جۋرفاك ساباقتاستىعى

كيگەن كيىم مەن ءجۇرىس-تۇرىس ۇقساستىعى – ەلىكتەۋ. ءاۋ باستا سىرتقى ءتۇر-سيپاتتى بىلاي قويىپ, قاعازعا كەستەلەگەن ماقالاڭ مەن ەفيردەن سويلەگەن ءسوزىڭ اعالاردان اۋماي تۇرسا, ايىپ ەمەس. بىراق ءومىر بويى «كوشىرمەلىك» قالىپتا قالىپ, وزىندىك ماشىعىڭدى قالىپ­تاستىرا الماي, تىلشىلىكتىڭ تىرباڭ تىرلىگىڭدە جالقى ەرلىگىڭ ەل ەسىندە قالماسا, مۇنان اسقان قاسىرەت جوق. باسقا ماماندىقتى بىلمەيمىن, قازاق جۋرناليستيكاسىنداعى ۇرپاق ساباق­تاس­تىعى, ورنەكتەپ ايتقاندا «جۋرفاك ساباق­تاستىعى» توقسان جىلدان اسا ۋاقىت ۇزىلمەي كەلەدى. ەلىمىزدىڭ اقپارات مايدانىندا اتوي سال­عان اقمىلتىق جۋرناليستەردىڭ باسىم بولىگى – «كازگۋ» دەپ اتالاتىن ءال-فارابي اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليس­تيكا فاكۋلتەتىنىڭ تۇلەكتەرى. قازىرگى التى الاشقا اتى ءمالىم مىقتىلاردىڭ دەنى قاسيەتتى «بەسىنشى جاتاقحانانىڭ» ءدامىن تاتقان. سوم تۇلعاسىنا قاراپ بوي تۇزەيتىن تۇلعا قايدان بولسا دا تابىلادى, ال دارا ماشىق­تى قالىپتاستىراتىن ورتا ەكەن. بۇگىن قاراپ تۇرسام, تاريحي جۋرناليستيكا فاكۋل­تەتى قۇرىلعان 1934 جىلدان بەرى اتا-اكە-بالا بۋىندى «جۋرفاك ساباقتاستىعى» اتتى قاسيەتتى ورتا قىز-قىز قايناعان كورىگىنە ساپ تۇزەپتى.

راس, قاي ماماندىق بولسىن, تەوريالىق ءبىلۋ – باستى تالاپ. دەسە دە, كوممۋنيكاتسياسى كۇن ساناپ وزگەرەتىن, زاماناۋي تەحنولوگياسى ساعات سايىن قۇبىلىپ, جالىن ۇستاتپاي تىپىرشىپ تۇراتىن جۋرناليستيكانىڭ تەورياسى ماشىق پەن تاجىريبەدەن كەيىن جۇرەتىنىن, تىلشىلىكتىڭ مايىن ىشكەن ايدىك ءبىر اعانىڭ ءبىر ساعاتتىق اڭگىمەسى ءجۇز بەتتىك تەوريادان دا قۇندى ەكەنىن, «بەسىنشى جاتاقحانادا» كۋرس­تاس قىزداردىڭ قارا شايىن سوراپتاپ ىشە وتىرىپ ءسوز اراسىندا ايتىلا سالعان ەلەۋسىز ءسوز اتان تۇيەگە جۇك بولارلىق يدەيا تۋدىراتىنىن, لەكتسيالاردا پارتانىڭ استىمەن دە, ۇستىمەن دە وڭدى-سولدى جۇيتكىپ جاتاتىن حاتتاردىڭ قىسقا دا نۇسقا اقپارات تاراتۋدىڭ سان ءتۇرلى شەبەرلىگىن بويعا سىڭىرەتىنىن ستۋدەنت كەزدە بىلمەدىك.

ۋنيۆەرسيتەتتەگى ساباق – كۇندەلىكتى پارىز. لەكتسيادا جازىپ, سەميناردا جاۋاپ بەرىپ العان باعانىڭ ءبارى – سول جاق ميدىڭ تىرلىگى. ال وڭ جاق مي «بەسىنشى جاتاقحاناداعى» ءتورت كۋرستىڭ ستۋدەنتتەرىمەن توننىڭ ىشكى باۋىنداي ارالاسىپ, تابىلدىنىڭ انىمەن, زاماننىڭ كۇيىمەن ولەڭ وقىپ, اڭگىمە تالقىلاپ, ءازىل-قالجىڭىن ايتىسا ءجۇرىپ مامان بولۋعا دا­يىندالىپتى.

جۋرفاكتاعى ءار ۇستاز – ارىپتەس. وقىتا ءجۇرىپ سىيلاسادى. «بەسىنشى جاتاقحانانىڭ» ءار تۇرعىنى – تالىمگەر. ۇيرەتە ءجۇرىپ ۇيرەنەدى. فويەدە كەزدەسكەن ءار ستۋدەنت – باسەكەلەس. دوستاسا ءجۇرىپ باق سىناسادى. وكىنىشتىسى سول, توقسان جىلدىق تاريحى بار «جۋرفاك ساباقتاستىعى» كەيىنگى كەزدەرى ءۇزىلىپ قالعانداي كورىنەدى. «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە تاجىريبەدەن وتۋگە ستۋدەنتتەر كوپ كەلەدى. سولاردىڭ بويىنان اتا بۋىننىڭ ءبىلىمى, اكە بۋىننىڭ ءىلىمى, اعا بۋىننىڭ بىلىگىن بايقاي المايسىڭ. ولاردىڭ كوپشىلىگى قازاق جۋرناليستيكانىڭ كوشىن باستاعان كەشەگى شەرحان مۇرتازا, كامال سمايىل, سەيداحمەت بەردىقۇلوۆتاردى بىلاي قويعاندا, ناق قازىرگى اتتان تۇسپەگەن اعالاردىڭ دا شىعارماشىلىعىمەن تانىس ەمەس. سان قيلى كەيىپكەرلەردى قازاققا تانىتقان جانبولات اۋپباەۆ, تابيعاتقا ءتىل بىتىرگەن ساپارباي پارمانقۇلوۆ, سپورت جۋرناليستيكاسىنا جان بىتىرگەن نەسىپ جۇنىسباەۆ باستاعان جۇزدەگەن ەسىمدى ءتىزىپ شىقساڭ, بەتىڭە جاۋتەڭ-جاۋتەڭ قارايدى. كەشەگى «جۋرناليست كاسىبىن وزگەرتتى» دەگەن ايدارمەن مورگكە بارىپ ادام سويعان, كەڭسايدا قابىر قازعان, و دۇنيەلىك بولىپ كەتكەن تۇلعانىڭ بۇكىل كىتابىن وقىپ شىعىپ, ارۋاقتاردان رەتروسپەكتيۆالىق سۇحبات العان, ميسسيونەرلەردىڭ ىشىنە تىڭشى بولىپ كىرىپ, اپتالاپ ءجۇرىپ رەپورتاج دايىنداعان جۇرەك جۇتقان جۋرناليستەرگە ءتان قۇلشىنىس تا جوق. بۇعان, ارينە, جاس بۋىندى كىنالاۋعا بولمايدى. سەبەبى قازىر ءتىلشى ماماندى كەز كەلگەن وقۋ ورنى تاربيەلەيدى. ول وقۋ ورىندارىندا تەو­ريا­نى ۇيرەتكەنىمەن, ماماننىڭ ماشىعىن قالىپتاستىراتىن «بەسىنشى جاتاقحانا» اتتى قاسيەتتى مەكەن جوق. دەسە دە, ءجۋرناليستىڭ سىرتقى ءپىشىنىن عانا ەمەس, ىشكى ۇستانىمىن دا قالىپتاپ بەرەتىن «جۋرفاك ساباقتاستىعى» ءبىرجولا ءۇزىلىپ قالدى دەۋگە بولمايدى. قازىر قازۇۋ-دەگىدەي قاسيەتتى ورتانى ەلىمىزدەگى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن سۇلەيمەن دەميرەل اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتەردەن دە تابۋعا بولادى. بۇل وقۋ ورىندارى «كوستيۋم ىشىنەن جاعاسىز فۋتبولكا كيگىسى كەلەتىن» بۇگىنگى جاستارعا ءبىلىم مەن تاجىريبەنى قاتار ءسىڭىرىپ جاتقانىنا سەنىم مول.