الماتىداعى وقۋشىلاردىڭ 96 پايىزعا جۋىعى جازعى دەمالىسىندا ساۋىقتىرۋ شارالارىنا جانە ءتۇرلى ۇيىرمەگە قاتىسادى. قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, وسىعان تىلەك بىلدىرگەن وقۋشىنىڭ سانى – 281 مىڭ. بۇل 1-10 سىنىپ ارالىعىندا وقيتىن 293 682 بالانىڭ 95,7 پايىزىن قۇرايدى. بىلتىر لاگەرگە كەلگەن وقۋشىلار سانى 266 343 ەدى.
قازىر قالادا 200-دەن استام جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ بار. ال لاگەرگە بالالار جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن تەگىن قاتىسادى. بيىل 26 مامىردان باستاپ 9 ماۋسىمعا دەيىن باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى مەن الەۋمەتتىك وسال توپتاعى بالالار لاگەردە تەگىن تاماقپەن قامتىلدى. ەندى ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن لاگەرلەر تاڭەرتەڭنەن تۇسكە دەيىن جۇمىس ىستەيدى. بۇل كەزەڭدە تەگىن تاماق قاراستىرىلماعان. بالالار ادەتتەگىدەي مەكتەپ جانىنداعى لاگەرلەرگە تەگىن بارادى. شىلدە ايىندا مەكتەپتەر جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق جۇرگىزىپ, جوندەۋ جۇمىستارىنا كىرىسەدى. كەيىن تامىز ايىندا لاگەرلەر قايتا اشىلىپ, تاڭەرتەڭنەن تۇسكە دەيىن بالالاردى تەگىن قابىلدايدى. سونىمەن قاتار قالا سىرتىنداعى لاگەرلەر دە جاقسى جۇمىس ىستەپ جاتىر. مۇنىمەن قوسا قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىرمەلەرى دە بار.
ءبىلىم باسقارماسى وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا 19 مەملەكەتتىك جانە 122 جەكەمەنشىك قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىنىڭ جۇمىسى جاندانا باستادى. وندا 40 مىڭنان استام بالا مەملەكەت ەسەبىنەن قوسىمشا ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك بار.
الماتى قالاسى ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مۇحتار تاجىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, IT-داعدىلاردى دامىتۋعا, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى نىعايتۋعا جانە پاتريوتتىق تاربيەنى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان تاقىرىپتىق لاگەرلەر جۇمىس ىستەپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن «ادال ازامات» ءبىرتۇتاس تاربيە باعدارلاماسىنا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن. بيىل مەكتەپ جانىنداعى لاگەرلەردىڭ جۇمىسى ەرەكشە مازمۇندى ءارى قىزىقتى ءوتىپ وتىر. مۇندا ۇلتتىق تاعامدار جاساپ, كەستە تىگىپ, توقىما توقيدى. ۇلتتىق ويىندار ويناپ, ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتاردى ۇيرەنەدى. سونداي-اق باعدارلامالاۋ مەن روبوتتەحنيكاعا ماشىقتانىپ, سپورتتان ءتۇرلى ەستافەتالارعا قاتىسادى.
قازىرگى كەزدە №140 مەكتەپ جانىنداعى سپورتتىق باعىتتاعى لاگەردە 5-6 سىنىپ وقۋشىلارى ءتۇرلى سپورت ويىنىمەن اينالىسادى. مۇندا بالالار ۆولەيبول, فۋتبول, توعىزقۇمالاق جانە باسقا دا ۇلتتىق ويىندارعا قاتىسادى. لاگەر باعدارلاماسى تەوريالىق ءبىلىمدى دە ۇشتاستىرىپ, بالالاردىڭ سپورتتىق ءتارتىبىن نىعايتىپ, كوماندالىق رۋحىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان.
№97 مەكتەپ جانىنان اشىلعان «ارمان» لاگەرىندە بالالار سپورتتىق جانە شىعارماشىلىق ءىس-شارالارعا, ەكسكۋرسيالار, زياتكەرلىك ويىندار مەن شەبەرلىك ساباقتارعا قاتىسىپ جاتىر.
الماتى قۇرىلىس-تەحنيكالىق كوللەدجى بازاسىندا «جازدا ماماندىق تاڭدايىق» باعدارلاماسى اياسىندا جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى اعاش وڭدەۋ ءىسىن, گرافيكالىق ديزايندى مەڭگەرىپ, قۇرال-سايماندارمەن جۇمىس ىستەۋدى, سونداي-اق «SketchUp» ارقىلى 3D-مودەلدەۋدىڭ نەگىزدەرىن ۇيرەنۋگە ماشىقتانىپ جاتىر. بۇل باعدارلاما بالالارعا العاشقى كاسىبي داعدىلاردى مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
پاتريوتتىق جانە مادەني تاربيەنى جانداندىرۋ ماقساتىندا №208 مەكتەپ جانىنان «ەتنو City» ەتنولاگەرى جۇمىسىن باستادى. مۇندا بالالار ۇلتتىق سالت-ءداستۇردى مەڭگەرىپ, ەرەكشە سانمەن تىگىلگەن كيىز ۇيدە ءبىلىم الىپ, ارنايى باعدارلاما اياسىندا ۇلتتىق قولونەر بويىنشا شەبەرلىك ساباقتارىنا قاتىسادى. بالالار قازاقتىڭ اشەكەي بۇيىمدارى مەن تۇرمىستىق زاتتار جاساپ ۇيرەنەدى.
ناۋرىزباي اۋدانىنداعى وقۋشىلاردىڭ يننوۆاتسيالىق شىعارماشىلىعى ورتالىعىندا اشىلعان IT-لاگەردە 7-15 جاسقا دەيىنگى بالالار باعدارلامالاۋ نەگىزدەرىن مەڭگەرىپ, ەلەكترونيكامەن تانىسىپ, ءتۇرلى عىلىمي تاجىريبەگە قاتىسادى. مۇندا بالالار مۋزىكالىق دارىستەرگە قاتىسىپ, اسپاپتاردا ويناپ, كيىم تىگۋدى ۇيرەنەدى.
اتا-انالار قازىرگى كەزدە قالا مەكتەپتەرى مەن كوللەدجدەرىندە ىسكە اسا باستاعان تارتىمدى باستامالاردى ءارى قاراي جانداندىرۋ قاجەت دەگەن پىكىر ايتادى. بالالارى باستاۋىش سىنىپتا وقيتىن ينديرا راقىمباي مەكتەپ جانىنداعى جازعى لاگەرلەردىڭ باعدارلاماسىنا وزگەرىس كەرەك دەيدى. جازعى لاگەرگە جۇمىسباستى اتا-انالار اۋلادا بوس سەندەلىپ جۇرمەسىن دەگەن سەبەپپەن بالالارىن امالسىزدان جىبەرەدى. ويتكەنى كوپشىلىگى بالالار ءۇشىن قىزىقتى ەمەس. ەگەر لاگەرلەر باعدارلاماسى مازمۇندى, تاعامدارى ءدامدى بولسا, قىزىعىپ باراتىن بالالار سانى دا كوبەيەدى. بۇل بالالار قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋعا, بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا ىقپال ەتەدى. بيىل جەتكىنشەكتەردىڭ مۋزەيلەرگە تەگىن بارۋى قاراستىرىلدى. الداعى ۋاقىتتا تەاترلارعا بارۋى دا تەگىن ۇيىمداستىرىلسا, بۇل وتباسىندا 2-دەن كوپ بالاسى بار اتا-انالاردى الەۋمەتتىك تۇرعىدان قولداۋعا ىقپالىن تيگىزەرى ءسوزسىز.
«جازعى لاگەرلەرگە جاس مامانداردى كوپتەپ تارتۋ قاجەت. ويتكەنى جاس مامانداردىڭ كرەاتيۆتى يدەيالارى, تسيفرلىق كەڭىستىكتى قولدانۋداعى ءبىلىمى مەن بىلىگى بالالاردى قىزىقتىراتىن ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە كوپ سەپتىگى تيەدى. مەنى بيىل بالالاردىڭ انيماتسيالىق جانە كىتاپقا قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان باعدارلامانىڭ بولماعانى قىنجىلتتى. قالادا كىتاپ شىعاراتىن, كىتاپ تاراتاتىن باسپالار, ساۋدا ۇيلەرى بارشىلىق. سولارعا وقۋشىلاردىڭ ەكسكۋرسياسىن ۇيىمداستىرىپ, ءبالاولار جازۋشىلارىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, كىتاپ سىيلاۋ اكتسياسى ۇيىمداستىرىلسا جازعى لاگەر باعدارلاماسىن قىزىقتى ەتە تۇسەتىنى ءسوزسىز. بۇدان بولەك, ەلىمىزدەگى سپورت كوماندالارى جاتتىعۋلارىنا اپارىپ, ويىندارىن كورسەتۋ, چەمپيوندارمەن, ونەر وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, شاعىن كونتسەرتتەرىن ۇيىمداستىرۋ, شەبەرحانالار جۇمىسىمەن تانىستىرۋ دا بالالاردىڭ تانىمىن كەڭەيتەدى. بالمۇزداق شىعاراتىن, كونديتەرلىك فابريكالاردىڭ جۇمىسىمەن تانىستىرۋ دا تارتىمدى بولماق. قالا ماڭىنداعى قۇلپىناي, تاڭقۋراي پلانتاتسيالارى, سونداي-اق مال شارۋاشىلىعى فەرمالارىنا دەمەۋشىلەر تارتۋ ارقىلى ەكسكۋرسيالار جاساۋ جەتكىنشەكتەرگە قىزىقتى عانا ەمەس, ەڭبەككە باۋلۋدىڭ ءبىر قادامىنا اينالاتىنى ءسوزسىز. بالالاردى قورعايتىن, قامقورلىق جاساپ, قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتەتىن قوعام قۇرامىز دەسەك, مەكتەپتەن تىس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالاناتىن اۋقىمدى ءارى مازمۇندى باعدارلامالاردى جەتىلدىرۋ قاجەت», دەيدى ول.
گادجەتكە تاۋەلدىلىكتەن ارىلۋ, تسيفرلىق كەڭىستىكتى ساۋاتتى پايدالانۋدا مەكتەپتەر جانىنداعى جازعى لاگەرلەر جۇمىسىن جانداندىرۋدىڭ ءمانى زور. وسى باعىتتا ىكە اساتىن باعدارلامالار ارنايى مامانداردىڭ, بيزنەس وكىلدەرى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ, اتا-انالاردىڭ قاتىسۋىمەن وقۋ جىلى باستالعان ساتتەن باستاپ ازىرلەنىپ بەكىتىلگەنى ابزال. بالالاردىڭ كۇزگى, قىسقى, جازعى كانيكۋلىن ۇيىمداستىرۋ ناۋقاندىق سيپات الىپ, ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدىڭ اجىراماس ءبىر بولىگىنە اينالسا يگى.
الماتى