• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
وشپەس داڭق 04 ءساۋىر, 2025

مومىش ۇلىنىڭ قارۋلاسى

280 رەت
كورسەتىلدى

ۇلتتىق ۇلاننىڭ 5514 اسكەري ءبولىمىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى مەن ارداگەرلەر كەڭەسى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ارداگەرى تالدىقورعاندىق سارسەنباي قاڭتارباي اقساقالدىڭ شاڭىراعىندا بولىپ, مايدانگەرگە قۇرمەت كورسەتتى.

قيلى كۇندەردىڭ قىسپاعىنان امان وتكەن سارسەنباي قاريا 1924 جىلى 10 مامىردا دۇنيە­گە كەلگەن. ول 1942 جىلى اسكەر­گە شاقىرىلىپ, اياگوزدە جا­ساق­تالعان تۇڭعىش قازاق پولكى­نىڭ قۇرامىنا الىنعان. اۆتومات­شىلاردى دايارلايتىن التى ايلىق وقۋ-جاتتىعۋدان سوڭ, سوعىستىڭ ناعىز قايناعان ورتاسىنا تۇسەدى. ءبىر جىلدان سوڭ سانى سيرەگەن ساربازدار باۋىرجان مومىش ۇلى باسقارعان 9-گۆارديالىق ديۆي­زياعا قوسىلىپتى. ولارعا سول كەزدىڭ ەڭ قاۋىپتى ءارى قۇپيا قارۋىن كۇزەتۋ مىندەتى جۇكتەلگەن.

ء«بىز قۇپيانى ساقتايمىز دەپ انت بەرگەنبىز. ول كەزدە «كاتيۋشا» تۋرالى ايتىلمايدى. قۇپيا بولىمدە بولدىق. №49 كاتيۋشانى كۇزەتتىك. ءبىر جەردە 15 مينۋت تۇرادى, ودان ارتىق تۇرمايدى. كۇندىز توعايدىڭ ىشىنە جاسىرىلادى. قاي جەرگە جاۋ اسكەرى كوپ جينالادى, سونى اتادى. باۋىرجان مومىش ۇلى قاتال دا, ءادىل ادام عوي. بۇيرىق بەرەدى. ارتىڭدا وتانىڭ, اكە-شەشەڭ, ەلىڭ-جۇرتىڭ تۇر دەپ جىگەرلەندىرەدى, دەيدى اقساقال سول كۇندەردى ەسكە الىپ.

9-گۆارديالىق اتقىشتار ديۆي­زياسىنىڭ ساپىندا سارسەنباي اقساقال پولشا, ليتۆا, لاتۆيا, ەستونيا سىندى ەلدەردى ازات ەتۋگە قاتىسقان. ءومىرىنىڭ ءۇش جىلىن مايدان دالاسىندا وتكىزگەن ول گەرمانياعا دەيىن جەتەدى. سول مەملەكەت اۋماعىنداعى شايقاس كەزىندە, 1945 جىلدىڭ 21 قاڭتارىندا جارالانعان. جارالى سولداتتاردى ۇشاققا سالىپ, ماس­كەۋگە جىبەرەدى. ۆلاديمير وبلىسى كالچيۋگين قالاسىندا ەمدەلەدى, جەڭىستى سول جەردە قارسى الادى. سارسەنباي اقساقال باۋىرجان مومىش ۇلىمەن سوعىستان كەيىن دە دامدەس-تۇزداس بولعانىن ايتادى.

مايدانگەر ەلگە كەلگەن سوڭ مۇعالىم, پوشتاشى بولىپ ەڭبەك ەتكەن. سودان بولار, ءالى كۇنگە دەيىن ءباسپاسوزدى شولىپ, راديونى تىڭداپ, تەلەارنادان جاڭالىقتاردى كورۋگە تىرىسادى. جۇزگە جۋىق نەمەرە-شوبەرە ءسۇيىپ وتىر. سارسەنباي اقساقال – قازىر كەنجە نەمەرەسىنىڭ كۇتىمىندە.

بيىل اتالىپ وتەتىن جەڭىستىڭ 80 جىلدىعى قارساڭىندا ۇلتتىق ۇلاندا «جەڭىسكە 100 كۇن قالعان­دا» اكتسياسى ءجۇرىپ جاتىر. وسى ءىس-شارا اياسىندا سوعىس جانە تىل ارداگەرلەرى ءۇشىن كوپتەگەن يگى ءىس قولعا الىنعان.

سوڭعى جاڭالىقتار