اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ ءومىر-تاريحىن تەرەڭ بىلگەن ادام – مۇحتار اۋەزوۆ. «بىراق مۇقاڭ زامان اعىمى مەن قوعامنىڭ ساياسي باعامىنا بايلانىستى اقىن ءومىرىن ءسال-ءپال قۇبىلتىپ بايانداعان تۇستارى دا بار. ەڭ دۇرىسى بۇل كىسىنىڭ 1927 جانە 1933 جىلدارى جازعان «ابايدىڭ تۋىسى مەن ءومىرى» اتتى ەستەلىگى» دەپتى تاعى ءبىر ابايتانۋشى قايىم مۇحامەدحانوۆ.
ۇلى اقىننىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا 2013 جىلى « ۇلى دالا تۇلعالارى» سەرياسىمەن جارىق كورگەن «اباي (يبراھيم) قۇنانباي ۇلى» اتتى كىتاپتا م.اۋەزوۆ 1927 جانە 1933 جىلى جازعان اباي ءومىربايانىنىڭ العاشقى شىنايى نۇسقاسى جاريالانىپتى.
وسى نۇسقادا باياندالعانداي, قۇنانبايدىڭ سىيلاس, تۇرعىلاس قاراتاي اتتى زامانداسى بولىپتى. بۇل كىسىنى كوزى قاراقتى وقىرمان «اباي جولى» تۋىندىسى ارقىلى جاقسى بىلەدى. قارەكەڭ سوزگە ۇستا, شەشەن ادام ەكەن.
وسى قاراتاي ءبىر كۇنى ءماجىلىس قۇرىپ وتىرعان اباي باستاتقان ءبىر توپ جاستىڭ ۇستىنەن ءتۇسىپ, جاستاردىڭ زامانىن جامانداپ, ءوز زامانىن ماقتاي جونەلەدى. جاس اباي سوزگە ارالاسىپ: ء«سىزدىڭ زامانىڭىزدا توبىقتى مەن سىبان ەلى اراسىندا ۇرلىق, قارلىق, بارىمتا كوپ بولدى ەمەس پە؟ «انە, الىپ كەتتى, مىنە اكەتتى» دەپ كەمپىر-شال, قاتىن-قالاش, جاس بالا تىنىشتىقپەن اسىن ىشە الماۋشى ەدى. جاقسى زامانىڭىز وسى ما؟», دەيدى.
قاراتاي شەشەن جاس ابايعا ءبىر قاراپ الىپ:
– ءبىزدىڭ زامان سەندەرگە قاراعاندا پايعامبارعا ءبىر تابان جاقىن بولدى, – دەيدى. سوندا اباي:
– بيىك تاۋدىڭ باسى كۇنگە جاقىن, بىراق ول جەردە ماڭگى مۇزداق قار جاتادى. ال تومەنگى باۋرايىندا نەشە ءتۇرلى وسىمدىك, الۋان جەمىس وسەدى. اللا راقمەتى الىس-جاقىنعا قارامايدى. ءسىز پايعامبارعا حازىرەت ءاليدىڭ اكەسىنەن جاقىن ەمەسسىز, ول كاپىر كۇيىندە ءولدى ەمەس پە, – دەيدى.
سوزدەن توسىلعان قاراتاي شەشەن دوسى قۇنانبايعا كەلىپ بولعان جايدى باياندايدى. قۇنەكەڭ بالاسىن شاقىرىپ الىپ, سۋىق كوزىن قاداپ وتىرىپ, كوپ ۇرسادى. اباي ۇندەمەيدى. قاراتاي كەلىپ:
– ەي, بالا, قايسىمىز جاقسى ەكەنبىز؟ – دەيدى. اباي:
– ءبىزدىڭ توبىمىزعا ءسىز كەلىپ ءسوز ايتقاندا, ءبارىمىز ۇندەمەي تىڭدادىق. ال سىزدەردىڭ ورتاعا كەلىپ ەدىم, قىرۋار ادامدى قاڭتارىپ قويىپ جالعىز شال اۋىزعا ۇرىپ سويلەتپەدى, – دەيدى. قارەكەڭ باسىن ءبىر شايقاپ اتتانىپ كەتىپتى.
* * *
اباي – اتاقتى قاز داۋىستى قازىبەك ءبيدىڭ تۇقىمى الشىنبايعا كۇيەۋ بالا. ياعني بايبىشەسى ءدىلدا – وسى ەلدىڭ قىزى. بىردە اباي اتاسى الشىنباي بيگە سالەم بەرە بارادى. قايتاردا قايىن جۇرتى قازاقى سالت بويىنشا «ابايجان, قالاعان-سۇراعان بۇيىمتايىڭ نە؟» دەيدى. اباي قىسىراق سالعان شۇبار ايعىردىڭ ءۇيىرىن سۇرايدى. جىلقىسىن قيماعان الشەكەڭ «سەن ودان دا باتامدى المادىڭ با؟» دەيدى. سوندا اباي:
– ونداي باتاگوي شال وزىمدە دە بار, – دەپ, اتتىڭ باسىن بۇرىپ جۇرە بەرىپتى.