اۋليەاتادا ىزدەنىس ىزىنە تۇسكەن تالانتتى وقۋشىلار از ەمەس. جاڭاشىلدىققا جانى قۇمار ءبىلىم الۋشىلار ۇدايى تىڭنان تۇرەن سالۋعا تىرىسادى. ءوڭىردىڭ بىرنەشە اۋدانىن قامتىعان جەر سىلكىنىسى دارىندى وقۋشىلارعا وي سالعان سەكىلدى. ناقتىراق ايتساق, دارىندى بالالارعا ارنالعان مامانداندىرىلعان ليتسەيدىڭ ءبىلىم الۋشىلارى كاۋسار مىرزاليەۆا مەن نازەركە قىرمانشيەۆا ەرەكشە ءۇيدىڭ جوباسىن ازىرلەدى.
ىزدەنىمپاز وقۋشىلاردىڭ يدەياسى جەر ءدۇمپۋى كەزىندە باسپانالاردى اۋا جاستىقشالارى ارقىلى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. جاسوسپىرىمدەر جاڭا جوبانى «اۋا جاستىقشاسىن پايدالانا وتىرىپ, اقىلدى ءۇيدى باسقارۋدىڭ زياتكەرلىك جۇيەسىن ازىرلەۋ» دەپ اتاپتى.
ايتۋلارىنشا, جۇيەنىڭ نەگىزگى ماقساتى – عيماراتقا ورناتىلعان اۋا جاستىقشالارى ارقىلى جەر ءدۇمپۋى كەزىندە تۇرعىن ءۇيدىڭ زاقىمدانۋىن بارىنشا ازايتۋ. وقۋشىلار ويلاپ تاپقان جوبانىڭ ارتىقشىلىعى – جاستىقشالار اۆتوماتتى تۇردە ۇرلەنىپ, ءۇيدىڭ قابىرعاسىن 3 سانتيمەترگە دەيىن كوتەرەدى. وسىلايشا, جەر سىلكىنىسى كەزىندە تەربەلىس كۇشىن ازايتىپ, عيماراتتىڭ زاقىمدانۋ قاۋپىن تومەندەتەدى.
«تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن ءتيىمدى ءارى قولجەتىمدى قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن ازىرلەۋدىڭ ماڭىزى زور. وڭىرىمىزدە بولعان جەر سىلكىنىسى ءبىزدى دە ويلاندىردى, تولعاندىردى. قازىرگى كەزدە نارىقتا مىقتى تەحنولوگيالار جەتكىلىكتى. ايتسە دە ولاردىڭ باعاسى وتە قىمبات ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. ال ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ونى قاراپايىم حالىققا قولجەتىمدى ەتۋ», دەيدى جاس زەرتتەۋشىلەر.
ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, جاڭا جوبانى ازىرلەۋ كەزىندە «Arduino» پلاتفورماسىنىڭ كومەگىنە جۇگىنگەن كورىنەدى. وسىلايشا, كومپرەسسور ارقىلى جۇمىس ىستەيتىن جۇيەنى قۇراستىرىپ شىعىپتى. جەر قىرتىسىنىڭ قوزعالىسىن انىقتايتىن سەنسوردان دابىل سيگنالى جەتكەن كەزدە جۇيە جەدەل ىسكە قوسىلادى. ناتيجەسىندە, اۋا جاستىقشالارى لەزدە اۆتوماتتى تۇردە ۇرلەنەدى ەكەن. ال جەر ءدۇمپۋى اياقتالعاننان كەيىن «اقىلدى ءۇيدىڭ» جاستىقشالارى قايتادان باستاپقى قالپىنا كەلەدى. دارىندى وقۋشىلاردىڭ جاڭا جوباسى تەك تەوريا جۇزىندە ەمەس, تاجىريبەلىك ماكەت تۇرىندە دە ازىرلەنگەن. وقۋشىلار قولدا بار ماتەريالدى پايدالانا وتىرىپ, قۇرىلعىنىڭ شاعىن ۇلگىسىن قۇراستىرىپ شىققان. كەيىننەن جاڭا تەحنولوگيانىڭ تيىمدىلىگىن سىناقتان وتكىزىپ كورىپتى.
بىلىكتى مامانداردىڭ سوزىنشە, وقۋشىلار جاڭا قۇرىلعى جوباسىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن ۇزدىكسىز ىزدەنگەن. ءتيىستى دەڭگەيدە عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىسىن جۇرگىزىپ, شەتەلدىك تاجىريبەلەرگە دەن قويعان. ەڭ باستىسى, ولار وزدەرىنىڭ يننوۆاتسيالىق يدەياسىن شىنايى ومىردە ىسكە اسىرۋعا قاۋقارلى ەكەنىن دالەلدەدى.
«ارينە, جاراتقان تابيعي اپاتتان, ءزىلزالادان ەلىمىزدى ساقتاسىن. ايتسە دە «اپات ايتىپ كەلمەيدى» دەگەن ءسوز بار عوي. سول تۇرعىدان الساق, جەر سىلكىنىسىنەن قورعايتىن تەحنولوگيالاردىڭ قولجەتىمدى بولعانى ابزال. ەگەر بۇل جۇيە كەڭىنەن قولدانىلاتىن بولسا, ادامداردىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا ايتارلىقتاي سەپ بولاتىنىنا كۇمانىمىز جوق», دەيدى دارىندى بالالارعا ارنالعان ليتسەي وقۋشىلارى.
جوبا اۆتورلارى قولعا العان جۇمىستى ودان ارمەن قاراي دامىتۋعا قۇلشىنىپ وتىر. ولار بولاشاقتا جۇيەگە قوسىمشا سەنسور قوسىپ, ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى باقىلاۋ مۇمكىندىگىن ەنگىزۋ ماسەلەسىن ويلاستىرىپ جاتىر. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, وقۋشىلاردىڭ ىزدەنىسى – قولداۋعا تۇرارلىق باستاما.
تاراز