ونەردە شەكارا جوق. كوركەم كەڭىستىكتە اركىمنىڭ ءوز قولتاڭباسى, ءوز داۋسى بار. ناعىز ونەر جانكەشتىلىكتەن تۇرسا كەرەك. ءيا, ونەرگە اركىم ءارتۇرلى جولمەن كەلەدى. بىرەۋلەر تالانتىن شىڭداپ, ونەرگە قىزىعۋشىلىقپەن اياق باسادى: قالاعانىنشا ەركىن اينالىسادى. ەندى بىرەۋلەر الەمگە دەگەن ىشتەگى قارسىلىعىن ونەر ارقىلى كورسەتكىسى كەلەدى.
سۋرەتشى كارىپبەك كۇيىكوۆتىڭ ەسىمى ەلگە ءمالىم. قوس قولسىز ءومىر سۇرسە دە, قانشاما جاننىڭ قابىرعاسىن قايىستىرعان اۋىر قايعىنىڭ سالماعىن كەنەپ بەتىندە سۋرەتتەدى. سۋرەتشى 1947–1991 جىلدار ارالىعىندا 490 دۇركىن اتوم بومباسى (26 دۇركىن جەر بەتىندە, 87 دۇركىن اتموسفەرادا, 354 دۇركىن جەر استىندا) جارىلىپ, سىناق جۇرگىزىلگەن سەمەي يادرولىق پوليگونىنا ىرگەلەس ەگىندىبۇلاق اۋىلىندا تۋعان. زۇلمات جارىلىستىڭ زاردابىن تارتقان كارىپبەك كۇيىكوۆ بۇل تاقىرىپتى شىعارماشىلىعىنىڭ وزەگىنە اينالدىردى. ماسەلەن, «العاشقى جارىلىس» تۋىندىسىندا ول كۇيىپ كەتكەن دالانىڭ ورتاسىندا كوككە قاراي كوتەرىلگەن يادرولىق ساڭىراۋقۇلاقتى بەينەلەيدى.
«بالا كەزىمدە جارىلىستان ۇيدەگى اسپالى شامدار قوزعالىپ, ىدىس-اياق سىلدىرلايتىن. ءبارىمىز دالاعا اتىپ شىعاتىنبىز. بىزگە راديو حابارلاما ارقىلى ەشقانداي رادياتسيانىڭ تاراماعانى تۋرالى ايتاتىن. سويتسەك, ولاي بولماپتى, مەن تۋعان اۋىل 40 جىل رادياتسيا ۋىن جۇتىپتى. كوپتەگەن وتباسىندا مۇگەدەك بالالار دۇنيەگە كەلدى. سونىڭ ءبىرى مەنمىن. سوندىقتان ءومىرىمدى وسى ماسەلەگە ارنادىم», دەيدى سۋرەتشى.
ول مۇگەدەك بالالارعا ارنالعان ارنايى مەكتەپ-ينتەرناتتا وقىعان كەزدەن-اق بوياۋلى قارىنداشتاردى ەرمەك ەتىپتى. يكەمگە كەلمەسە دە, بار نيەتىمەن ۇمتىلىپتى. ونىڭ قىلقالامدى باشپايىنا قىستىرىپ سالعان سۋرەتتەرىنە كەيىن جۇرت قىزىعا باستايدى. الايدا مولبەرت الدىندا ۇزاق وتىرۋ بەلىن ودان ءارى بۇكىرەيتەتىن بولعان سوڭ, دارىگەرلەر وعان اياعىمەن سۋرەت سالۋعا تىيىم سالعان. قايسار مىنەزدى جان كەيىن قىلقالامدى اۋزىنا تىستەپ الىپ, تىسىمەن سۋرەت سالۋعا ماشىقتانادى. ومىرگە, ونەرگە دەگەن قۇشتارلىق وسىنداي بولسا كەرەك-ءتى.
كەز كەلگەن ونەر تۋىندىسى – اۆتوردىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسىن بىلدىرەدى. كارىپبەك كۇيىكوۆتىڭ سۋرەتتەرى دە – جان دۇنيەسىنىڭ, كوڭىل كۇيىنىڭ كورىنىسى. تۇستەردىڭ پاليتراسى دا تاقىرىپتىڭ اۋىرلىعىن سەزدىرىپ تۇرادى. قينالعان ساتتە سالعان كارتينالارى تۇنەرگەن اسپانداي قاراڭعى بولىپ شىعادى. ال پوليگون قۇرباندارىنا ارنالعان سۋرەتتەرىندە قاسىرەت پەن كۇيىنىش باسىم. كارىپبەك كۇيىكوۆ ءبىر سۇحباتىندا: «مەن ومىرگە تىستەي قاتىپ جابىسقان اداممىن», دەيدى. ونىڭ ءتۇرلى تاعدىر توعىسقان تىرشىلىككە قۇشتارلىعى مەن ونەرگە دەگەن نازىك سەزىمى – ءبارى-ءبارى ءوزىنىڭ وسى ءبىر اۋىز سوزىنە سىيىپ تۇرعانداي.
سۋرەتشى «بەسىكتەگى قولسىز ءسابي», «كۇننىڭ تۇتىلۋى», «يادرولىق تۇمان», «ارال تاعدىرى» سياقتى سۋرەتتەرىنە قاراپ تۇرىپ: «مەن تاڭداعان تاقىرىپ بۇل ەمەس ەدى. الايدا قايعى-قاسىرەت جۇتقان دالانىڭ زارىن قالامىما ارقاۋ ەتۋگە ءماجبۇر بولدىم», دەيدى. وسىنداي جانكەشتىلىكپەن 200-دەن استام سۋرەت سالىپتى. كورمەلەرى حيروسيما مەن ناگاساكيدە, نيۋ-يوركتە, «مەنىڭ سىزدەردى قۇشاقتايتىن جۇرەگىم بار» دەگەن اتپەن وسلودا جانە گەرمانيا, تۇركيا, اۋستريا, نيدەرلاند ەلدەرىندە وتكەن. ونىڭ ونەرىن بۇۇ جانە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمدار وتە جوعارى باعالادى.