اۋانىڭ لاستانۋى دەنساۋلىققا زيان ەكەنى بۇرىننان بەلگىلى. ەندى دانيادا جۇرگىزىلگەن ۇلكەن زەرتتەۋ ناتيجەلەرى ونىڭ مي ىسىگىنىڭ كەڭ تارالعان ءتۇرى مەنينگيوماعا شالدىعۋ قاۋپىن ارتتىراتىنىن كورسەتتى. بۇل ىسىك ادەتتە قاتەرلى ەمەس, الايدا ۋاقىت وتە كەلە مي تىندەرى مەن جۇيكە جۇيەسىنە قىسىم جاساپ, ءتۇرلى اسقىنۋلارعا الىپ كەلۋى مۇمكىن, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
زەرتتەۋگە 21 جىل ىشىندە 4 ميلليونعا جۋىق ەرەسەك ادام قاتىسقان. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ولاردىڭ 16 مىڭىنىڭ ورتالىق جۇيكە جۇيەسىنىڭ ىسىگى دياگنوزى قويىلعان, ونىڭ ىشىندە 4 600-ءى مەنينگيوما. عالىمدار قاتىسۋشىلاردىڭ ون جىلدىق كەزەڭ ىشىندەگى اۋا لاستانۋىنا ۇشىراۋىن ەسەپتەپ, كولىك ءتۇتىنى مەن ديزەل قالدىقتارىنا ەرەكشە نازار اۋدارعان. ناتيجەسىندە, اۋا ساپاسى تومەن اۋدانداردا ءومىر سۇرگەن ادامداردا مي ىسىگىنە شالدىعۋ قاۋپى جوعارى بولعانى انىقتالعان.
ەڭ ۇلكەن قاۋىپ فاكتورى رەتىندە ۋلتراۇساق بولشەكتەر اتالدى. ولار – كولىك قوزعالىسى, ءتۇتىن جانە وندىرىستىك قالدىقتاردان بولىنەتىن ميكروبولشەكتەر. بۇل بولشەكتەر قان-ميدىڭ تابيعي قورعانىس توسقاۋىلىنان ءوتىپ, مي ءتىنىن زاقىمداۋى مۇمكىن. بۇعان دەيىنگى زەرتتەۋلەر دە وسى بولشەكتەردىڭ نەيرودەگەنەراتيۆتى اۋرۋلارعا ىقپال ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن بولجاعان.
دانيا ونكولوگيا ينستيتۋتىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى ۋللا حۆيدتفەلدت زەرتتەۋگە قاتىستى پىكىرىندە: «ۋلتراۇساق بولشەكتەردىڭ ادام ميىنا اسەرى تۋرالى زەرتتەۋلەر ەندى عانا قارقىن الا باستادى. الايدا بۇل دەرەكتەر ولاردىڭ مەنينگيومانىڭ دامۋىنا ىقپال ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتتى. بۇل – اۋا لاستانۋى تەك جۇرەك پەن وكپە ەمەس, مي ءۇشىن دە قاۋىپ توندىرەدى دەگەن ءسوز», - دەيدى.
زەرتتەۋ بەلگىلى ءبىر شەكتەۋلەرگە يە. اتاپ ايتقاندا, ول قاتىسۋشىلاردىڭ تەك تۇرعىلىقتى مەكەن-جايى بويىنشا سىرتقى اۋا ساپاسىن باعالاعان. ادامداردىڭ جۇمىستا نەمەسە ۇيدە قانشالىقتى لاس اۋاعا ۇشىراعانى ەسكەرىلمەگەن. سونىمەن قاتار, زەرتتەۋ سەبەپ-سالدارلىق بايلانىستى دالەلدەمەيدى, تەك ستاتيستيكالىق بايلانىس بارىن كورسەتەدى.
مي ىسىگىنىڭ بۇل ءتۇرىنىڭ ناقتى سەبەپتەرى ءالى بەلگىسىز. بۇعان دەيىن قاۋىپ فاكتورلارى رەتىندە ساۋلە اسەرى (اسىرەسە بالالىق شاقتا) جانە كەيبىر گەنەتيكالىق بۇزىلىستار عانا بەلگىلى بولاتىن.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل باعىتتاعى زەرتتەۋلەردى جالعاستىرۋ جانە اۋانى تازارتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ – قوعام دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام بولماق.