وڭىردەگى «تك فارم اقتوبە» جشس – سۇيىق جانە قاتتى دارىلىك زاتتار, جاقپا ماي, ءتۇرلى ەرىتىندى, مەديتسينالىق بەتپەردە شىعارۋمەن اينالىساتىن فارماتسەۆتيكا سالاسىندا وزىندىك ورنى بار زاۋىت. 2012 جىلى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ قارجىلىق قولداۋىن الىپ, اشىلدى. سول كەزدە نەبارى 3 ءتۇرلى ءدارى شىعارسا, قازىر نارىققا 59 ءتۇرلى ءدارى-دارمەك ۇسىنىپ وتىر.
كاسىپورىندا قاتتى تۇيىرشىكتەلگەن, ۇنتاق, ەرىتىندى, تۇنبا تۇرىندەگى دارىلەر, جاقپا مايلار, مەديتسينالىق سپيرت, سۋتەگى توتىعى, مەديتسينالىق بەتپەردەلەر شىعارىلادى. 100-دەن اسا ادام ەڭبەك ەتەدى. جىلدىق اينالىمى بۇگىندە 3 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. سەرىكتەستىك ديرەكتورى جاڭاگۇل تورەحانوۆانىڭ ايتۋىنشا, تۇرعىندار تاراپىنان اۋىرسىنۋدى باساتىن كيترولات, گيتلەكس, پاراتسەتامول, گريپپوۆيت, ميا تامىرىنان جاسالعان ەرىتىندىلەر جاقسى سۇرانىسقا يە بولعان. «تك فارم اقتوبە» دارىلەرى ەلىمىزدەگى ءدارى-دارمەك سالاسىن قاداعالاۋشى جانە ورتاق ۇيلەستىرۋشى «سق-فارماتسيا» جشس-نىڭ ەمدەۋ حاتتامالارىنا ەنىپ, ءدارى-دارمەك ءوندىرىسى بويىنشا بىرىڭعاي وپەراتورمەن ۇزاق مەرزىمگە كەلىسىم جاسالعان. ونىمدەر ءدارى-دارمەك وندىرىسىندەگى ديستريبيۋتەرلىك كومپانيالارمەن كەلىسىمشارت نەگىزىندە ەل اۋماعىندا ساتىلىمعا شىعارىلىپ وتىر. پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن 2029 جىلعا دەيىن وتاندىق ءدارى-دارمەك وندىرىسىمەن 50% دەڭگەيىندە قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەمەسى بار.
«2024 جىلى «دامۋ» قورىنان سۋبسيديا الدىق. بەرىلگەن مەملەكەتتىك قولداۋ ارقىلى زاۋىت اۋماعىنان قوسىمشا تسەح تۇرعىزدىق جانە جاڭا قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الدىق. جابدىقتارىمىز ەۋروپادا, ءۇندىستان, قىتاي جانە جاپونيادا وندىرىلگەن. بىلتىر ءۇش تسەحىمىزدىڭ زەرتحانا جابدىقتارى جاڭارتىلدى. جۇمىسقا العان مامانداردى قايتا دايارلاۋدان وتكىزىپ, وقىتىپ الامىز», دەيدى جاڭاگۇل جايىمبەكقىزى.
قاجەتتى شيكىزاتتار JMPI سەرتيفيكاتى بار, ارنايى دارىلىك شيكىزات شىعاراتىن زاۋىتتاردان جەتكىزىلەدى. زاۋىتتىڭ كەڭ قولدانىستاعى ءونىمى – ميا تامىرىنان جاسالعان سۇيىق ءدارىنىڭ قۇرامىن وسى جەردەگى ماماندار جاساپ شىعارعان. ول جوتەلگە قارسى جاقسى ەم ءارى كوپ جاعدايدا جاس بالالارعا دا بەرۋگە بولادى. اللەرگياعا اسەرى بايقالمايدى.
«الەمدە ءدارى-دارمەك كاسىپورىندارى قاجەتتى سۋبستانسالاردى JMPI سەرتيفيكاتى بار زاۋىتتاردان الادى. دارىلىك پرەپاراتتاردىڭ بەلسەندى جانە قوسالقى قۇرامداس بولىگى, حيميالىق جانە بيولوگيالىق قوسىلىس – سۋبستانسالاردى وزىمىزدە سينتەزدەي المايمىز. بۇل – باسقا سالا. JMPI زاۋىتتارىنان كەلگەن قوسىلىستار ءبىزدىڭ زاۋىتتىڭ لابوراتورياسىندا قاتاڭ تەكسەرىستەن وتكەن سوڭ عانا وندىرىسكە جىبەرىلەدى. ءدارى-دارمەك باعاسىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى رەتتەيدى. ءبىز وسى ورگان بەكىتكەن ەرەجەدەن اسىپ كەتە المايمىز. ازىرگە ونىمدەرىمىز ەل اۋماعىندا ساتىلىپ جاتىر. شەتەلگە شىعارۋعا ەندى قامدانىپ, ءتيىستى قۇجاتتاردى ازىرلەۋگە كىرىستىك. بۇل وڭاي شارۋا ەمەس», دەيدى سەرىكتەستىك باسشىسى.
ءدارى-دارمەكتەردى ازىرلەۋدىڭ بىرنەشە ساتىسى بار. قانداي دا ءبىر جاڭا ءدارىنى وندىرىسكە ەنگىزۋ ءۇشىن ۇلتتىق سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىعىنىڭ رۇقساتى كەرەك. سودان كەيىن زاۋىت لابوراتورياسىندا ەكى جىل زەرتتەۋ جۇرگزىلەدى. ونىڭ قورىتىندىسى قايتادان ۇلتتىق سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىعىنا تاپسىرىلىپ, ول جاقتان رۇقسات بەرگەندە عانا وندىرىسكە ەنگىزىلەدى. ءدارى-دارمەك زاۋىتى «سق-فارماتسيامەن» 10 جىلعا كەلىسىمشارتقا وتىرعان. وڭىرلىك فارماتسيالىق قىزمەتتى باقىلاۋ دەپارتامەنتىنەن دە تەكسەرىس جۇرگىزىلىپ تۇرادى. بۇل جەردە مەديتسينالىق مەكەمەلەردە جۇمىس ىستەگەن, مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن تەراپەۆت, حيرۋرگ, كارديولوگ, پەدياتر, جۇيكە جۇيەسى اۋرۋلارىن ەمدەيتىن ءارتۇرلى باعىتتاعى كلينيتسيست ماماندار جۇمىس ىستەيدى. بۇل جاعىنان تاپشىلىق جوق بولسا دا, تەحنولوگ, پروۆيزور, ۆاليداتور, حيميكتەر كەرەك ەكەن. زاۋىت ونىمدەرىن ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى ساراپشىلارى ۇنەمى تەكسەرىپ كەتەدى.
ەلىمىز 2010 جىلى ءدارى-دارمەكتەردىڭ ساپاسىنا قولجەتىمدىلىكتى جاقسارتۋ بويىنشا بىرلەسكەن مونيتورينگ باعدارلاماسى – JMPI-عا مۇشەلىككە ءوتتى. ونىڭ جۇمىسىن حالىقارالىق ءدارى-دارمەك وندىرۋشىلەر قاۋىمداستىعى (IFPMA) باقىلايدى. فارماتسەۆتيكا سالاسىنداعى كومپانيالار مەن قاۋىمداستىقتاردىڭ حالىقارالىق وكىلدىك ۇيىمى جاڭا ءدارى-دارمەكتەردى ازىرلەۋ مەن وعان قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرۋعا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى يننوۆاتسيالاردى قولداۋعا باعىتتالعان. قازاقستان IFPMA-عا تىكەلەي مۇشە ەمەس, بىراق ەلدەگى فارماتسەۆتيكالىق ۇيىمدار IFPMA ستاندارتتارى مەن ۇسىنىستارىن نازارعا الادى.
وندىرىستىك ءبولىم باستىعى نۇرتاي ومىرزاقوۆتىڭ ايتۋىنشا, بارلىق ءدارى-دارمەك ءۇش تسەحتا دايىندالادى.
ء«بىزدىڭ ونىمدەردى ەلىمىزدىڭ ديستريبيۋتەرلىك فيرمالارى كوتەرمە باعامەن ساتىپ الىپ, دارىحانالارعا جونەلتەدى. كۇنىنە ەرىتىندىنىڭ 10-15 مىڭ قۇتىسىن, كاپسۋلاداعى ءدارىنىڭ 10-20 مىڭ داناسىن شىعارامىز. كاسىپكەرلىكتى قولداۋ قورىنىڭ كومەگىمەن الەمدىك فارماتسەۆتيكالىق وندىرىستە كەڭىنەن قولدانىلاتىن جاپونيانىڭ «Shimadzu Corporation» كومپانياسىنىڭ جابدىقتارىن ساتىپ الدىق. دارىلىك زاتتار قۇرامىن, كۇردەلى قوسپالار قۇرىلىمىن, ساپاسىن تەرەڭ تالدايتىن جاپون جابدىقتارى الەمدىك ءدارى-دارمەك وندىرىسىندە وتە ماڭىزدى ءرول اتقارادى», دەيدى نۇرتاي ومىرزاقوۆ.
اقتوبە وبلىسى