ءبىلىم سالاسى – ۇلت بولاشاعىنىڭ دىڭگەگى. قازىرگى تاڭدا مەكتەپ تەك وقۋشىعا ءبىلىم مەن تاربيە بەرەتىن مەكەمە عانا ەمەس, مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن, شىعارماشىل يدەيالاردى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىققا اينالۋعا ءتيىس. مەكتەپتى باسقارۋدا جاڭا كوزقاراس, جاڭا فورمات پەن جاڭا كوشباسشىلىق پاراديگما قاجەت.
وسى باعىتتا ءبىزدىڭ مەكتەپتە جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىپ كەلە جاتقان «پەداگوگيكالىق شەبەرحانا» جوباسى – ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرىپ, مەكتەپتى تابىستى باسقارۋدىڭ ءتيىمدى مودەلى رەتىندە كورىنىس تاۋىپ جاتىر. ءححى عاسىردىڭ مەكتەبى – بۇل ۇنەمى جاڭارىپ, دامىپ وتىراتىن كاسىبي ورتا. مەنىڭ مىندەتىم – وسى ورتانى باسقارۋ ەمەس, قۇرۋ, ۇيىمداستىرۋ جانە ۇستازداردى دامىتاتىن ەكوجۇيەگە اينالدىرۋ. «پەداگوگيكالىق شەبەرحانا» جوباسى – ءدال وسىنداي ەكوجۇيە قالىپتاستىراتىن قۇرال. مەنىڭ باسقارۋ تاجىريبەمدە بايقاعانىم, مۇعالىمگە سەنىم ارتىلعاندا, ول كاسىبي تۇرعىدا كوتەرىلەدى. ال ۇجىمدىق سەنىم – مەكتەپتىڭ ەڭ باستى كاپيتالى.
«پەداگوگيكالىق شەبەرحانا» جوباسىنىڭ اۆتورى رەتىندە ايتار بولسام, جوبا ماقساتى – مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي دامۋىن قولداۋ, زەرتتەۋ مەن تاجىريبە الماسۋعا باعىتتالعان ورتا قالىپتاستىرۋ. ال مازمۇنى – مۇعالىمدەردى كوۋچ, فاسيليتاتور, مودەراتور, زەرتتەۋشى رولىنە ەنگىزۋ; اۆتورلىق يدەيالار مەن جوبالارعا كەڭىستىك اشۋ; Lesson Study, Action Research, Critical Friends فورماتتارىن ەنگىزۋ; ۇجىمدىق كاسىبي قاۋىمداستىق قۇرۋ.
قازىر مەكتەبىمىزدە «پەداگوگيكالىق شەبەرحانا» جوباسىنىڭ مۇشەلىگىنە 23 جاس مامان قابىلدانعان. جاس مۇعالىمدەردى قولداۋعا باعىتتالعان تالىمگەرلىك جۇيە ارنايى بۇيرىق نەگىزىندە بەكىتىلىپ, شەبەر جانە زەرتتەۋشى ساناتىنداعى پەداگوگتەر تالىمگەر رەتىندە جۇمىس اتقارىپ جاتىر. جوبانىڭ العاشقى كەزەڭىندە – دياگنوستيكا, ياعني جاس ماماننىڭ باستاپقى مۇمكىندىكتەرىن, قاجەتتىلىكتەرىن انىقتاپ الدىق. بۇل ءۇشىن ءوزىن-ءوزى باعالاۋ, تالىمگەرلىك باقىلاۋ جانە جەكە دامۋ جوسپارى جاسالدى. ەكىنشى كەزەڭدە – ماقسات قويۋ, وندا كاسىبي دامۋعا باعىتتالعان ناقتى جانە قولجەتىمدى ماقساتتار بەلگىلەندى.
جوسپارعا سايكەس, تالىمگەرلەر شەبەرلىك سىنىپتارىن وتكىزدى. جوبا جەتەكشىسى قاماجاي جاڭابەكقىزى «زاماناۋي ساباق: مازمۇن, جوسپارلاۋ, ساپا» تاقىرىبىندا كوۋچينگ وتكىزىپ, زاماناۋي پەداگوگيكا, جاي ءسوز تۇرىندە عانا ەمەس, پراكتيكالىق وقۋ جۇمىسىن جوسپارلاۋ مەن ۇيىمداستىرۋدا نەگىزگى ارەكەتتەگى ەلەمەنت وقۋشى ەكەنىن تالاپ ەتەتىنىن ۇعىندىردى. زاماناۋي مەكتەپتەگى ساباقتىڭ ماقساتى ناقتىلىقپەن, وعان جەتۋ قۇرالدارىن كورسەتۋمەن جانە ونى ناقتى داعدىلارعا اۋىستىرۋمەن ەرەكشەلەنەتىنىنە باسا نازار اۋدارتتى.
سونىمەن قاتار جاس ماماندار تاجىريبەلى مۇعالىممەن بىرگە ساباق جوسپارلاپ, بىرلەسكەن ساباقتارعا قاتىستى. اتاپ ايتساق, جاس مامان ءمولدىر قاناتقىزى مەن تالىمگەرى التىن ەراليقىزى بىرلەسە وتكەن «ناعىز اجە قايدا؟» اڭگىمەسى تاقىرىبىنداعى اشىق ساباعى وتە ءساتتى ءوتتى. ادەبي شىعارمانىڭ تاقىرىبى مەن يدەياسى اشىلدى, ماعىنانى تانۋ بارىسىندا مۇعالىمنىڭ تۇسىندىرمەسى وقۋشىعا جەتتى, تاپسىرمالارعا دەسكريپتورلار ناقتى قويىلعان, توپتار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جاقسى قالىپتاسقان. جالپى ء«تۇسىنۋ» دەڭگەيىنەن باستاپ, «باعا بەرۋ» دەڭگەيىنە دەيىن ورىندالعان تاپسىرمالار وقۋشى الەۋەتىن قاناعاتتاندىردى.
بۇل بىرلەسكەن ءتاسىل ارقىلى وقۋشىلارعا تەرەڭ تالداۋ جاساپ ءبىر-بىرىمەن ءادىس الماسۋعا, كاسىبي دامۋعا مۇمكىندىك الدى. سىني پىكىرلەرگە اشىقتىق ورنادى, جاڭا كوزقاراستار, رەفلەكسيا داعدىلارى قالىپتاستى. مۇندا ەكى تاراپ ءوز ناتيجەلەرىن سارالاپ, كەلەسى دامۋ باعىتىن ايقىنداپ وتىردى.
جاس ماماندارىمىز تىڭ يدەيالارىن ۇسىنىپ, اۆتورلىق جوبالارىن تابىستى قورعاپ كەلەدى. بۇل جولداعى ماڭىزدى تىرەكتەرىنىڭ ءبىرى – تالىمگەرلەردىڭ كاسىبي قولداۋى مەن باعىت-باعدارى دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى.
«مەكتەپتەگى جاس مامانداردىڭ پەداگوگيكالىق شەبەرحانا جوباسىنا قاتىسۋ مەنىڭ كاسىبي دامۋىما ۇلكەن اسەر ەتتى. بۇل جوبا بارىسىندا تاجىريبەلى ۇستازدارمەن جانە ءوزىم سياقتى جاس ماماندارمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتىپ, كوپتەگەن جاڭا ءبىلىم مەن داعدىعا يە بولدىم. شەبەرحانا اياسىندا تالىمگەر-ۇستازدارمەن بىرلەسە وتىرىپ, ساباق جوسپارىن جەتىلدىرۋ, زاماناۋي وقىتۋ ادىستەرىن پايدالانۋ, باعالاۋ كريتەريلەرىن دۇرىس قۇراستىرۋ بويىنشا تاجىريبە الماستىم. سونداي-اق جاس ماماندار اراسىندا وتكىزىلگەن دوڭگەلەك ۇستەلدەر مەن شەبەرلىك ساعاتتارى ءوزارا قولداۋعا, پىكىر الماسۋعا جانە ىنتىماقتاستىققا جول اشتى. جوبانىڭ باستى تيىمدىلىگى – كاسىبي ءوسۋ, سەنىمدىلىك پەن ساباق بەرۋ ساپاسىنىڭ ارتۋى بولدى. اسىرەسە, وقۋ ۇدەرىسىندە وقۋشى بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ, سارالانعان تاپسىرمالاردى قولدانۋ جانە كريتەريالدى باعالاۋ جۇيەسىن ءتيىمدى جۇرگىزۋدى ۇيرەندىم. پەداگوگيكالىق رەفلەكسيا جاساۋ ارقىلى ءوزىمدى جەتىلدىرۋگە باعىت الدىم. «پەداگوگيكالىق شەبەرحانالار» جوباسى مەنىڭ كاسىبي كوزقاراسىمدى قالىپتاستىرىپ, ءوزىمدى ناعىز پەداگوگ رەتىندە سەزىنۋگە سەبەپ بولدى, مۇمكىندىكتەرگە جول اشتى. «مەنىڭ پەداگوگيكالىق يننوۆاتسيام» اتتى جۇمىسىم قالالىق سايىستا ءى ورىن الىپ, وبلىستىق كەزەڭگە جولداما الدىم. وبلىستىق دەڭگەيدە دە جوعارى ناتيجە كورسەتىپ, ءىى ورىندى يەلەندىم. بۇل – مەنىڭ كاسىبي دامۋىما بەرىلگەن ۇلكەن باعا دەپ ەسەپتەيمىن. ەڭ ماڭىزدى ساتتەردىڭ ءبىرى – وسى پەداگوگيكالىق يننوۆاتسيامدى مەكتەپكە رەسمي ساپارمەن كەلگەن وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆتىڭ الدىندا اۆتورلىق جۇمىسىمدى كورسەتۋىم بولدى. بۇل مەن ءۇشىن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك پەن مارتەبە», دەيدى جاس مامان اقسەيىت ابىلاي.
وسىنداي تاجىريبەسىن بولىسكەن تاعى ءبىر جاس ۇستاز حانزادا التاەۆانىڭ ايتۋىنشا, 2025 جىلدىڭ قاڭتار ايىنان باستاپ «№33 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ» كمم -دە «پەداگوگيكالىق شەبەرحانا» جوباسى ياعني, جاس مامانداردى قولداۋ ماقساتىندا جۇمىس جۇرگىزىلدى.
«جاس مامانداردىڭ قاتارىندا مەن دە بار ەدىم. وسى مەكتەپكە جۇمىسقا ورنالاسقان كۇننەن باستاپ, پەداگوگيكالىق كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا ماعان تاجىريبەلى ۇستاز جانار جەتىبايقىزىن تالىمگەر ەتىپ تاعايىندادى. تالىمگەرىممەن ۇزدىكسىز جۇمىس جۇرگىزدىم. تالىمگەرىم بارلىق جاعىنان قولداۋ كورسەتىپ, تەوريا مەن پراكتيكانى ۇشتاستىرىپ وتىردى. ناۋرىز ايىندا تۇركىستان قالاسى ءبىلىم ءبولىمىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكىزىلگەن «پەداگوگيكالىق دۋەت» بايقاۋىنا تالىمگەرىممەن بىرگە قاتىسىپ, ءى ورىندى يەلەنىپ وبىلىسقا جولداما الدىق. وبىلىستىق بايقاۋدا ءىى ورىندى يەلەندىك. جارىستارعا قاتىسا وتىرىپ, ءوز ءبىلىمىمدى جەتىلدىرىپ, پەداگوگيكالىق شەبەرلىگىمدى شىڭداي ءبىلدىم. جاس مامان اپتالىعىندا ءتۇرلى سايىستار, اشىق ساباق ۇيىمداستىرىلدى, شىڭداۋ ماقساتىندا پەداگوگيكالىق ءوسۋ ءۇشىن تاجىريبەلى ۇستازدار ترەنينگ ساباقتارىن وتكىزدى. ءمىنسىز مۇعالىم تاقىرىبىنداعى كىتاپتاردى وقىپ, ارىپتەستەر اراسىندا تالقىلادىق», دەيدى ول.
جاس مامان – مەكتەپكە تىڭ لەپ, بولاشاققا باعىتتالعان ەنەرگيا مەن جاڭا ءبىلىم اكەلەتىن قۇندى رەسۋرس ەكەنىن بىلەمىز. سوندىقتان «پەداگوگيكالىق شەبەرحانا» جوباسىن رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە تاراتۋ ماقساتىندا ءبىز بەنچماركينگ ءادىسى نەگىزىندە باسقا مەكتەپتەرمەن سەرىكتەستىك ورناتىپ جاتىرمىز. قالامىزداعى «№32 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ» جانە «№34 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ» كمم-مەن بىرىگىپ, جوبانى بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرۋدى الداعى وقۋ جىلىنا جوسپارلاپ وتىرمىز.
ءبىزدىڭ باعىتتارىمىز – مەكتەپارالىق جاس ماماندار اراسىندا ءتۇرلى بايقاۋ وتكىزىپ, قالالىق, وبلىستىق شەبەرلىك الاڭدارىنا قاتىسۋ. سونداي-اق بىرلەسكەن زەرتتەۋ جوبالارى مەن تاجىريبە الماسۋ سەسسيالارىن, جاس ماماندار اراسىنداعى شەبەرحاناارالىق ديالوگتى جولعا قويامىز. ءبىزدىڭ مەكتەپ كاسىبي قاۋىمداستىق رەتىندە داميتىن, ۇستاز تۇلعاسىنا باعىتتالعان, زەرتتەۋ, شىعارماشىلىق, سەرىكتەستىك جانە تەحنولوگيالىق يننوۆاتسياعا نەگىزدەلگەن مەكتەپ بولادى.
«پەداگوگيكالىق شەبەرحانا» جوباسى وسى 4 باعىتتىڭ بارلىعىن بىرىكتىرىپ تۇرعان جاڭا بۋىننىڭ مەكتەپىشىلىك وزگەرىس تەتىگى رەتىندە جۇمىس جۇرگىزەدى.
قورىتىندىلاي كەلە, «پەداگوگيكالىق شەبەرحانا» – پەداگوگتى دامىتۋ ارقىلى مەكتەپتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان باسقارۋ قۇرالى. مەكتەپ باسشىسى رەتىندە وسى جوبانى ستراتەگيالىق تۇرعىدان قولداي وتىرىپ, ۇجىمدى بىرىكتىرۋشى, جاڭاشىلدىقتى ۇيلەستىرۋشى, بولاشاققا جول سىلتەۋشى بولا وتىرىپ جوبا جۇمىسىنىڭ جۇيەلى جۇرگىزىلۋىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايمىن.
ءبىزدىڭ تاجىريبەمىزدە كورسەتىپ وتىرعانداي, شەبەرحانا جوباسى – مۇعالىمدى شىڭدايدى, مەكتەپتى وزگەرتەدى, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرادى.
الداعى ۋاقىتتا جوبانى وبلىستىق دەڭگەيدە جۇيەلەندىرىپ, رەسپۋبليكالىق سەرىكتەستىك پلاتفورماسىنا شىعارۋ, تسيفرلىق شەبەرحانا كەڭىستىگىن دامىتۋ, جاس پەداگوگتەردىڭ كاسىبي دامۋ تراەكتورياسىن ۆيزۋال تۇردە جۇيەلەۋ (e-portfolio ارقىلى) سىندى جوسپارلارىمىز بار.
جوبانىڭ ءوز دەڭگەيىندە جۇرگىزىلۋى ءۇشىن ۇزدىكسىز كەرى بايلانىس جاساپ وتىرامىن. جۇمىستىڭ جۇيەلى بولۋىن باستى نازارعا الامىن. وسىلايشا, وزگەرىسكە اشىق بولىپ, جاڭا تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋدى ۇزدىكسىز دامىتىپ, جايلى ورتا قالىپتاستىرا وتىرىپ, ترانسفورماتسيالانعان مەكتەپكە اينالامىز.
پەريزات بەكەەۆا,
«پەداگوگيكالىق شەبەرحانا» جوباسىنىڭ اۆتورى, «№33 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ» كمم ديرەكتورى
تۇركىستان