ەلىمىزدە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستى الدىنا ماقسات ەتىپ قويعان جاڭا جوبا ومىرگە كەلدى. ء«ادىل قوعام» دەپ اتالاتىن بۇل قوعامدىق باستاما «زاڭ مەن ءتارتىپ» تۇجىرىمداماسى اياسىندا قولعا الىنىپ, وعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى مەن يۋنەسكو قامقورلىعىنداعى مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ ورتالىعى بىرلەسىپ مۇرىندىق بولدى.
كەشە استانادا مادەني جانە ءبىلىم باعدارلامالارى ارقىلى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى دۇنيەتانىمدى نىعايتۋ مەن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان جوبانىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. وعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى اسحات جۇماعالي, مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ باسشىلارى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, ەلدىڭ عىلىمي جانە شىعارماشىلىق زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.
جيىندا العاشقى ءسوزدى العان اگەنتتىك توراعاسى ا.جۇماعالي قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق داستۇرلەرى ەجەلدەن-اق ادىلدىك, ادالدىق پەن پاراسات قۇندىلىقتارىن قالىپتاستىرعانىن اتاپ ءوتىپ, قولعا الىنىپ جاتقان جاڭا باستامانىڭ بولاشاعى جارقىن بولارىنا سەنىم ءبىلدىردى.
«قازاق دۇنيەتانىمىنداعى بۇل يدەالدار ۇرپاقتان-ۇرپاققا بەرىلىپ, اڭىزداردان, ماقالداردان, ولەڭدەر مەن ادەت-عۇرىپتان كورىنىس تاپتى. رۋحاني مۇراعا باي ۇلتتىق مادەنيەت حالىق اراسىندا ادامگەرشىلىك نورمالارى مەن قاعيداتتاردى قۇرمەتتەۋدى تاربيەلەۋگە نەگىز بولدى. وسىلايشا, ۇلتتىق مۇرانى, وتباسىلىق جانە قاۋىمدىق داستۇرلەردى قۇرمەتتەۋ ارقىلى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قۇندىلىقتاردى قۇرا وتىرىپ, ادال قوعامدى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن بەرىك ىرگەتاس قالايمىز», دەدى ول.
مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ا.بالاەۆا ءوز سوزىندە ءادىل قوعام قۇرۋ جولىندا بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋ, رۋحاني قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ مەن دارىپتەۋ باستى پارىزىمىز ەكەنىن ايتا كەلە, ء«ادىل قوعام» جوباسى وسى ورتاق مۇددە جولىنداعى ناقتى قادامداردىڭ ءبىرى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.
«مەملەكەت باسشىسى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا ەلگە جانە زاڭعا قىزمەت ەتۋگە بەل بۋعان ءاربىر ازامات ادامگەرشىلىك پەن ادىلدىك قۇندىلىقتارىن باسشىلىققا الاتىنىن ءارى مۇنداي قاسيەتتەر ەڭ الدىمەن تاربيە ارقىلى بەرىلەتىنىن اتاپ وتكەن ەدى. سوندىقتان ءبىز ءار ازاماتتىڭ بويىنا ادالدىقتى دارىتۋ, جاستاردى پاراسات پەن ىزگىلىككە باۋلۋ جولىندا بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە ءتيىسپىز. وسىلاي عانا تۇراقتى, سەنىمدى, ادامگەرشىلىككە نەگىزدەلگەن قوعامدى قالىپتاستىرا الامىز. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, 2019 جىلدان بەرى قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىق سانى شامامەن ەكى ەسە ازايعان. سونىڭ ىشىندە قاراقشىلىق, توناۋ, ۇرلىق پەن بۇزاقىلىق دەڭگەيى 4 ەسە تومەندەپ, كىسى ولتىرۋگە قاتىستى قىلمىس 30 پايىزعا كەمىگەن. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, قوعامدىق ورىندارداعى قىلمىس سانى 80 پايىزعا تومەندەگەنى بەلگىلى بولىپ وتىر», دەدى مينيستر.
ا.بالاەۆا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى قوعامدىق دامۋ, ازاماتتىق ۇستانىمدى قالىپتاستىرۋ, جاستاردىڭ ينتەللەكتۋالدى جانە شىعارماشىلىق الەۋەتىن ارتتىرۋ, اقپاراتتىق-يدەولوگيالىق ناسيحات جۇمىستارى بويىنشا بىرقاتار ناقتى جوبانى جۇزەگە اسىرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, مادەنيەت – جاي عانا ەستەتيكالىق كەڭىستىك ەمەس, ۇلتتىڭ جان دۇنيەسى, ادامگەرشىلىك ولشەمى. سوندىقتان مادەنيەت پەن پاراسات, ادىلدىك پەن ادالدىق ءاردايىم قاتار جۇرۋگە ءتيىس.
ء«ادىل قوعام» جوباسى وسى باي مۇرانى زاماناۋي اعارتۋ ىسىمەن ۇشتاستىرىپ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قوعامدىق سانا مەن مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى. بۇل باستاماعا شىعارماشىلىق زيالى قاۋىم, مادەنيەت سالاسى وكىلدەرى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى قوسىپ, ورتاق مۇددەگە جۇمىلدىرۋدىڭ ماڭىزى زور دەپ بىلەمىز. ونى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا مادەني مۇرامىزدى, اشىق ديالوگكە ارنالعان الاڭداردى, تەاتر مەن كوركەمونەردىڭ مۇمكىندىگىن كەڭىنەن پايدالانۋعا نيەتتىمىز. سەبەبى شىنايى وزگەرىس ادامنىڭ ىشكى دۇنيەسىنەن, سانا وزگەرىسىنەن باستالادى», دەدى ول.
وسى جوباعا ۇيىتقى بولعان ۇيىمنىڭ ءبىرى يۋنەسكو قامقورلىعىنداعى مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ ورتالىعى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سالتانات ءاشىموۆا جاڭا باستاما حالقىمىزدىڭ اسىل مۇرالارىن جاڭعىرتا وتىرىپ, ونى قازىرگى قوعامعا بەيىمدەۋدى, رۋحاني قۇندىلىقتاردى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتپەن ۇشتاستىرۋدى كوزدەيتىنىن ايتا كەلە, ناقتى قانداي ءىس-شارالار جۇزەگە اساتىنىن ايتىپ ءوتتى.
«اباي, شاكارىم, بۇقار جىراۋ جانە باسقا دا ويشىلداردىڭ ەڭبەكتەرى نەگىزىندە پىكىرتالاستار, ادەبي كەشتەر, ديالوگتىك كلۋبتار وتكىزۋ, ادالدىق پەن ادىلەت تاقىرىبىندا بەينەروليكتەر, پودكاستار, دەرەكتى فيلمدەر ازىرلەۋ, جاستار اراسىندا ءتۇرلى بايقاۋ ۇيىمداستىرىپ, حالىق اۋىز ادەبيەتىندەگى ىزگىلىككە قاتىستى ماتىندەردى, قاناتتى سوزدەردى جيناقتاۋ, « ۇلى دالا ادەبىنىڭ كودەكسى» اتتى كىتاپ شىعارۋ, تەاترلاندىرىلعان قويىلىمدار مەن مادەني فەستيۆالدار وتكىزۋ, وقۋ ورىندارىندا ارنايى كۋرستار, ترەنينگتەر, سەمينارلار, حالىقارالىق دەڭگەيدە فورۋمدار, كونفەرەنتسيالار, دوڭگەلەك ۇستەلدەر ۇيىمداستىرۋ جانە مادەني ىنتىماقتاستىق ورناتۋ كوزدەلىپ وتىر. جوبانىڭ جۇزەگە اسۋى – پاراساتتىلىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى», دەدى ول.
ءىس-شارا بارىسىندا سەناتور نۇرتورە ءجۇسىپ, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى مارات ءباشىموۆ پەن ايدوس سارىم, اقىن اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا, وزگە دە قاتىسۋشىلار ءسوز الىپ, ء«ادىل قوعام» جوباسىنىڭ مىندەتتەرى مەن كەلەشەگى جايىندا ويلارىن ورتاعا سالدى.
«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ايتقانداي, «ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ – جاي ۇران ەمەس, ناقتى ءىس-قيمىل جوسپارى. ءاربىر ازامات ءوز ەلىندە لايىقتى ءومىر سۇرۋگە قۇقىلى». سوندىقتان بۇل – ارقايسىمىزدىڭ ورتاق بورىشىمىز, ورتاق ماقساتىمىز. ءاربىرىمىز ءوز سالامىزدا ادىلەتتىلىك قاعيداتىن ۇستانىپ, قوعامنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسۋىمىز كەرەك», دەدى سەنات دەپۋتاتى ن.ءجۇسىپ.
جيىنعا قاتىسۋشىلار بۇل جوبا قوعام بەلسەندىلەرىن, بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرىن بىرىكتىرىپ, اشىق قوعامدىق ديالوگ الاڭىنا اينالارىنا سەنىم ءبىلدىردى.