«مەيىرىمنەن» تاراعان ىزگىلىك

بۇل جەرگە سىرتتان بوگدە جاندار كىر­مەيدى, كۇزەتى مىقتى. تاۋن­حاۋست­تاعى ءبىر بولمەلى پاتەردىڭ اۋماعى 41 شارشى مەتر, ءاسۇيى, جۋىناتىن بولمەسى دە بار. تۇراقتى جۇمىس ورىندارى بار تاربيەلەنۋشىلەر تۇتىنعان جارىق, گاز, سۋعا اي سايىنعى تولەمدەردى وزدەرى تولەسە, جىلۋ, ينتەرنەت بايلانىسى تەگىن. تاۋنحاۋستار اۆتونومدى جىلۋ جۇيەسى, ورتاق wi-fi جەلىسىمەن جابدىقتالعان.

وتكەن جىلى مەملەكەتتىك تۇر­عىن ءۇي قورىنان جالدامالى پاتەر العان جەتىم, اتا-انانىڭ قام­قور­لىعىنسىز قالعان اقتوبەلىك 127 جاستىڭ 17-ءسى «مەيىرىمنىڭ» تاربيەلەنۋشىلەرى بولاتىن. بەلگىلى ءبىر وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ, جۇمىس ىستەي باستاعان جاس ءوز بەتىنشە ءۇي الۋعا تىرىسادى. ماسەلەن, «وتباسى» بانكىنەن ەسەپ-شوت اشىپ, 1 ميلليون تەڭگە قارجى سالعان ءۇش بالا بىلتىر 2%-دىق مولشەرلەمەمەن يپوتەكالىق نەسيە راسىمدەپ, باسپانالى بولدى.

جالپى, 2003 جىلدان بەرى اقتوبە وبلىسىندا اتا-انا قۇقىعىنان ايىرىلعان وتباسىلاردىڭ 426 بالاسى مەملەكەت قامقورلىعىندا بولسا, وسىنداي الەۋ­مەتتىك ساناتتاعى 265 جاس جالدامالى پاتەر الدى. 2017 جىلعا دەيىن جەتىمدەر ۇيىن­دە تاربيەلەنگەندەر 18 جاسقا تولعان سوڭ جاسوسپىرىمدەر ۇيىنە جىبەرىلەتىن. «مەيىرىمدەگى» تاربيە جۇمىستارىنىڭ ماقساتى – تو­لىق­قاندى تۇلعا تاربيەلەۋ. «بىزدە تاربيەلەنگەن بالالار اتا-اناسىنىڭ تاعدىرىن قايتالاعان جوق. 84 تۇلەگىمىز جوو ءتامامداسا, بەسەۋى ماگيس­­تراتۋرانى اياقتادى. 182 جاس شاڭىراق قۇرىپ, 150 ءسابيدىڭ اتا-اناسى اتاندى. ءبىز ولاردىڭ سابيلەرىن «مەيىرىمنىڭ» نەمەرەلەرى» دەيمىز. جاڭا جىل مەرەكەسىندە 50 نەمەرەمىزگە شىرشا مەرەكەسىن وتكىزدىك. سىي­لىق­تاردى «Tengizchevroil» مەكە­مە­سىندە اۋدارماشى بولىپ جۇ­مىس ىستەيتىن تۇلەگىمىز داۋرەن ىسكەندىروۆ الىپ بەردى. اقتوبەدە 3–18 جاس ارالىعىنداعى جەتىم بالالار «ايالا» ورتالىعىندا تۇرادى. «ايالادان» مەكتەپ ءبىتىرىپ وقۋعا تۇسكەندە, وقۋ ورىندارى جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتە الماعان جاعدايدا, ءبىلىم باسقار­ماسى جولداماسىمەن بىزگە كەلىپ تۇرۋعا قۇقىلى», دەيدى «مەيىرىم» ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى جەڭىسحان نۇرعاليەۆا.

«مەيىرىمدە» شىعارماشىلىق ستۋديالارى, وقۋ زالدارى بار. ورتالىق پەداگوگتەرى رۋحاني-ادامگەرشىلىك قۇن­­­دىلىقتاردى ءسىڭىرۋ, وتباسىلىق بيۋد­جەتتى دۇرىس جوسپارلاۋ داعدىلارىن ۇيرەتەدى. بۇرىن ورتالىقتا بالالاردىڭ قابىلداۋى قيىن بولعان سوڭ با, پسيحولوگتەر تۇراقتامادى. قازىرگى پسيحولوگتەر بالالارمەن جاقسى ءتىل تابىسقان. بالالار سىرلاسىپ, شەر تارقاتىساتىن مامانعا ءزارۋ. اتا-انانىڭ الاقانىن اڭسايدى. تاربيەلەنۋشىلەر كەشكىلىك ساباق­تان نە جۇمىستان ورالعاندا, بىر­دەن اكىمشىلىك عيماراتقا سو­عىپ, قىزمەتكەرلەرمەن سويلەسىپ جۇرەدى. ورتاق چات اشىلعان. بۇل كىم­نىڭ قايدا جۇرگەنىن تۇگەندەۋگە جاقسى. سەنبى-جەكسەنبىدە سپورت نۇسقاۋشىسى كەلىپ, جاتتىعۋعا قاتىسادى. تۇنگى كەزەكشىلىكتەگى مۇعالىمدەر ءار بالانىڭ قايدا جۇر­گەنىنە جاۋاپتى. پاتەرلەرىنە قونبايتىندار قايدا بارا جات­قاندارىن ايتىپ, قولحات جازىپ كەتەدى. ۆاحتالىق جۇمىستاعى بالالار دا كەلگەن-كەتكەن كۇندەرىن جازىپ قالدىرادى. سەنبى-جەكسەنبىدە مادەني ءىس-شارالارعا قاتىسادى. «مەيىرىمنىڭ» بالالارى بىرەر جىل بۇرىن كەرلينگتەن ەل كۋبوگىنە قاتىسىپ, ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى.

«ەڭ نازىك ماسەلە – بالالاردىڭ اتا-انالارىمەن قارىم-قاتىنا­سىنىڭ جوق­تىعى. بۇل جەردە اتا-انا قۇقىعىنان ايرىل­عان­دار­دىڭ بالالارى تۇرادى. اكە-شەشەسى بار ەكەنىن بىلەدى. مەكەنجايلارىن بىلەتىن بالالار دەمالىس كۇندەرى اتا-اناسىن ىزدەپ بارادى. كەيبىرى قاراجات جاعىنان اتا-اناسىنا قارايلاسادى. اتا-انالارىنىڭ ءتىپتى بۇل بالالاردا شارۋاسى جوق. ىزدەپ تە كەلمەيدى. بالا ىزدەپ بارادى. بىراق قونباي, قايتىپ كەلەدى دە قاسىمىزدا ۇزاق وتىرادى. «ولارعا رەنجىمە. ءوزىمشىل بولما. قالاي بولعاندا دا اتا-اناڭ. نەگە قونبادىڭ, نەگە قاسىندا بولمادىڭ؟» دەيمىز. سوندا: «ولاردىڭ ءومىرى باسقا. بىرگە تۇرا المايمىن» دەيدى. كەي بالا اتا-اناسىنا بارىپ كەلگەن سوڭ ءبىراز كۇن تۇنەرىپ جۇرەدى. ءبىز دە ۇندەمەيمىز. باسىندا قازاقشا تۇسىنبەيتىن بالالار قازىر تازا سويلەيدى. ورىسشا سۇراساق, وزىمىزگە قازاقشا جاۋاپ بەرەدى», دەيدى ج.نۇرعاليەۆا.

ء«بىزدىڭ بالالاردىڭ ومىرلىك باعدارى ايقىن, الدارىنا ماقسات قويعاندار. ولار ماسكۇنەمدەر مەن قاڭعىباستاردىڭ ورتاسىنا ورالعىسى كەلمەيدى. 18 جاسقا تولعان جىگىت پەن قىزدىڭ تاڭداۋ قۇقىعى بار. اتا-اناسىنىڭ قاسىنا بارامىز دەسە, ەشكىم قارسى شىقپايدى. مەملەكەت تە جاس بالانى بىردەن اكە-شەشەسىنەن الىپ كەتپەيدى. اۋەلى «ايالاعا» ورنالاستىرادى. اتا-اناسى ەسىن جيىپ, جامان ادەتىن قويىپ, قاڭعىباستىق ءومىردى تاستاپ, ەمدەلىپ, جۇمىسقا تۇرسا, التى ايدان سوڭ بالاسىن ۇيىنە قايتارىپ الا الادى. بىراق ۋچاسكەلىك پولي­تسيا­نىڭ باقىلاۋىندا بولادى. ەگەر ول قايتادان ءتارتىپ بۇزسا, بالالار مەملەكەت قاراۋىنا وتەدى», دەيدى «مەيىرىم» ورتالىعىنىڭ مامانى مانشۇك قايروللاقىزى.

ورتالىق قالاداعى №3 مۋزىكا مەك­تەبى, قازانعاپ اتىنداعى بالالار ونەر مەكتەبىمەن جاقسى بايلانىس ورناتقان. مەرەكەلىك ءىس-شارالارعا مۋزىكا مەكتەبى ۇجىمى قاتىسادى. قۇربان ايت, ناۋرىز, جاڭا جىل مەرەكەسى ورتالىقتىڭ 45 بالاسى مەن ۇجىمدى ءبىر ۇستەل باسىنا جينايدى. اشىقتىق, مەيىرىمدىلىك, ءبىر داستارقان باسىندا وتىرىپ ديدارلاسۋ كوپ جاعدايدا وڭ ناتيجەسىن بە­رىپ, جاستار مەن ۇلكەندەر اراسىندا سەنىم ورناتادى. بىلتىر يپو­تە­كالىق نەسيەمەن باسپانا العان ءۇش تاربيەلەنۋشىنىڭ ۇيىنە جا­قىن­دا «مەيىرىمنىڭ» ۇستازدارى شاشۋ شاشىپ, قۇتتىقتاپ باردى. تاع­دىر­دان تەپەرىش كورگەن 400-دەن اسا بالانىڭ اداسپاي ءجۇرىپ, ومىر­دەگى ءوز ورىندارىن تاپقانى قۋانتارلىق جاعداي.

اقتوبە وبلىسى