ۇكىمەت ۇسىنعان سالىق مولشەرلەمەلەرىن سارالاۋ مودەلى كاسىپكەرلەردىڭ دە كوڭىلىنەن شىعىپ وتىر. وسى تۇرعىدا «Dasco Consulting Group» جشس-ءنىڭ باسقارۋشى سەرىكتەسى دارمەن سادۋاقاسوۆ ءوزىنىڭ ساراپشىلىق پىكىرىن ءبىلدىردى, دەپ جازادى Egemen.kz.
د.سادۋاقاسوۆتىڭ ايتۋىنشا, ققس مولشەرلەمەسىن 16%-عا دەيىن كوتەرگەن دۇرىس. بىردەن 20%-عا دەيىن كوتەرۋ تۋرالى باستاپقى يدەيا ەكونوميكالىق داعدارىسقا اكەلۋى مۇمكىن.
«مۇنداي كۇرت ءوسىم كولەڭكەلى ەكونوميكانىڭ ۇلعايۋىنا, بيزنەستىڭ قولما-قول اقشاعا كوشۋىنە جانە جالپى سالىقتىق تۇسىمدەردىڭ تومەندەۋىنە سەبەپ بولۋى ىقتيمال. سوندىقتان ققس مولشەرلەمەسىن بىرتىندەپ كوتەرۋ – ەڭ وڭتايلى شەشىم.
ەكونوميكانىڭ بۇل وزگەرىسكە قالاي جاۋاپ بەرەتىنىن بىرنەشە جىل باقىلاۋ قاجەت. سودان كەيىن عانا سالىق مولشەرلەمەسىن ودان ءارى كوتەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋعا بولادى», دەدى ول.
ونىڭ پىكىرىنشە, ءۇش دەڭگەيلى سالىق جۇيەسى (16%, 10%, 0%) جانە كەيبىر سالالاردى سالىقتان بوساتۋ – قولدانۋعا بولاتىن مودەل. دەگەنمەن, بۇل جۇيەنىڭ تيىمدىلىگى جەڭىلدىكتەرگە قاي سالالاردىڭ ەنەتىنىنە بايلانىستى بولماق.
«قازىر كوپتەگەن سالىق جەڭىلدىكتەرى الىنىپ تاستالدى, بىراق ونىڭ ورنىنا جاڭا تۇرلەرى ەنگىزىلىپ جاتىر. مۇنداي سارالانعان سالىق جۇيەسى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ جۇمىسىن قيىنداتۋى مۇمكىن, سەبەبى سالىقتىق ەسەپ جۇرگىزۋدى كۇردەلەنە تۇسەدى. الايدا ءۇش ءتۇرلى مولشەرلەمەنى باسقارۋعا بولادى. ءتىپتى كەيبىر باعىتتارعا 5% مولشەرلەمەسىن قوسۋ دا ورىندى بولار ەدى. 0% جانە 10% مولشەرلەمەسى قانداي سالالارعا بەرىلەتىنى ماڭىزدى بولىپ وتىر. اۋىل شارۋاشىلىعى مەن تاماق ونەركاسىبى مىندەتتى تۇردە وسى جەڭىلدەتىلگەن سالىق جۇيەسىنە كىرۋى ءتيىس. سونداي-اق فارماتسەۆتيكا, مەكتەپ وقۋلىقتارى جانە جەڭىل ونەركاسىپ سالالارىن قاراستىرۋ قاجەت. كرەاتيۆتى يندۋستريا, كينو جانە IT سالالارى دا نازاردان تىس قالماۋى ءتيىس. سوڭعىسى Astana Hub اياسىندا سالىقتىق جەڭىلدىكتەر الىپ ۇلگەردى. جالپى العاندا, بۇل تاسىلمەن كەلىسەمىن», دەدى ساراپشى.
بۇعان قوسا ول ققس مولشەرلەمەسىنىڭ ءوسۋى ينفلياتسياعا قالاي اسەر ەتەتىنىنە دە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ققس مولشەرلەمەسىن ارتتىرۋ ينفلياتسياعا قىسقا مەرزىمدى اسەر ەتۋى مۇمكىن, بىراق بۇل ۋاقىتشا جاعداي.
ء«يا, ينفلياتسيا وسەدى. ۆيتسە-مينيستر س.جۇمانعارين 3% دەڭگەيىندە بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى, بۇل – شىنايى بولجام. بىراق سالىق رەفورماسىنان تۋىندايتىن باعانىڭ ءوسۋى ۇزاققا سوزىلمايدى. ينفلياتسياعا سىرتقى فاكتورلار كوبىرەك اسەر ەتەدى. مىسالى, ءرۋبلدىڭ, مۇناي باعاسىنىڭ نەمەسە ماكروەكونوميكالىق جاعدايدىڭ وزگەرۋى. ەگەر تەڭگە قۇنسىزدانسا, يمپورتتىق تاۋارلار قىمباتتاپ, ينفلياتسيا وسەدى. بىراق بۇل فاكتورلار سالىق ساياساتىنا تىكەلەي بايلانىستى ەمەس», دەدى د.سادۋاقاسوۆ.
سونداي-اق, ساراپشى ققس مولشەرلەمەسىنىڭ ءوسۋى حالىققا قالاي اسەر ەتەتىنى تۋرالى دا ايتتى.
«ەگەر تاماق ونەركاسىبى ءۇشىن ققس مولشەرلەمەسى 0% بولسا, وندا ازىق-ت ۇلىك باعاسىنا وڭ اسەر ەتەدى. بىراق ەلدەگى جالپى ەكونوميكالىق جاعدايدى ماكروەكونوميكالىق ۇدەرىستەر انىقتايدى. ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى شيكىزاتتىق سەكتورعا, اسىرەسە مۇناي باعاسىنا تاۋەلدى. قازىرگى ۋاقىتتا كۇللى الەم اقش-تاعى جاعدايدى باقىلاپ وتىر. ماسەلەن, دونالد ترامپتىڭ باستامالارى نارىقتا ايتارلىقتاي وزگەرىستەرگە اكەلۋى مۇمكىن. نەگىزگى ەكونوميكالىق وزگەرىستەردى بيىلعى ەكىنشى جانە ءۇشىنشى توقسانىندا كورەمىز», دەپ تۇيىندەدى ساراپشى دارمەن سادۋاقاسوۆ.