4 ماۋسىمدا الماتىدا «قىتاي (شاندۋن) – قازاقستان» ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى جونىندەگى كونفەرەنتسيا ءوتتى. ەكى ەلدىڭ بيلىك, بيزنەس جانە ينۆەستيتسيالىق قۇرىلىم وكىلدەرى قاتىسقان ءىس-شارا بارىسىندا ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ايجان بيجانوۆا قىتاي دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى – شاندۋن پروۆينتسياسى گۋبەرناتورىنىڭ ورىنباسارى سۋن تسزيۋنتسزيمەن كەزدەسۋ وتكىزدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيستردىڭ سوزىنشە, الەمدىك لوگيستيكالىق تىزبەكتەردىڭ جەدەل وزگەرۋى جانە ەۋرازيانىڭ ترانزيتتىك ءارى ساۋدا ءدالىزى رەتىندەگى ءرولىنىڭ ارتۋى وراي قازاقستان قىتاي پروۆينتسيالارىمەن تىكەلەي ىنتىماقتاستىققا باسىمدىق بەرىپ وتىر, سول ورايدا شاندۋن – نەگىزگى سەرىكتەستەردىڭ ءبىرى سانالادى.
2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 30 ملرد اقش دوللارىنان استى, ونىڭ ىشىندە ەكسپورت شامامەن 15 ملرد دوللاردى قۇراعان. ونىڭ 7,1 ملرد اقش دوللارى شيكىزاتتىق ەمەس تاۋارلارعا تيەسىلى. ال شاندۋنمەن ساۋدا قاتىناسى 1,6 ملرد اقش دوللار بولدى. ونىڭ ىشىندە قازاقستان ەكسپورتى 439 ملن اقش دوللارىن قۇراپ وتىر.
قازاقستان شاندۋن پروۆينتسياسىنا ەاەو مەن ەۋروپا نارىقتارىنا باعىتتالعان بىرلەسكەن وندىرىستەر, يندۋستريالىق پاركتەر مەن قۇراستىرۋ جەلىلەرىن ىسكە قوسۋدى ۇسىندى. سونداي-اق كەزدەسۋدە ماشينا جاساۋ, ەلەكترونيكا, قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن حيميا سالالارىنداعى وندىرىستەردى جەرگىلىكتەندىرۋ سوز بولدى.
ESG قاعيداتتارىن ساقتاي وتىرىپ ۋران, مىس, تانتال جانە سيرەك كەزدەسەتىن مەتالداردى وڭدەۋ جوبالارىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. 2024 جىلى قابىلدانعان جاڭا جەر قويناۋى تۋرالى كودەكس ينۆەستورلار ءۇشىن نەعۇرلىم اشىق ءارى تارتىمدى قۇقىقتىق ورتا قالىپتاستىردى. قازاقستاندا گەودەرەكتەرگە قول جەتكىزۋ جەڭىلدەتىلدى, ەلەكتروندى ليتسەنزيالاۋ ەنگىزىلدى, گەولوگيالىق بارلاۋ شارالارىن ىنتالاندىرۋ تەتىكتەرى كەڭەيتىلدى.
قازاقستان كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا ۇمتىلىپ وتىر. ەلدە پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارىنا ارنالعان كۆوتا ساۋداسىنىڭ ۇلتتىق جۇيەسى قۇرىلدى – بۇل ورتالىق ازياداعى العاشقى باستامالاردىڭ ءبىرى. الماتى كليماتتىق شەشىمدەر ورتالىعىنا اينالىپ كەلەدى. مۇندا كليماتتىڭ وزگەرۋى جانە جاسىل ەنەرگەتيكا ماسەلەلەرى جونىندەگى وڭىرلىك جوبالىق كەڭسە قۇرىلدى.
اگروونەركاسىپ سالاسى دا كەلەشەگى زور باعىت رەتىندە اتالدى. قازاقستان شاندۋن پروۆينتسياسىنا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ جوبالارىنا, سونىمەن قاتار قىتايلىق لوگيستيكالىق جانە تەحنولوگيالىق شەشىمدەردى ەنگىزۋگە قاتىسۋدى ۇسىنادى.
كەلىسسوزدەردىڭ نەگىزگى بولىگى كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ارنالدى. قازاقستان مۋلتيمودالدى مارشرۋتتاردى كەڭەيتۋگە, تاۋار جەتكىزۋدى تسيفرلاندىرۋعا جانە شەكارا ماڭى حابتارىن, ونىڭ ىشىندە قورعاس حابىن نىعايتۋعا مۇددەلى. سونداي-اق ورتالىق ازيا, ەاەو جانە ەو نارىقتارىنا باعىتتالعان بىرلەسكەن لوگيستيكالىق وپەراتور قۇرۋ ۇسىنىلدى.
تاراپتار ىسكەرلىك جانە تۋريستىك قاتىناستى كەڭەيتۋ, تىكەلەي اۋە قاتىناستارىن دامىتۋ جانە بىرلەسكەن مادەني باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. جەرگىلىكتى دەڭگەيدە جىبەك جولى پلاتفورماسىنا قاتىسۋدى جانداندىرۋ تالقىلاندى.
قر ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى قىتايلىق سەرىكتەستەرگە ەكسپورتتىق اكسەلەراتسيادان باستاپ, سىرتقى ەكونوميكالىق كەلىسىمدەردى سۇيەمەلدەۋگە جانە ساۋدا قارجىلاندىرۋ قۇرالدارىنا دەيىن قولداۋدىڭ تولىق سپەكترىن ۇسىنۋعا دايىن. ايجان بيجانوۆا اتالعان كونفەرەنتسيا تۇراقتى ىسكەرلىك وداق پەن اۋقىمدى ەكونوميكالىق جوبالارعا باستاۋ بولارىنا سەنىم ءبىلدىردى.
«بىزگە قىزىعۋشىلىقتان ناقتى ارەكەتكە كوشۋ قاجەت. بىزدە – رەسۋرس, سىزدەردە – تەحنولوگيا مەن تاجىريبە بار. بىرلەسىپ, ىنتىماقتاستىقتى الداعى ونداعان جىلدارعا اۋقىمداۋعا بولادى», دەپ اتاپ ۆيتسە-مينيستر.
ۆيتسە-گۋبەرناتور سۋن تسزيۋنتسزي ايجان بيجانوۆانىڭ ۇسىنىستارنى قولداپ, پراكتيكالىق ىنتىماقتاستىقتى ولدان ءارى تالقىلاۋعا ارنالعان مەحانيزمدەر مەن پلاتفورمالار قۇرۋدى ۇسىندى.