ەلدە «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىن ورنىقتىرۋ – بارشاعا ورتاق مىندەت. سوندىقتان ءار وتانداسىمىز كەز كەلگەن زاڭعا قايشى ارەكەتكە مۇلدەم توزبەي, ازاماتتىق بەلسەندىلىك تانىتۋى قاجەت. قولدانىستاعى قۇقىقتىق-نورماتيۆتىك بازا دا بۇل تالاپتى تولىق قامتاماسىز ەتە الادى. تەك سول زاڭداردىڭ ورىندالۋىنا سانالى تۇردە اتسالىسۋ قاجەت. وسى رەتتە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ دە ءرولى ايرىقشا.
ويتكەنى ولاردىڭ ءار شەشىمى – حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنا, قوعامنىڭ تۇراقتىلىعىنا, ەڭ باستىسى مەملەكەتتىڭ بولاشاعىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. ياعني مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ زاڭ مەن ءتارتىپ قاعيداتىن ۇستانۋى – تەك قىزمەتتىك مىندەت ەمەس, بۇل قوعامدىق سەنىمدى اقتاۋدىڭ, ادىلەتتىلىك پەن تۇراقتىلىقتىڭ كەپىلى. سول سەبەپتى سالادا كاسىبيلىكپەن قاتار ادالدىق, جاۋاپكەرشىلىك جانە قوعامعا شىنايى جاناشىرلىق اسا ماڭىزدى. وسىنداي قاسيەتتەردى بويىنا سىڭىرگەن ماماننىڭ ءبىرى – ۆالەري سوسەنكو.
ەڭبەك جولىن 1987 جىلى قاراپايىم زووتەحنيكتەن باستاعان ول بۇگىندە مەڭدىقارا اۋدانىنا قاراستى پەرۆوماي اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. تەك مىندەتىن اتقارۋمەن شەكتەلمەي, ۆالەري اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مۇڭ-مۇقتاجىنا شىنايى جاناشىرلىقپەن قاراپ, ناقتى شەشىم قابىلداي الاتىن كوشباسشىلىق قابىلەتىن دە كورسەتىپ ءجۇر. بۇعان ءبىر جاعىنان مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى 30 جىلعا جۋىق تاجىريبەسى سەپ بولىپ وتىر.
– كسرو قارۋلى كۇشتەرى قاتارىندا اسكەري بورىشىمدى وتەپ, ازاماتتىق پارىزىمدى ابىرويمەن ورىندادىم. كەيىن كىندىك قانىم تامعان جەرگە ماڭداي تەرىم دە تامسىن دەگەن نيەتپەن اۋىلعا كەلدىم. 1996 جىلعا دەيىن زووتەحنيك بولىپ ەڭبەك ەتىپ, سالانىڭ قىر-سىرىن تەرەڭ مەڭگەردىك. سول جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا كوپتىڭ قولداۋىمەن اۋىلدىق وكرۋگتىڭ اكىمى قىزمەتىنە تاعايىندالدىم. جالپى, قانداي جاعداي بولسىن, مەملەكەتتىك قىزمەتتە وزگەرمەيتىن قاعيدالار بار. بۇل – ەڭ الدىمەن ەلىڭە دەگەن جاناشىرلىق, ادالدىق, جاۋاپكەرشىلىك جانە قۇقىقتىق تۇرعىدان ساۋاتتى بولۋ. ال ىشكى ءتارتىپ پەن كاسىبيلىگىن تالابىڭدى وسىرمەسە, كەمىتپەيدى. قازىر – الەم دامۋى جاڭاشا سەرپىن الىپ, تسيفرلى تەحنولوگيا داۋرەن قۇرىپ تۇرعان شاق. دەسەك تە قوعامدىق باسقارۋ جۇيەسىندەگى قۇندىلىقتار تەك تۇرلەنبەسە, تۇبەگەيلى وزگەرمەيدى. ال مەن اتاپ وتكەن قاسيەتتەر ەلدە زاڭ مەن ءتارتىپ قاعيداتىنىڭ بەرىك ورنىعۋىنا نەگىز بولادى, – دەيدى ۆ.سوسەنكو.
تەڭ قۇقىق پەن ءتارتىپ ورناعان قوعامدا عانا دامۋ مەن ورلەۋ بولادى. ال بۇل جولدا كاسىبيلىك پەن جاناشىرلىق قاتار جۇرۋگە ءتيىس.