كوكشەدەگى كەمەڭگەر تويى

قوپا كولىنىڭ جاعالاۋىنا سالىنعان جاعاجاي – قازىر قالا تۇرعىندارىنىڭ ماقتانىشى. تاياۋدا عانا تولىق اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن. اباي تويى وسى جەردە وتكىزىلدى. كۇن ءسال عانا جەلكەم, كۇمىس كول­­دىڭ مايدا تولقىندارى دا­نىش­پانعا دەگەن ەل كوڭىلىن­دەي تەبىرەنە تولقىپ جاتىر. جا­عالاۋ بويى بىرنەشە بو­لىك­كە بولىنگەن. ءار تۇسىندا ءار­تۇرلى تاقىرىپتا ءىس-شارالار ۇيىم­داستىرىلدى. بارلىعى توپ­تاسا كەلە اباي شىڭىن بيىكتە­تىپ, تاماشا تاعىلىمىن ارتتىردى.

– جارتى جىل ىشىندە ەكى مىڭنان استام مازمۇندى شارا وتكىزدىك, – دەيدى وبلىستىق ما­دەنيەت باسقارماسىنىڭ باس­شىسى ايگۇل ءسابيتوۆا. – بۇگىن جاعالاۋداعى اربات شى­عار­ماشىلىق ۇجىمداردىڭ كورەرمەن نازارىنا ۇسىنعان ادەمى ءان, كۇمىس كۇيىمەن كومكە­رىلىپ تۇر. وبلىستاعى تەاتر­لار, فيلارمونيا, فول­كلور­لىق انسامبلدەر, مۋزەيلەر مەن كىتاپحانا ۇجىم­دارى ۇلەستەرىن قوسىپ جاتىر. ءوسىپ كەلە جاتقان جەتكىنشەكتەر قانشالىقتى قۋاتتى ەكەنىن كورسەتەدى. ۇلى ويشىلدىڭ ومىر­شەڭ ولەڭدەرى مەن قاراسوزدەرى بۇگىنگى زا­مان­داس­تا­­رى­مىزدىڭ رۋحاني كەڭىستىگىن ساۋلە­لەندىرە تۇسپەك.

اربات جەتى بولىككە بولىن­گەن ەكەن. العاشقىسىندا «ولەڭ – ءسوزدىڭ پاتشاسى» تاقىرى­بىنداعى ءمۇشايرا. وعان ايتۋ­لى اقىندار قاتىسىپ, اباي­دىڭ ۇلى مۇراسىنىڭ جەلى­سىن جالعاستىردى. كەلەسى الاڭدا جاس سۋرەتشىلەر «جىل مەزگىلدەرى» دەپ اتالا­­تىن بايقاۋدا باق سىنادى. وب­لىستىق ماعجان جۇما­باەۆ اتىنداعى عىلىمي-امبە­باپ كىتاپحاناسىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى اينۇر وتە­باە­ۆانىڭ ايتۋىنشا, سۋرەتشىلەر قاۋىمى اباي ولەڭىندەگى تابيعات كورىنىسىن قىلقالام ۇشىمەن بەينەلەگەن. 6-17 جاس ارالىعىنداعى تالاپكەرلەردەن تۇسكەن 140 كارتينا ساراپتالىپ جاتىر. قىلقالام شەبەرلەرى قوسشى, قوياندى, ستەپنوگر, كوكشەتاۋ, كراس­نويار, اقكول جانە اتباساردان كەلگەن. «اباي پورترەتى» اتالىمى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى قوسشى قالاسىنان كەلگەن 17 جاستاعى وقۋشى نازار كوبەلەۆ يەلەندى. ءدال وسى جەردە كىتاپ كورمەسى ۇيىمداستىرىلىپتى. وندا ارحيۆ ماتەريالدارىمەن قاتار, سيرەك كەزدەسەتىن قۇجات­تار دا قويىلعان.

«شەبەرلىك شاھارى» بو­لىگىندە قولدانبالى-ساندىك ونەر شەبەرلەرىنىڭ كوز جاۋىن الاتىن تۋىندىلارى قويىل­عان. نۇرجان ءدالمانوۆ, باق­شاگۇل بايدوللا, ۇلجالعاس قارىم­ساقوۆا, گۇلنار سەرىكجانوۆا ءتارىزدى حاس شەبەرلەر الاش جۇرتىنىڭ سان عاسىر بويى جالعاسىپ كەلە جاتقان قولونەر تۋىندىلارىن ۇسىندى.

فولكلورلىق انسامبلدەر فەستيۆالى تىڭدارمان قاۋىم نازارىن اۋدارعان تاعىلىمدى, مازمۇندى شارا­­نىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى ەدى. «اباي – دانا, اباي – دارا» دەپ اتالاتىن تاقىرىپ اياسىندا ءوڭىردىڭ ۇزدىك ۇجىمدارى ونەر كورسەتتى.

ء«اندى سۇيسەڭ, مەنشە ءسۇي» دەپ اتالاتىن بايقاۋ اياسىندا وڭىردەگى ءان الەمىنىڭ جار­قىن وكىلدەرى ونەر كورسەتىپ, كوپشىلىك كوڭىلىن باۋرادى. ەڭ ەستە قالارلىعى, «دانالىق باستاۋى – اباي» دەپ اتالاتىن حالىق تەاترلارىنىڭ فەستيۆالى ەدى. وعان «اقمول», «شەجىرە», «ارARTە» تەاترلارى قاتىسىپ, «ابايدىڭ ءبىر­جان سالمەن كەزدەسۋى» ىسپەتتى تاريحي تاعىلىمى مول ءساتتى قاۋ­زاعان كورىنىس قويدى.

– بۇل ءبىر ەستەن كەتپەس عاجاپ مەرەكە بولدى, – دەيدى قالا تۇرعىنى ەسەنباي كەرەەۆ. – اسىرەسە جاس تولقىن كەمەڭگەر ونەگەسىمەن رۋحتانىپ, تانىم-تاعىلىمىن كەڭەيتە ءتۇستى. ۇلت مادەنيەتى مەن ونەرىنە, ءداستۇرى مەن سالتىنا سۋسىنداپ, تاڭداي قاعىستىق.

كوكشەتاۋ