قوستانايدا حح عاسىردىڭ باسىنداعى ءدىني-اعارتۋشىلىق باعىتتاعى ادەبيەتتىڭ كورنەكتى وكىلى, اقىن, سازگەر نۇرجان ناۋشاباي ۇلى اتىنداعى جىر-تەرمە, ءداستۇرلى ءان فەستيۆالى ءوتتى. «ارقادا ناۋشابايدىڭ نۇرجانى وتكەن» دەپ اتالاتىن ءداستۇرلى ونەر مەرەكەسى بيىل بەسىنشى رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىر.
جىر فەستيۆالىن وسى ءىس-شارا ءۇشىن توبىل وڭىرىنە ارنايى كەلگەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, جىرشى, فولكلور زەرتتەۋشى الماسبەك الماتوۆ جۇرگىزدى. ايگىلى جىرشى اتالعان جوباعا بەس جىلدان بەرى قولداۋ كورسەتىپ, جاناشىرلىق تانىتىپ كەلەدى. ءىس-شارا بارىسىندا وبلىستىڭ مادەنيەت سالاسىنىڭ باسشىلارى الماسبەك اعامىزعا قۇرمەت كورسەتىپ, يىعىنا شاپان جاپتى.
« ۇلى تورعاي دالاسىن ءداستۇرلى ونەرىمىزدىڭ قالىپتاسۋىنا بىردەن-ءبىر ەڭبەك سىڭىرگەن ايماق دەپ بىلەمىز. ايرىقشا شوقتىعى بيىك تۇلعا نۇرجان ناۋشاباەۆ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان بۇگىنگى بايقاۋدىڭ ورنى ەرەكشە. ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىنەن كەلگەن تالانتتى ورىنداۋشىلار وسى بايقاۋ ارقىلى قاناتتانىپ, ەلگە تانىلىپ جاتىر. مىسالى, ءۇشىنشى بايقاۋدا قوستاناي وبلىسىنىڭ ازاماتى باس جۇلدە الدى. بايقاۋ ءوتىپ كەلە جاتقان بەس جىل ىشىندە نۇرجان اندەرىن ناسيحاتتاۋدا, ونىڭ بۇرىن بەلگىسىز بولىپ كەلگەن شىعارمالارىن جارىققا شىعارۋدا ءبىرتالاي شارۋا اتقارىلدى. عالىمدار نۇرجان شىعارماشىلىعىنا دەن قويىپ, زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. اقىلبەك شاياحمەت باستاپ, ونىڭ ار جاعىندا اقىن مۇرالارىن زەرتتەگەن بىرنەشە جاس عالىم عىلىم كانديداتى دارەجەسىن قورعادى. ولاي بولسا, قازاق مۋزىكا تاريحىندا نۇرجاننىڭ ءوز ورنى بار دەپ ايتا الامىز. بۇگىنگى ءىس-شاراعا ايگۇل قوسانوۆا, باعلان ءبابىجان سىندى ەل سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنگەن ونەرپازدار كەلىپ وتىر. بۇل كىسىلەر كونسەرۆاتوريادا اكادەميالىق دەڭگەيدە نۇرجان شىعارماشىلىعىنىڭ تانىلۋىنا كوپ ەڭبەك ءسىڭىرىپ ءجۇر. فەستيۆالدى كەلەر جىلى كونفەرەنتسيا تۇرىندە وتكىزۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ونداعى ماقساتىمىز – توبىل-تورعاي ءوڭىرىنىڭ فولكلورىن عىلىمي تۇرعىدا قاراستىرعىمىز كەلەدى», دەدى الماسبەك الماتوۆ.
فەستيۆال اياسىندا ءۇش ونەرپاز دا كوپشىلىكتىڭ وتىنىشىمەن ساحاناعا شىعىپ ونەر كورسەتىپ, ەلدىڭ قۇرمەت-قوشەمەتىنە بولەندى. قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسى عىلىمي-زەرتتەۋ فولكلورلىق زەرتحاناسىنىڭ جەتەكشىسى باعلان ءبابىجان احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ «كامشات بورىك» ءانىن اۋەلەتە شىرقادى.
«اقاڭنىڭ زاتاەۆيچكە 25 ءان بەرگەنى بەلگىلى. زاتاەۆيچ قازاق ءتىلىن بىلمەگەن سوڭ, ءسوزىن جازباعان. تەك «قاراگوز» جانە «كامشات بورىكتىڭ» ءسوزى بار. «كامشات بورىك» – توبىل-تورعايدىڭ ءانى. سوندىقتان اقاڭ بۇل ءاننىڭ ساقتالىپ قالۋىنا قالايدا ىقپالىن تيگىزدى. بىراق ماتىنىندە قازاقتىڭ كونە سوزدەرى, ءدىني سوزدەر بولعاندىقتان, 70–80 جىل بويى ايتىلماي كەلدى. مەن كونسەرۆاتوريادا وقىپ جۇرگەنىمدە ۇستازىم بەكبولات تىلەۋحان: «وسى ءاندى ورىنداپ كورشى», دەدى. 1999 جىلى مەملەكەتتىك ەمتيحاندا ايتىپ شىقتىم. سودان بەرى رەپەرتۋارىمدا», دەيدى ءانشى.
فەستيۆالعا قاتىسۋشىلاردىڭ بارىنە العىسحاتتار مەن ەستەلىك سىيلىقتار تابىس ەتىلدى. بايقاۋدان كەيىن ءداستۇرلى ءانشى ايگۇل قوسانوۆا جەرگىلىكتى ونەرپازدارعا انشىلىك مەكتەپتەر, ورىنداۋشىلىق شەبەرلىك تۋرالى ءدارىس وقىدى.
قوستاناي وبلىسى