ەلباسى ءوزىنىڭ “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا مۇناي-گاز سالاسىنا بىرقاتار ماڭىزدى مىندەتتەمەلەر جۇكتەدى. سونىڭ ءىشىندە كومىرسۋتەكتى شيكىزاتتى تەرەڭدەتە قايتا وڭدەۋدى قامتاماسىز ەتۋ مەن مۇناي-حيميا ءوندىرىسىن دامىتۋ ماسەلەسى اسا ماڭىزدى بولىپ تابىلادى.
ساراپشىلاردىڭ تۇجىرىمداۋىنشا, رەسپۋبليكانىڭ مۇناي-گاز سالاسى اعىمداعى جىلى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا, اناعۇرلىم جوعارى كورسەتكىشتەرگە يە بولادى. مۇنىڭ ءوزى مۇناي ءوندىرۋشى كومپانيالارعا ءوز اكتيۆتەرىن ۇلعايتۋدى جالعاستىرا بەرۋگە مۇمكىندىك تۋدىرادى. بۇل رەتتە, 2009 جىلى ساتىپ الىنعان جانە پايدالانۋعا ەنگىزىلگەن اكتيۆتەردىڭ قۇنى ۇلتتىق كومپانيانىڭ ۇلەسىن قوسا ەسەپتەگەندە, 540 ملرد. تەڭگەنى قۇراعانىن ايتا كەتكەن ابزال.
وسىنداي كوڭىل تولتىرارلىق قورىتىندىنى ەسكەرسەك, جوعارىداعى ەلباسى قويعان وزەكتى ءماسەلەنىڭ ءتيىستى شەشىمىن تابۋى ءۇشىن “قازمۇنايگاز” ۇلتتىق كومپانياسىنا ارتىلار ءۇمىت تە وراسان. وتاندىق ەكونوميكادا الار ورنى ەرەكشە بۇل كومپانيانىڭ ەلىمىزدىڭ بيۋدجەتىنە اۋدارىمى 2009 جىلى 309 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. بۇل – مەملەكەتتىك بيۋدجەت كىرىسىنىڭ وننان ءبىر بولىگىن, ال ۇلتتىق قوردىڭ توعىزدان ءبىر بولىگىن قۇرايتىن قارجى.
وسى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە جانە كومپانيانىڭ الداعى جىلدارعا ارنالعان ستراتەگياسى جونىندە وقىرمانداردى كەڭىرەك حاباردار ەتۋ ماقساتىندا گازەت ءتىلشىسى “قازمۇنايگاز” ۇك” اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى قايىرگەلدى قابىلدين مىرزامەن جولىعىپ, سۇحباتتاسقان ەدى.
– قايىرگەلدى ماقسۇت ۇلى, كومپانيانىڭ جىل باسىنان بەرگى جۇمىسىن قالاي قورىتىندىلار ەدىڭىز؟ جانە كومپانيانىڭ الداعى جىلدارعا ارنالعان دامۋ ستراتەگياسى قانداي؟
– اعىمداعى جىلى كومپانيا بارلىق ستراتەگيالىق بيزنەس-باعىتتار بويىنشا ەلەۋلى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. دەرەكتەرگە ءسۇيەنسەك, جىل باسىنان بەرى “قازمۇنايگاز” كومپانيالارىنىڭ توبى بويىنشا مۇناي مەن گاز كوندەنساتىن ءوندىرۋدىڭ شوعىرلاندىرىلعان كولەمى 7,8 ملن. توننانى قۇرادى, بۇل الدىڭعى جىلعى كورسەتكىشتەن 3,8 پايىزعا ارتىق.
مۇنايدى ماگيسترالدىق قۇبىر جەلىلەرى ارقىلى تاسىمالداۋ 27,5 ملن.تونناعا جەتتى, بۇل 2009 جىلدىڭ دەڭگەيىمەن سالىستىرعاندا 9,4 پايىزعا ارتىق. مۇنايدىڭ ماگيسترالدى قۇبىرلارمەن جۇك اينالىمى 16,6 ملن. توننانى قۇرادى, بۇل 2009 جىلدىڭ كورسەتكىشىنەن 7,8 پايىزعا ارتىق.
“قازمۇنايگاز” ۇك” اق كومىرسۋتەگى شيكىزاتىن وڭدەۋدە دە وزىق ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. 2010 جىلدىڭ باسىنان بەرى 6,2 ملن. توننا كومىرسۋتەگى شيكىزاتى وڭدەلگەن, بۇل 2009 جىلدىڭ دەڭگەيىنەن 55,2 پايىزعا ارتىق. مۇنداي دەرەكتەردى ءتىزىپ ايتا بەرۋگە دە بولادى. سوندىقتان سالىق بويىنشا ايتسام, ءبارى تۇسىنىكتى بولادى دەپ ويلايمىن.
جالپى قمگ كومپانيالار توبى 2010 جىلدىڭ قانتار-مامىر ايلارىندا ەلىمىزدىڭ بيۋدجەتىنە 193 ملرد.تەڭگە سالىق جانە باسقا ءمىندەتتى تولەمدەر تولەدى, بۇل الدىڭعى جىلعا قاراعاندا 1,5 ەسە كوپ.
ەندى ءبىزدىڭ الداعى نەگىزگى جوسپارىمىزعا كەلەر بولساق, ول – 2015 جىلعا دەيىن الەمنىڭ ەڭ ءىرى 30 مۇناي-گاز كومپانيالارىنىڭ قاتارىنا كىرۋ. ءبىز مۇناي قورلارىن 792 ملن. توننادان 1,6 ملرد. تونناعا دەيىن, مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن – جىلىنا 40 ملن. تونناعا دەيىن, قايتا وڭدەۋ كولەمىن – جىلىنا 16,5 ملن. تونناعا دەيىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
مۇنايدى قايتا وڭدەۋ سالاسىندا كومپانيا مۇنايدى قايتا وڭدەيتىن زاۋىتتاردى قايتا قۇرۋ جانە جاڭعىرتۋ بويىنشا ءۇش جوبانى ىسكە اسىرادى. ءبىرىنشى كەزەكتە – اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى, سوندان سوڭ شىمكەنت جانە پاۆلودار زاۋىتتارى. مۇنايدى قايتا وڭدەيتىن زاۋىتتاردى دامىتۋدىڭ كەشەندىك جوسپارىنىڭ ورىندالۋى رەسپۋبليكانىڭ مۇنايدى قايتا وڭدەۋ سالاسىنداعى جاعدايىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋگە ءتيىس. 2014 جىلى وتاندىق مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارى ەلدىڭ جوعارى ساپالى مۇناي ونىمدەرىنە دەگەن ىشكى سۇرانىسىن تولىق قامتيتىن بولادى.
– مۇنايدى قايتا وڭدەۋ زاۋىتتارىن جاڭعىرتا وتىرىپ, ۇلتتىق كومپانيا مۇناي-حيميا ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسىن كەڭەيتۋگە باعىت الاتىنى بەلگىلى. وسى جايلى تولىعىراق ايتىپ بەرسەڭىز.
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ جونىندەگى 2010-2014 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا اتاپ وتىلگەندەي, مۇناي-حيميا ءوندىرىسى ەلدە قارقىندى داميتىن بولادى. باعدارلاما اياسىندا قازىر اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا حوش ءيىستى كومىرسۋتەكتەردى وندىرەتىن كەشەن سالۋ جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا.
ءوندىرىس سىزباسى وتە يكەمدى ءجانە ستاندارت بويىنشا ەۋرو-4-تەن تومەن ەمەس بارىنشا جوعارى وكتاندى بەنزين, 133 مىڭ تونناعا دەيىن بەنزول, 496 مىڭ تونناعا دەيىن پاراكسيلول الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىرگى ۋاقىتتا ونىڭ قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
قولعا الىنعان جوبالاردىڭ تاۋەكەلىن ازايتۋ ءۇشىن قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى اقپاراتتىق اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. ەكولوگيا – ءبىزدىڭ سالانىڭ اجىراماس ءبىر بولىگى. ەكولوگيالىق ساياساتتى دۇرىس جۇزەگە اسىرعاندا عانا قورشاعان ورتانى ساۋىقتىرۋ بويىنشا ناقتى شارالاردى ءجۇرگىزۋگە, تابيعات قورعاۋ قىزمەتى سالاسىنا قاتىستى شەشىمدەردى جەدەل تۇردە قابىلداۋعا بولادى. سوندىقتان ءبىز قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەن ساقتاۋ سالاسىنا قاتىستى بەكىتىلگەن بارلىق زاڭنامالىق تالاپتاردىڭ ورىندالۋىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالاردىڭ ءبارىن جاسايمىز.
حوش ءيىستى كومىرسۋتەك ءوندىرىسىمەن ەكونوميكالىق الەۋەتى قۋاتتى ەلدەر اينالىساتىنى بارشاعا ايان. ونىڭ ۇستىنە “حوش يىستەر” ءوندىرۋشىلەردىڭ ەليتاسىنا كىرۋ وڭاي ەمەس, ويتكەنى تەحنولوگيالار قىمبات ءارى بارلىعىنا قولجەتىمدى ەمەس. بىراق ءبىزدىڭ كومپانيا ەشبىر قيىندىقتارعا قاراماستان, ءوز مىندەتىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن تەك العا ۇمتىلىپ كەلەدى.
ءبىز ۇلكەن سەنىم ارتىپ وتىرعان ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى – اقتاۋ پلاستيكالىق ماسسا زاۋىتىندا جول بيتۋمىن ءوندىرۋ. بۇل ءوندىرىس ورنى, ول قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم شىعارۋ ارقىلى كومىرسۋتەگى شيكىزاتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا قىزمەت ەتەدى. ەكىنشىدەن, بۇل ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا جانە يننوۆاتسيالىق تۇرعىدان دامىتۋعا ىقپال ەتەدى. ۇشىنشىدەن, ەلىمىزدىڭ باتىس ءوڭىرىنىڭ حالقىن ەڭبەكپەن قامتۋعا سەبىن تيگىزەدى. شامامەن 250 ادام جۇمىسپەن قامتىلادى. ونىڭ ۇستىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جول-قۇرىلىس سالاسىنىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن جوعارى ساپالى جول بيتۋمى شىعارىلاتىن بولادى.
سونداي-اق “بەينەۋ-شىمكەنت” گاز قۇبىرىن سالۋ دا بيىلعى جىلى قولعا العالى وتىرعان ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى. بۇل جوبانىڭ ەلىمىز ءۇشىن ستراتەگيالىق, الەۋمەتتىك جانە ماكروەكونوميكالىق ماڭىزى زور. ەلىمىزدىڭ قىزىلوردا, وڭتۇستىك قازاقستان, الماتى سياقتى وڭتۇستىك وبلىستارىن, سونداي-اق الماتى قالاسىن تۇراقتى ءارى ۇزدىكسىز تابيعي گازبەن جابدىقتاۋدا اسا ماڭىزدى وسى قۇرىلىس اياقتالعاننان كەيىن 2014 جىلى وسى ءوڭىرلەرگە گاز جەتكىزۋ ءۇش ەسەگە ۇلعاياتىن بولادى.
– قايىرگەلدى ماقسۇت ۇلى, ەلباسىنىڭ جولداۋىندا يننوۆاتسيالار مەن الدىڭعى قاتارلى تەحنولوگيالاردى ەندىرۋ قاجەتتىلىگى جونىندە ايتىلدى. ءسىز عىلىمعا قانداي ورىن بولەسىز جانە كومپانيا 5-10 جىلدان كەيىن قانداي بولادى دەپ ويلايسىز؟
– مەن عىلىمي-تەحنيكالىق پروگرەسكە بالاما جوق دەر ەدىم. جوعارى ءتيىمدى تەحنولوگيالاردى قارقىندى قولدانۋ “قىمبات” كومىرسۋتەگىلەرىن يگەرۋ جاعدايىندا ولاردى بارلاۋ مەن وندىرۋگە بايلانىستى شىعىنداردى 2-3 ەسە تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ورتاشا ەسەپپەن العاندا, جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ مۇناي ءوندىرۋدىڭ بەكىتىلگەن دەڭگەيى جاعدايىندا كاپيتالدىق شىعىنداردى 20-30 پايىزعا قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, مۇنى جەتەكشى مۇناي گاز كومپانيالارىنىڭ تاجىريبەسى دە راستاپ وتىر.
ەلىمىزدە يننوۆاتسيالىق جانە تەحنولوگيالىق دامۋعا ۇلكەن كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعانى بەلگىلى. وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ەلباسىنىڭ توراعالىعىمەن وتكەن شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ 22-وتىرىسىندا ەلدى ءارتاراپتاندىرۋ مەن تەحنولوگيالىق دامىتۋ ماسەلەلەرى قارالدى. وندا مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەكەمەنشىك كومپانيالاردا عىلىمدى ۇيلەستىرۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسالدى. مەنىڭشە, مۇناي وڭدەۋ سالاسى قازاقستانداعى ءتيىستى ينجينيرينگتىك باعىتتاردى دامىتۋعا تۇرتكى بولادى.
قازىر بىزدە ءتيىستى عىلىمي-ينجەنەرلىك بازانىڭ جوقتىعى سالدارىنان وتاندىق جوبالىق ينستيتۋتتاردىڭ قىزمەت كورسەتۋ دەڭگەيى مۇنايدى قايتا وڭدەۋ مەن مۇناي-حيميا جوبالارى بويىنشا, وكىنىشكە وراي, ماردىمسىز كورسەتكىشكە يە. جوبانىڭ تەحنولوگيالىق ءبولىگىن ازىرلەۋ كەزىندە شەتەلدىك كومپانيالاردى ءجيى شاقىرامىز. ءويتكەنى قازاقستاندا جاعارمايدى سىناقتان وتكىزەتىن, ونەركاسىپ سالاسىنا قولدانۋدى ەنگىزۋدى زەرتتەيتىن جانە جۇزەگە اسىرا الاتىن وتاندىق عىلىمي ينستيتۋتتار جوق.
بۇل رەتتە ءبىز ءوزىمىزدىڭ كومپانيا دەمەۋشىلىك كورسەتىپ وتىرعان قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن قازاق مۇناي جانە گاز ينستيتۋتىنا كەلەشەكتە ۇلكەن ءۇمىت ارتامىز. قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى الەمنىڭ كوشباسشى ۋنيۆەرسيتەتتەرى مەن عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىمەن حالىقارالىق بايلانىستارىن كەڭەيتىپ, ىرگەلى جانە قولدانبالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن جاڭا عىلىمي-تەحنيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدى قولعا الىپ وتىر. ال “قازاق مۇناي جانە گاز ينستيتۋتى” اكتسيونەرلىك قوعامى ەلىمىزدەگى ونەركاسىپتىڭ مۇناي-گاز جانە ەلەكتروەنەرگەتيكا سالالارىن كەشەندى عىلىمي-ينجينيرينگتىك قامتاماسىز ەتۋدى, ونەركاسىپتىك جانە الەۋمەتتىك باعىتتاعى قۇرىلىستاردى جوبالاۋدى وزدەرىنىڭ باستى مىندەتى ەتىپ وتىر.
الەمدە مۇناي-گاز كومپانيالارى كوپ, سوندىقتان قازىردەن باستاپ الەمدىك ەنەرگەتيكا سەكتورىنان ءوز ورنىڭدى انىقتاپ, باسقاعا مويىنداتا ءبىلۋ – اسا ماڭىزدى. بۇل رەتتە “قازمۇنايگاز” ۇك” اق, قۇداي قالاسا, 5 جىلدان كەيىن مۇنايدىڭ قورى مەن ونى ءوندىرۋ دەڭگەيى بويىنشا الەمنىڭ ەڭ ءىرى 30 مۇناي-گاز كومپانيالارىنىڭ قاتارىنا, ال تاعى 5 جىلدان كەيىن – مۇناي قورلارىنىڭ ساناتى بويىنشا – 13 ورىنعا جانە مۇنايدى ءوندىرۋ بويىنشا – 25 ورىنعا كوتەرىلۋگە ءتيىستى.
داعدارىسقا قارسى دەر كەزىندە قابىلدانعان شارالاردىڭ ارقاسىندا قازاقستان دامۋدىڭ وڭ ديناميكاسىن ساقتاپ قالا الدى. سوندىقتان “قازمۇنايگاز” ۇلتتىق كومپانياسى جاقىندا استانادا وتەتىن ءۇشىنشى ەكونوميكالىق فورۋمدى ۇيىمداستىرۋشىلاردى قۇلشىنا قولدادى.
فورۋمدا داعدارىس كەزەڭىندە ورنىقتى ەكونوميكالىق ءوسۋدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرى تالقىلانباقشى. وعان الەمنىڭ ەلۋدەن استام ەلىنىڭ ساياسي جانە ءىسكەر ورتالارىنىڭ ەكى مىڭنان استام وكىلى, سونداي-اق جەتەكشى عالىمدار, قوعام مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى كەلەدى. مەنىڭ ويىمشا, داعدارىسقا قارسى شارالاردى ىسكە اسىرۋداعى قازاقستاننىڭ تاجىريبەسى فورۋمعا قاتىسۋشىلار ءۇشىن قىزىعۋشىلىق تۋعىزادى. ويتكەنى قازاقستان باسشىلىعىنىڭ دەر كەزىندە بارلىق كۇشتى ءبىر ارناعا توپتاستىرا الۋى ەكونوميكانى قولدان باسقارۋ ءۇشىن ەڭ وڭتايلى شەشىمدەردىڭ ءبىرى بولىپ شىقتى. ەل پرەزيدەنتىنىڭ “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا ءمۇمكىندىكتەرى” اتتى جولداۋىنىڭ دا ەرەكشە ورىن الارى ءسوزسىز, سەبەبى وعان كوپتەگەن ساياساتكەرلەر مەن ەكونوميستەر جوعارى باعا بەرگەن بولاتىن.
“قازمۇنايگاز” كومپانياسىنىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋعا ۇلكەن كوڭىل بولەتىنىن دالەلدەيتىن تاعى ءبىر جاڭالىق – ءبىزدىڭ قولداۋىمىزبەن فورۋم شەڭبەرىندە عىلىمي ەڭبەكتەر مەن يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ كورمەسى وتەدى. ينفو-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار جانە “جاسىل” ەكونوميكانى دامىتۋ ءرولىنىڭ ماسەلەلەرى بويىنشا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ قاتىسۋىمەن ۇزدىك زەرتتەۋ جۇمىستارى مەن ءىس-شارالارعا كونكۋرستار جاريالانادى.
سونىمەن قاتار “قازمۇنايگاز” ۇلتتىق كومپانياسى مەن “Kazenergy” قازاقستاندىق مۇناي-گاز جانە ەنەرگەتيكالىق كەشەنى ۇيىمدارىنىڭ قاۋىمداستىعى ۇيىمداستىرعان سافي وتەباەۆ اتىنداعى قازاقستاندىق پروفيلدىك جوعارى ءبىلىم بەرۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى مەن مامانداندىرىلعان ارناۋلى ءبىلىم بەرۋ وقۋ ورىندارىنىڭ مۇناي گاز پاندەرىنىڭ مۇعالىمدەرىنە بەرىلەتىن ستيپەنديا مەن گرانت كوبەيتىلدى. وسى سەبەپتى, 2010-2011 جىلدارى ونىڭ جالپى سانىن ون بەسكە دەيىن ءوسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
كەشە استانا قالاسىندا ەلباسىنىڭ قاتىسۋىمەن جاڭا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اشىلۋ سالتاناتى بولىپ وتكەنىن بىلەسىزدەر. سالتاناتتى راسىمدە ەلباسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىن ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ اياسىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىستى. وسى جەردە ءبىزدىڭ كومپانيا قولعا الىپ وتىرعان “اقتاۋ زاۋىتىندا جول بيتۋمىن ءوندىرۋ” جانە “اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن قايتا قۇرۋ جانە جاڭعىرتۋ” جوبالارى دا تانىستىرىلدى.
– “قازمۇنايگاز” كومپانياسى بىرىڭعاي امبەباپ سپورت الاڭدارىنىڭ باعدارلاماسىن ازىرلەدى. بۇل باعدارلامانىڭ ماقساتى نە؟
– ءيا, ونداي باعدارلاما ەلباسىنىڭ جولداۋىنا سايكەس بۇقارالىق سپورت پەن دەنە شىنىقتىرۋدى دامىتۋ اياسىندا ازىرلەندى جانە جۇزەگە اسىرىلۋدا. جوسپارىمىزدا سالاماتتى ءومىر سالتىن دارىپتەيتىن ءىس-شارالار كەڭىنەن قامتىلعان. 2012 جىلعا دەيىن ەلىمىزدە ەلۋ سپورت الاڭىن سالۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ونىڭ ىشىندە بيىل استانا قالاسىندا 10 سپورت الاڭى, رەسپۋبليكامىزدىڭ باسقا ايماقتارىندا – 27 سپورت الاڭى سالىنادى. ەكىنشى كەزەكتە, كەلەسى جىلى 13 سپورت الاڭى سالىنباقشى.
سپورت الاڭدارىن ءتيىمدى جانە ۇتىمدى پايدالانۋ ءۇشىن ولاردى جازدا فۋتبول, باسكەتبول, ۆولەيبول, تەننيس سياقتى سپورتتىڭ جازدىق تۇرلەرىنە ارناپ, قىستا سپورتتىڭ قىسقى تۇرلەرىمەن – حوككەي, ءمانەرلەپ سىرعاناق تەبۋگە ارناپ, كوپفۋنكتسيونالدى ەتىپ جاساۋ قاراستىرىلعان. سپورت الاڭدارى ساپاسى جوعارى ارنايى جامىلعى مەن جابدىقتاردان ساپا, قاۋىپسىزدىك ولشەۋلەرى ساقتالىپ, ايماقتىڭ كليمات جاعدايى مەن باسقا دا فاكتورلارى ەسكەرىلە وتىرىپ جاسالادى. ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ كوزدەگەن ماقساتى – سپورتتى بارشا جۇرتشىلىققا, ولاردىڭ جاسىنا, تۇراتىن جەرىنە جانە الەۋمەتتىك جاعدايىنا قاراماستان قولجەتىمدى ەتۋ. بىزدە اۋلاداعى جانە مەكتەپ جانىنداعى سپورت الاڭدارىنىڭ جەلىسى جوقتىڭ قاسى. سوندىقتان وسىلايشا حالىققا سپورتتىڭ بۇقارالىق تۇرلەرىمەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرىپ, ولاردىڭ ينتەللەكتۋالدى, رۋحاني دامۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋ, مەنىڭ ويىمشا, كوڭىلگە قونىمدى نارسە.
استانا قالاسىندا شىلدە ايىندا العاشقى كوپفۋنكتسيونالدى سپورت الاڭدارىنىڭ تۇساۋكەسەرى وتپەكشى.
– قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن جاقسارتۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى ماقساتى. وسى باعىتتا تاعى قانداي جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە؟
– وركەنيەتتى دامىعان ەلدەردە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك سالاسى مەملەكەتتىڭ دامۋىمەن قاتار جۇرەدى. سوڭعى جىلدارى قازاقستاندىق بيزنەستىڭ كوشباسشىلارى دا الەۋمەتتىك ولقىلىقتاردى ەسكەرمەي, بيزنەستى قارقىندى دامىتۋ مۇمكىن ەمەستىگىن مويىندادى.
“قازمۇنايگاز” كومپانياسى, وتاندىق بيزنەس كوشباسشىلارىنىڭ ءبىرى رەتىندە, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە بەلسەنە اتسالىسىپ كەلەدى. سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ جانە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى سپورتقا باۋلۋ, جالپى سپورتتى دامىتۋ – سونىڭ ءبىر تارماعى عانا.
كومپانيانىڭ بەلسەندى پوزيتسياسىن الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەلەرى جونىندەگى رەسپۋبليكالىق فورۋمدا ەل پرەزيدەنتى دە ەرەكشە اتاپ وتكەن بولاتىن.
ايتۋعا تۇرارلىق نارسە بولعان سوڭ ايتىپ كەتكەن ءجون بولار دەپ ويلايمىن. “قازمۇنايگاز” كومپانياسى بىرنەشە جىل قاتارىنان اۋەسقويلىق بوكس, كوركەم گيمناستيكا, ۆەلوسيپەد سپورتى, بادمينتون رەسپۋبليكالىق فەدەراتسيالارىنا دەمەۋشىلىك كومەك كورسەتىپ كەلەدى. جىل سايىن “ەلوردانىڭ ءجاسوسپىرىمدەرى” اتتى ۇلكەن تەننيس بويىنشا حالىقارالىق ءجاسوسپىرىم تۋرنيرىن وتكىزۋگە قاراجات بولەدى. تىكەلەي كومپانيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ اراسىندا دا سپورتتىق سپارتاكيادالار وتكىزىلىپ وتىرادى. مۇنى “سالاماتتى ءومىر سالتى” اتتى ۇكىمەتتىك باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا قوسقان ۇلەسىمىز دەپ بىلەمىن.
قانداي بولماسىن باسەكەدە باسىم بولۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, ماقسات ايقىن بولۋ كەرەك. سول ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال تۇستارى باستى نازاردا بولۋ كەرەك. جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي, الەۋمەتتىك جاعدايلار ەسكەرىلگەندە عانا بيزنەستى دامىتۋعا, تيىمدىلىكتى ارتتىرۋعا, تاۋەكەلدى باسقارۋعا جانە جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە جول اشىلادى. “ەلدى جاڭعىرتۋ ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋدىڭ تابىستىلىعى, ەڭ الدىمەن, قازاقستاندىقتاردىڭ بىلىمىنە, الەۋمەتتىك جانە دەنە بولمىسى, كوڭىل-كۇيلەرىنە بايلانىستى” دەپ, ەلباسى ءوز جولداۋىندا باسا ايتقان بولاتىن. ءبىزدىڭ كومپانيا وسى جولداۋدى ىسكە اسىرۋعا بەلسەنە اتسالىسىپ, ەل يگىلىگى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى دەپ مەن ماقتانىشپەن ايتا الامىن.
مەن قاشاندا وزدەرىڭىزبەن اڭگىمەلەسۋگە, جاڭالىقتارمەن ءبولىسۋگە قارسى ەمەسپىن. وسى ءساتتى پايدالانىپ, سىزدەردى وتكەن كاسىبي مەرەكەلەرىڭىزبەن قۇتتىقتايمىن. سىزدەرگە شىعارماشىلىق تابىس تىلەيمىن. سونداي-اق بارلىق قازاقستاندىقتاردى الدا كەلە جاتقان مەرەكەمەن – ەلىمىزدىڭ باس قالاسى – استانانىڭ تۋعان كۇنىمەن قۇتتىقتايمىن. ەلىمىزبەن بىرگە استانامىز دا گۇلدەنە بەرسىن.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن سۇڭعات ءالىپباي.