الەۋمەتتىك جاردەماقى مولشەرى قانداي؟

جەلتوقسانعا دەيىن ەلدە مۇگە­دەكتىگى بويىنشا مەملەكەتتىك الەۋ­مەتتىك جاردەماقى الاتىندار سانى – 539,5 مىڭ ادام, اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ بويىنشا – 188,3 مىڭ ادام. مۇگەدەكتىگى جونىنەن مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقىلاردىڭ مولشەرى مۇ­گە­­دەكتىكتىڭ توبىنا, سەبەبىنە, سونداي-اق ءتيىستى قارجى جىلىنا ارنالعان «رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭدا بەلگىلەنگەن ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ شاماسىنا بايلانىستى بولادى. اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقىلاردىڭ مولشەرى قايتىس بولعان اسىراۋ­شىنىڭ اسىراۋىنداعى ادام­داردىڭ سانىنا, قايتىس بولۋ سەبەپ­تەرىنە, ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنە قاراي بەلگىلەنگەن.

بۇدان وزگە, مىندەتتى الەۋمەتتىك ساق­تاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ­شىلارعا الەۋمەتتىك تاۋەكەلدەر تۋىنداعان جاعدايدا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان الەۋمەتتىك تولەمدەر تولەنگەن. جىل باسىنان 1 جەلتوقسانعا دەيىن 101,1 مىڭ ادام ەڭبەك ەتۋ قابىلەتىنەن ايىرىلۋ بويىنشا الەۋمەتتىك تولەم شامامەن 67,2 مىڭ وتباسى اسىراۋشىسىنان ايى­رىلۋ بويىنشا الەۋمەتتىك تولەم العان. تولەمدەردىڭ مولشەرى كەيىنگى ەكى جىلدا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇر­گى­زىلگەن ورتاشا ايلىق تابىس, ەڭ­بەككە قابىلەتتىلىگىنەن ايىرىلۋ كوەففيتسيەنتتەرى, اسىراۋىنداعى ادامدار سانىنا, مىندەتتى الەۋ­مەت­تىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ ءوتىلى, تابىستى اۋىستىرۋىنا بايلانىستى بەلگىلەنگەن. بۇل رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەتتەن تولە­نەتىن جاردەماقىلارعا قوسىمشا تولەمدەر.

بيىل قاڭتاردان مۇگەدەكتىگى, اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاع­دايى بويىنشا مەملەكەتتىك الەۋ­مەتتىك جاردەماقىلاردىڭ مول­شەرى ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭ­گەيىنىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى 7%-عا وسكەن ەدى. ۇكىمەت شەشىمى بويىنشا ەڭبەككە قابىلەتتىلىگىنەن ايىرىلۋ, اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ بويىنشا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان تولەنەتىن تولەمدەردىڭ مولشەرى دە 7%-عا ارتقان. ءسويتىپ, مۇگەدەكتىگى بو­يىنشا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقى مولشەرى 1-توپ ءۇشىن – 95 496 تەڭگەنى, 2-توپ ءۇشىن – 76 397 تەڭگەنى, 3-توپ ءۇشىن 52 089 تەڭگەنى قۇراعان. جەلتوقسانداعى جاعدايعا زەر سالساق, ەڭبەككە قابى­لەتتىلىگىنەن ايىرىلۋ جونىنەن الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ ورتاشا مولشەرى 59 826 تەڭگە, اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ بويىنشا 64 619 تەڭگە شاماسىندا بولعان.

جەلتوقسانعا دەيىن 77,6 مىڭ وتباسىنداعى 411,3 مىڭ ادامعا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىن­دالعان. بيىل وسى ماقساتقا بيۋدجەتتەن 54,7 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ نە­گىزگى ماقساتى – اقشالاي تولەم تۇرىندە قولداۋدى جۇزەگە اسىرۋ, وتباسىنىڭ ەڭبەككە قابىلەتتى مۇشەلەرىن جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا تارتۋ ارقىلى وتباسىن قيىن ومىرلىك جاعدايدان شىعارۋ. مىسالى, تابىسى وڭىرلىك ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70%-نان اسپايتىن ازاماتتارعا توقسان سايىن الەۋ­مەتتىك كومەك تاعايىندالادى. تابىسى از وتباسىلارداعى 1 جاس پەن 6 جاس ارالىعىنداعى ءار بالاعا 1,5 اەك (5 538 تەڭگە) مولشەرىندە اي سايىنعى قوسىمشا تولەم بەرىلەدى. ااك الۋشىلار قاتارىنان مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى 128,8 مىڭ بالاعا 5 ملرد تەڭگە كولەمىندە قوسىمشا تولەم تاعايىندالعان. بۇدان بولەك, جۇمىسقا ورنالاستىرۋ, ءوز ءىسىن اشۋعا نيەتتى وتباسىلارعا گرانتتار بەرۋ, قاجەت بولعان جاعدايدا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنا جىبەرۋ, جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ قاراستىرىلعان. ەل ازاماتتارى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداۋعا ءوتىنىشتى تۇر­عىلىقتى جەرىندەگى مانساپ ورتا­لىعىندا, اۋىل وكرۋگىنىڭ اكى­مىنە نەمەسە ەلەكتروندىق ۇكىمەت پورتالى, ياعني egov.kz ارقىلى بەرە الادى.