايى ءارى ءادىل وتۋىندە.

سونداي-اق قالىپتاس­قان جاعداي­عا جاۋاپ رەتىن­دە «e-Qyzmet» ىقپالداستى­رىل­عان اق­پا­رات­­تىق جۇيەسىنىڭ سىرت­قى پور­تا­لى ارقىلى ۇدە­رى­ستى تسيفر­لان­­دىرۋ ىرىكتەۋگە قاشىقتان قاتى­سۋعا مۇمكىندىك بەرە وتىرىپ, ادامي فاكتوردى بارىنشا ازاي­تىپ, مەملەكەتتىك قىزمەت تار­تىم­دىلىعىنىڭ ارتۋىنا اسەرىن تيگىزدى. جاڭا ىرىكتەۋ جۇيە­­سىنە كوشكەننەن بەرى استانا قالا­سى­­نىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­­دا­رىندا 2025 جىلدىڭ ءى جار­تىجىلدىعىنىڭ قورى­تىن­دىسىمەن جالپى كونكۋرس بويىن­شا 1-ورىنعا 11,7 (2024 جىلى – 8,6) كانديدات قاتىسىپ, وسىعان ۇقساس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا ولاردىڭ ۇلەسى 3,1 ادامعا ارتىپ, مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىنىڭ اشىقتىعىن كورسەتتى.

– بۇگىندە قىزۋ تالقىلانىپ جۇرگەن جوبالاردىڭ ءبىرى – پرە­زيدەنتتىك جاستار كادر رەزەرۆى. بۇل باستامانىڭ جايى قالاي بولىپ جاتىر؟

– بۇل جوبا – مەملەكەت باس­شىسىنىڭ 2019 جىلى كوتەرگەن باستاماسى. پرەزيدەنت «ساپالى كادرسىز رەفورما بولمايدى» دەپ ناقتى اتاپ ءوتتى. سوندىقتان ەلىمىزدە بىلىكتى, ءبىلىمدى, ەلگە ادال جاستاردى مەملەكەتتىك باسقا­رۋ جۇيەسىنە تارتۋ – باستى ماقسات­تاردىڭ ءبىرى. پرەزيدەنتتىك جاس­تار كادر رەزەرۆى وسى ماقساتقا جەتۋ­دىڭ ناقتى ءارى ءتيىمدى قۇرالى دەپ ەسەپ­تەيمىن. ەڭ باستىسى, بۇل – الەۋ­مەتتىك باسپالداق, ياعني قاي وڭىر­دەن شىققانىنا, ءبىلىمى مەن قا­بىلەتىنە قاراي مەملەكەتتىك قىز­مەت­تە جوعارىلاۋعا زور مۇم­كىندىك.

بۇعان دەيىن ءۇش ىرىكتەۋ وتكىزى­لىپ, ءتورتىنشى ىرىكتەۋ تولقىنى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇگىنگە دەيىن وتكەن ءۇش ىرىكتەۋ كەزەڭىنە ەلوردادان 4 مىڭنان اسا جاس مامان قاتىسىپ, ولاردىڭ ىشىنەن 100-گە جۋىق ازامات رەزەرۆكە قابىل­دانعان. ال ءتورتىنشى ىرىكتەۋ بو­يىنشا ەلوردادا اتالعان جوبا­عا ءوتىنىش بىلدىرگەندەر سانى 1 841 ادامدى قۇراپ وتىر. بۇل جوبانى پاي­دالانىپ, ءوز بولاشاعىن ەل تاع­دى­رىمەن بايلانىستىراتىن ازامات­تار كوبەيسە, قازاقستاننىڭ دا كە­لەشەگى جارقىن بولارى ءسوزسىز.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

اڭگىمەلەسكەن –

زەيىن ەرعالي,

«Egemen Qazaqstan»

استانا