ساناي قاريانىڭ بايان-ولگەيگە بارىپ قايتامىن دەگەنىن بالالارى قۇپ كورە قويماعان. كەيىنگى كەزدە ونسىز دا ءالسىن-ءالسىن توسەك تارتىپ قالا بەرەتىن ۇلكەن كىسىنى ءدال وسى كۇيدە ەشقايسىنىڭ الىس ساپارعا جىبەرگىسى جوق.
ادەتتە قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرۋدى بىلمەيتىن قاريانىڭ دەنساۋلىعى سىر بەرىپ, ۇيدەن شىقپاي جاتىپ العانىنا دا ءبىر ايدىڭ ءجۇزى بولعان. قوستاناي توڭىرەگىندە بالالارى اپارماعان ەمحانا, ەمشى قالمادى. دارىگەرلەر قۇددى ءبارى كەلىسىپ العانداي, «الىپ بارا جاتقان ەشتەڭە جوق, تازا اۋاعا ءجيى شىعارىپ, تاماعىن باپتاپ بەرىپ, كوڭىلىن اۋلاڭىزدار» دەپ جىميىپ شىعارىپ سالادى. وتكەندە ورتانشى ۇلى زاڭعار تاياۋدا جۇمىسىنان سۇرانىپ استاناداعى مىقتى ءبىر مەديتسينالىق ورتالىققا اپاراتىنىن ايتقاندا قاريا ماقۇل كورگەن سىڭاي تانىتقان ەدى. ەندى, مىنە, سونىڭ ءبارىن ۇمىتىپ, اياق استىنان جولعا شىعامىن دەپ وتىر.
اۋەلدە بالالارى جابىلىپ, كەلىندەرى جالىنىپ ءجۇرىپ رايىنان قايتارىپ كورمەك بولعان. بىراق قاريا «تۋعان جەر تۇسىمە كىرىپ ءجۇر, بارماسام بولماس. ءسوز شىعىنداپ, بوس اۋرە بولماڭدار, شىراقتارىم» دەپ شورت كەستى. ازەي انا دا: «اكەلەرىڭ جالعىز كەتىپ بارا جاتقان جوق, بارىپ كەلسىن. ناعاشىلارىڭنىڭ كولىگى جايلى, شارشاتپاي اپارىپ كەلەدى» دەگەن.
وسى اڭگىمەدەن كەيىن ءبىر ايداي ۋاقىت ءوتتى. ساناي قارت امان-ەسەن ەلگە بارىپ كەلدى. بالالارى ءبىر-بىرىنە قاراپ جىمىڭ-جىمىڭ ەتەدى. ويتپەگەندە شە, اقساقال وتكەندەگىدەي ەمەس, سەرگەك, ءتىپتى جاسارىپ كەتكەن ءتارىزدى. بۇرىن بوزارىپ تۇراتىن جۇزىندە قان ويناي باستاعان. الگى ناۋقاسىنىڭ ءىزى دە جوق. اماندىق سۇراي كەلگەن قۇدا-جەگجات, كورشى قولاڭنىڭ ورتاسىندا باياعىشا كوسىلىپ اڭگىمە ايتىپ وتىر. ازداپ تولىسقان سياقتى ما, قالاي؟
ء«بىز جۇرەگىن شەكارانىڭ تىكەن سىمىنا تىلدىرگەن جارالى جانبىز. ارعى بەتتە تۋعان جەر, بەرگى بەتتە وتانىم – ەكەۋى دە ىستىق. بايان-ولگەيدە جامان تۇرعان جوقپىز. ول جاقتا دا تۇرمىسىمىز جاقسى, قادىرلى بولدىق. سوندا دا وسى بالالاردىڭ بولاشاعى ءۇشىن دەپ, 38 جاسىمدا اعا-باۋىرلارىمنىڭ قاسىمىزدا بول دەگەنىنە قاراماي, جالعىز كوشىپ كەتتىم. ودان جامان بولعان جوقپىز, توبىل وڭىرىنە ءبىرجولا ورنىعىپ, جەرگىلىكتى جۇرتپەن بىتە قايناسىپ, ءبىر كىسىدەي ءسىڭىسىپ كەتتىك. ۇلدى ۇياعا, قىزدى قياعا قوندىردىق. ايتسە دە, ءتىرى ادام ساعىنادى ەكەن. كوكتەمنىڭ ءيىسى سەزىلە باستاعاننان-اق, جىلقى ءتارىزدى تۋعان جەرىمدى اڭساي باستايمىن. وندايدا دەنەم اۋىرلاپ, جاتىپ قالامىن. بالالار مۇنى اكەمىز سىرقاتتانىپ قالدى دەپ ءتۇسىنىپ, دارىگەردەن دارىگەرگە اپارىپ, اۋرەلەيدى. ساعىنىشتىڭ دەرتىن قايدان ءبىلسىن بۇلار؟», دەيدى قاريا.
ساناي ىركىتباي ۇلى مەن ازەي بالەلقىزى بۇگىندە قوستاناي قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى زارەچنىي اۋىلىندا تۇرادى. ەكەۋى جەتى بالا ءوسىرىپ, جەتەۋىن جەتكىزىپ نەمەرە-شوبەرە ءسۇيىپ, اۋلەتتىڭ, ەلدىڭ تىلەۋىن تىلەپ وتىر. بالالارى دا ومىردەن ءوز ورنىن تاپقان, وڭىرگە بەلگىلى ازماتتار. تۇڭعىشى مەيرامبەك – كاسىپكەر. اينۇرى – مەكتەپ مۇعالىمى. ورتانشىسى زاڭعار – بەلگىلى جۋرناليست, حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامى وڭىرلىك فيليالىنىڭ توراعاسى. ودان كەيىنگى داركەنبايى – ەلۋباي ومىرزاقوۆ اتىنداعى قوستاناي وبلىستىق فيلارمونيانىڭ جانىنداعى «اقجەلەڭ» فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق ءانسامبلىنىڭ بەلدى مۇشەسى. داركەنباي قولى بوس كەزدە كيىز ءۇيدىڭ اعاشتارىن, ءۇي جيھازدارىن جاسايدى. التىنبەك – «قوستاناي-سۋ» مەكەمەسىنىڭ مەحانيگى. تۇلپار جىلقى شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. اسىل تۇقىمدى سايگ ۇلىك باپتايدى. ءسۇت كەنجەسى دۇلدۇلبەكتىڭ دە جەكە شارۋاشىلىعى بار.
بۇل اۋلەتتىڭ كەلىندەرى شەتىنەن ىسمەر. قولدارى قالت ەتسە, ازەل انانى اينالا وتىرا قالىپ ۇلتتىق كيىم ۇلگىلەرىن تىگىپ, قىز جاساۋىن دايىندايدى. ودان قالدى, داركەنبايدىڭ تاپسىرىسىمەن, كيىز ءۇي جابدىعىن تىگەدى.
ايتپاقشى, الگى وقيعادان كەيىن ساناي قاريانى بالالارى جىل سايىن بايان-ولگەيگە اپارىپ تۇراتىن بولعان.
قوستاناي وبلىسى