قوعامداعى ينكليۋزيا ۇعىمى كەيىنگى جىلدارى كۇن تارتىبىنە ءجيى شىعا باستادى. بالالارعا تەڭ مۇمكىندىك جاساۋ, اتا-انالاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيىن ارتتىرۋ, ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن سابيلەردىڭ الەۋەتىن اشۋعا جاعداي جاساۋ – بۇل تەك الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ عانا ەمەس, ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ دە ماڭىزدى باعىتىنا اينالىپ وتىر. وسى رەتتە ەلىمىزدە ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالارعا ارنالعان قولجەتىمدى ءارى ساپالى ويىنشىقتار ازىرلەپ, ونى الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىككە اينالدىرا بىلگەن گۇلميرا پارمىشەۆا ەسىمى ءجيى اتالىپ ءجۇر.
قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە فيلولوگ ماماندىعىن تامامداعان ول 20 جاسىندا ەلورداعا قونىس اۋدارادى. جاستار ساياساتى سالاسىنان باستاپ, كەيىن «زەردە» حولدينگىندە, ەلەكتروندىق ۇكىمەت جوباسىندا جۇمىس ىستەيدى. ۋاقىت وتە كەلە مالايزيادا ءبىلىم الىپ, وتباسىن قۇرادى. بىراق ونىڭ ومىرلىك باعىتىن ۇلىنىڭ ەرەكشە دياگنوزى تۇبەگەيلى وزگەرتتى.
«مەن قوعامدىق جۇمىستارمەن ۇنەمى اينالىستىم. بيزنەس جوبالارمەن قاتار جۇرگەنىممەن, ىشىمدە ءبىر نارسە جەتىسپەي تۇرعانداي سەزىلەتىن. مالايزيادان وقۋىمدى اياقتاپ كەلگەن سوڭ, تۇرمىس قۇردىم. ون جىل بۇرىن تۇڭعىشىمىز دۇنيەگە كەلدى. ۇلىما ەكى جارىم جاسىندا اۋتيزم دياگنوزى قويىلدى. بۇل, شىن مانىندە, كەش انىقتالعان كەزەڭ. قازىر ەرتە دياگنوستيكالاۋ الدەقايدا كەڭ تاراعان. ءبىز بىردەن ماماندارمەن دە, ءۇي جاعدايىندا دا جۇمىس ىستەۋدى باستادىق. ءبىر ايدا تەك تۇزەتۋ ساباقتارىنا 200 مىڭ تەڭگەدەن استام قارجى كەتتى. بۇل بىزگە اۋىر سالماق بولعان جوق. بىراق وڭىرلەردەگى ءبىر عانا جالاقىعا قاراپ وتىرعان وتباسىلار نە ىستەيدى دەگەن وي سانامىزدا تۇردى», دەيدى گ. پارمىشەۆا.
الايدا گۇلميرانىڭ وتباسىنا دا وڭاي تيمەگەنى انىق. كەڭ پاتەردەن ءبىر بولمەلى ۇيگە كوشىپ, بارلىق مۇمكىندىكتى ۇلىنىڭ دامۋىنا جۇمسادى. تاعى ءبىر قيىندىق – لوگوپەد مامانداردىڭ كوبىنىڭ ورىس تىلىندە جۇمىس ىستەۋى. ال بالاسى قازاقتىلدى ەدى.
«وسىنىڭ ءبارىن وي ەلەگىنەن وتكىزە كەلە, قولجەتىمدى دامىتۋشى ويىنشىقتار توپتاماسىن جاساۋ يدەياسى كەلدى. دياگنوز تۋرالى كوپشىلىككە ايتپادىم. بۇل تاقىرىپتى حايپقا اينالدىرعىم كەلمەدى. بىراق بالا دامۋىندا سويلەۋدى جەتىلدىرۋگە ارنالعان قۇرالداردىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن ءوز تاجىريبەمىزدەن بىلدىك. «Kishkentai» برەندى وسىلايشا, ءبىر بولمەلى پاتەردىڭ اس ۇيىندە دۇنيەگە كەلدى», دەيدى ول.
باسىندا ءۇي جاعدايىندا قاراپايىم كارتون مەن اياق كيىم قوراپتارىنان سەنسورلىق جاشىكتەر جاساپ, ءبىر جىل بويى ۇلىمەن بىرگە جۇمىس ىستەگەن. ناتيجە بايقالعان سوڭ, وزگە اتا-انالار دا وسىنداي ويىنشىقتار سۇراي باستايدى.
كەيىن الماتىعا كوشكەن سوڭ, گۇلميرا 17 شارشى مەترلىك شاعىن تسەح جالداپ, العاشقى ستانوكتى ساتىپ الادى. قاپتاما ديزاينىن جاساپ, ءار ويىنشىقتى ۇزاق سىناقتان وتكىزىپ, ساپاسىن جەتىلدىرە تۇسەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, سول كەزەڭدە نارىقتا مۇنداي ويىنشىقتار جوقتىڭ قاسى بولعان. بالالار ورتالىقتارىندا كوبىنە شالا دايىندالعان, ساپاسىز قۇرالدار پايدالانىلعان. ال «Kishkentai» جوباسى ءۇشىن قاۋىپسىز, ساپالى ماتەريالدار قولدانىلىپ, دايىن توپتامالار بەس سەرىكتەس ۇيىمعا سىناق رەتىندە جىبەرىلىپ, الىنعان پىكىرلەر نەگىزىندە جاڭارتىلىپ وتىرعان. گۇلميرا ءۇشىن بۇل ءىستىڭ ماڭىزى تەك ويىنشىق وندىرىسىمەن شەكتەلمەي, اسىرەسە وڭتۇستىك وڭىرلەردەگى اتا-انالارعا قولداۋ كورسەتۋگە ۇلاسقان.
ءسويتىپ «Kishkentai» ونىمدەرىنە بالاباقشالار مەن تۇزەتۋ كابينەتتەرى قىزىعۋشىلىق تانىتا باستايدى. گۇلميرا اتا-انامەن ۇزاق ۋاقىت جۇمىس ىستەۋدىڭ بيزنەستىك تۇرعىدان ءتيىمسىز ەكەنىن, ال بىردەن بىرنەشە ويىنشىقتى مەكەمەگە ۇسىنۋ اناعۇرلىم پايدالى ەكەنىن ايتادى. ونىڭ قور ارقىلى جىل سايىن جۇزگە جۋىق ەرەكشە بالاعا تەگىن ويىنشىقتار تاراتاتىنى دا – الەۋمەتتىك باعىتتان باس تارتپاعانىنىڭ دالەلى.
«Kishkentai» جوباسى ءوزىن-ءوزى اقتاۋعا ەكى جىلداي ۋاقىت جۇمساعان. ول بۇل كەزەڭنىڭ وڭاي بولماعانىن ەسكە الادى: جالداۋ اقىسى, ەڭبەكاقى, باسقا دا شىعىندار اۋىرلىق تۋدىرعانىمەن, ءدال وسى ۋاقىتتا كاسىپكەرلىك قابىلەتىن شىڭداعان. قوسىمشا تابىس كوزدەرىن ىزدەپ, شوۋرۋم اشىپ, جاڭا ونىمدەر ەنگىزگەن. ونىڭ ينكليۋزيۆتى وندىرىسىندە جول اپاتىنان زارداپ شەككەن جىگىت پەن ەستۋ قابىلەتى بۇزىلعان قىزدار سەكىلدى ەرەكشە جاندار جۇمىس ىستەگەن. العاشىندا ۇشەۋ عانا بولسا, كەيىن ولاردىڭ سانى 13 ادامعا جەتىپ, سونىڭ سەگىزى ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار قىزمەتكەرلەر بولعان. تسەح كولەمى دە 100 مىڭ تەڭگەگە جالداناتىن شاعىن بولمەدەن 150 شارشى مەترگە دەيىن ۇلعايعان.
جوبانىڭ العا جىلجۋىنا سەرىكتەستىك بايلانىستار مەن كوللابوراتسيالار دا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسقان. «Kishkentai» ونىمدەرى يزرايلگە دە جونەلتىلگەن, الايدا لوگيستيكالىق قيىندىقتار بولعان. ونىڭ ەسەسىنە قىرعىزستان مەن وزبەكستان نارىعىنا ءساتتى ەنگەن. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ الەۋمەتتىك دامۋ قورىنىڭ قولداۋىمەن ساپالى سۋرەت سالاتىن ارنايى جابدىق ساتىپ الىنعان.
سونداي-اق, CodiPlay ستارتاپىمەن بىرلەسكەن جوبانىڭ دا ۇلكەن ماڭىزى بولعان. بۇل ستارتاپ بالالاردى سمارتفون ارقىلى باعدارلامالاۋعا ۇيرەتسە, Kishkentai شەبەرحاناسىنداعى جاستار ولاردىڭ IoT جوبالارىنا ارنالعان اعاش ماكەتتەرىن جاساعان. بۇل ماكەتتەر وقۋشىلارعا باعدارشام, شلاگباۋم, اقىلدى ءۇي سىندى ءتۇرلى قۇرىلىمداردى قۇراستىرۋعا مۇمكىندىك بەرگەن. گۇلميرا بۇل تاجىريبەنىڭ وتە پايدالى بولعانىن ايتادى.
جوبانىڭ العاشقى ايلارىنداعى اينالىم – 1,5-2 ملن تەڭگە بولسا, ەكى جىلدان كەيىن بۇل كورسەتكىش 13 ملن تەڭگەگە, جىلىنا 110-150 ملن تەڭگەگە دەيىن جەتكەن.
«الەۋمەتتىك كاسىپ باستاعان ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم ءۇشىن بۇل جامان كورسەتكىش ەمەس. ءتىپتى ماقتان تۇتامىن. بيزنەس باستاۋ كەزىندە ءبىرىنشى پرەزيدەنت قورى ۇيىمداستىرعان بايقاۋعا قاتىسىپ, العاشقى جابدىقتى ساتىپ الۋعا 2 ملن 850 مىڭ تەڭگە ۇتىپ العانمىن. بىراق بۇل اسا ءساتتى بولا قويمادى. بايقاۋ وتىنىشىندە تىم كوپ ۋادە بەرىپ قويىپپىن: تەستىلەۋ, ءوندىرىس, رەسپۋبليكالىق ۆوركشوپ. ۋادە بەرگەن سوڭ, ورىنداۋعا تۋرا كەلدى. اقىر سوڭىندا ءدال سونداي سوماعا ءوز قارجىمنان قوسىپ, 50-100 ۇيىمعا تەگىن ويىنشىق تاراتۋعا مىندەتتەلدىم. بۇل وتە قىمبات, بىراق پايدالى ساباق بولدى», دەيدى ول.
كەيىپكەرىمىز بيزنەسكە ەندى عانا اياق باسقاندا, كوز ىلمەي جۇمىس ىستەپ, ءوزىن شىڭداعانىن ايتادى. ينكۋباتسيالىق باعدارلامالاردان ءوتىپ, قارجىلىق مودەلدەۋدى, جوسپار قۇرۋدى مەڭگەرگەن.
«بيزنەسكە كەلگەلى ءومىرىم «دەيىن» جانە «كەيىن» بولىپ ءبولىندى. قازىر كەز كەلگەن ستارتاپتى باستاۋعا جانە دامۋ نۇكتەسىن باعامداۋعا دايىنمىن. قوعامدىق جۇمىستا دا ناقتى جوسپارلايمىز», دەيدى گ. پارمىشەۆا
3,5 جىل بۇرىن گۇلميرا وتباسىمەن بىرگە استاناعا ورالىپ, ءوندىرىستى قاشىقتان باسقارۋعا كوشكەن. الايدا ماركەتپلەيستەردىڭ جەدەل دامۋى ونىڭ بيزنەستى قايتا قاراۋىنا تۇرتكى بولدى. ەندى كاسىپكەر ويىنشىقتار ءوندىرىسىن توقتاتىپ, سەنسورلىق قۇرالدار مەن كەشەندەرگە بەت بۇرىپ وتىر.
«برەندتى ماسشتابتاۋ ءۇشىن زاۋىت كەرەك, بىراق وعان تولىق كىرىسۋگە دايىن ەمەسپىن – ول ءۇشىن وتباسىمدى ۇمىتىپ, تەك بيزنەسكە دەن قويۋ قاجەت. برەندتى ساتۋ دا تاۋەكەل, سەبەبى بەدەلگە نۇقسان كەلۋى مۇمكىن. قازىر قىرعىزستاننان سەرىكتەستەر تابىلىپ, ولارعا التى ويىنشىق ازىرلەمەسىن پاتەنتتەرىمەن بىرگە ساتقالى وتىرمىن. ءبىر رەتتىك تولەم الىپ, ءارى قاراي ولار وزدەرى وندىرەدى. ال بىزدە 14-كە جۋىق ءونىم قالادى. ەندى استانادا سەنسورلىق ينتەگراتسياعا ارنالعان كەشەندەردى دايىندايتىن تولىققاندى ءوندىرىس اشپاقپىز. ال ويىنشىقتارعا كەلسەك – بۇل بيزنەستى ۋاقىتىندا توقتاتۋ كەرەك ەكەنىن مويىندادىم. نارىق مەن ءۇشىن – ءومىردىڭ وزىنەن بەرىلەتىن ىسكەرلىك ساباق, ەشبىر اكادەميالىق باعدارلاما بەرە المايتىن ءتىرى تاجىريبە مەكتەبى», دەپ اعىنان اقتارىلادى.
ءيا, گۇلميرا پارمىشەۆانىڭ وقيعاسى – ءبىر انانىڭ بالاسىنا كومەكتەسۋ نيەتىنەن باستالىپ, ۇلتتىق دەڭگەيدەگى الەۋمەتتىك كاسىپكە اينالعان ۇلگى. «Kishkentai» برەندى ارقىلى ول تەك ويىنشىق قانا ەمەس, سەنىم مەن مۇمكىندىكتىڭ جاڭا فورماتىن قالىپتاستىردى.