مايتالمان بۇرعىلاۋ ءماشينيسى

«وسىندايدا «اتاجۇرت» دەگەن ءسوزدى اۋىزعا ارەڭ الاسىڭ. ويتكەنى تۋىپ-وسكەن, كىندىك قانىمىز تام­عان قاراقالپاقستانداعى قوڭىرات قالاسى دا اتا-بابامىز مىڭداعان جىلدار قونىس قىلعان قۇت مەكەن عوي. 100 جىلداي بۇرىن بولشەۆيكتەر كەلىپ بولشەكتەگەنگە دەيىن بۇل ايماقتىڭ ءتىلى مەن ءدىلى ءبىر, قانى مەن جانى ءبىر, ءتۇپ-تامىرى ءبىر ۇلت بولىپ ۇيىعان حالىقتار ەمەس پە ەدى؟» دەدى تۇڭعيىق ويعا بەرىلگەن باۋىرجان.

جاقىندا مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىن العان كەيىپكەرىمىز 2011 جىلدان بۇگىنگى كۇنگە دەيىن اقتوبە وبلىسىنىڭ حرومتاۋ اۋدانىنداعى «ۆوسحود – Oriel» جشس كومپانياسىندا بۇرعىلاۋ قوندىرعىسىنىڭ بۇرعىلاۋ ءماشينيسى بولىپ ەڭ­بەك ەتىپ كەلەدى. ءوز كاسىبىنىڭ حاس شەبەرى 1982 جىلى وزبەكستانداعى قوڭىرات قالاسىندا تۋىپ-ءوسىپ, ورتا مەكتەپتى سوندا تامامداعان. تەمىرجول سالاسىندا جۇمىس ىستەپ, لوكوموتيۆ تىزگىنىن ۇستاعان كەزى دە بار. جەكە ءبىر مەكەمەنىڭ ەكسپەديتور, ەلەكترومونتەر قىزمەتىن دە اتقارعان.

كەڭەس وداعى ىدىراپ, تاۋەل­سىزدىك تاڭى اتىپ, سىرتتاعى قارعا تامىرلى قازاق بىتكەن اتاجۇرتقا بەت العاندا وزبەك ەلىنىڭ اۋماعىنا قونىس تەپكەن قالعان قانداستار دا كوش كولىگىن ەلگە قاراي تۇزەگەن. اتاسى مەن اكەسىنىڭ اتاجۇرتقا قاتىستى تۇپكى ماقساتىن جۇزەگە اسىرۋ ونى كوپ مازالايتىن. اقىرى 2008 جىلدىڭ شىلدە ايىندا تاۋەكەلگە بەلبۋعان. جۇبايى جانات كەڭەسبايقىزى دا ەرۋلى ەرىنىڭ ەلشىلدىك ماقساتىن قۇپ الىپ, جانىنا سەرىك, كوڭىلىنە دەمەۋ بولا ءبىلدى.

«ايتىلعان ۋاقىتتا اقتوبە وبلىسى, حرومتاۋ اۋدانىنا وتباسىممەن كوشىپ كەلدىم. اتاجۇرتقا اتا-بابام مەن اكەمنىڭ اڭسارى بولعان ساعىنىشىن ارقالاپ جەت­تىم. جالىندى جاستىقتىڭ ارىنى باسىلماعان سول جىلداردا وسى ەلدىڭ ءبىر ازاماتى رەتىندە الدىمدا ادال ەڭبەك ەتسەم, تىرشىلىك كەشسەم دەگەن قاراپايىم ماقسات قانا تۇردى. ال قازىر ەلگە ەڭ كەرەكتى مەتالل وندىرەتىن كەن ورنىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەنىم كوڭىلىمە شادىمان شاتتىق, شالقار قۋانىش سىيلايدى. ادال ەڭبەكپەن جەتىس­تىككە جەتۋدى اكەم قۇلاعىما قۇيىپ, سۇيەگىمە سىڭىرگەن, انام قاسيەتتى اق سۇتىمەن بويىما دارىتقان», دەدى ماشينيست.

كەيىپكەردىڭ «ەلگە ەڭ كەرەكتى مەتالدى» دەگەنى ەرىكسىز ەلەڭ ەتكىزدى. بۇل جونىندە ەڭبەك ماي­تالمانى: «حروم – اق, سۇر ءتۇستى, قاتتى, اۋىر, بالقيتىن مەتالل. قولدانىلۋىنا قاراي تازا كۇيىن­دە نەمەسە تەمىرمەن قو­رىت­پاسى – فەرروحروم تۇرىندە وندى­رىلەدى. ونى حروم كەنتاستارىن توتىقسىزداندىرۋ ارقىلى الادى. توتىعۋ دارەجەسى +3 بولاتىن حروم كوپ تۇز, اشۋتاس تۇزەدى. حروم-كالي اشۋتاسىن بىلعارى يلەۋدە, ماتا ونەركاسىبىندە, كينو پلەنكاسىن جاساۋدا قولدانادى. حروم مەتالدان جاسالعان بۇيىمداردىڭ بەتىن ارلەۋ ءۇشىن پايدالانىلادى. قۇرامىندا حروم بار بولات تاتتانبايدى, قاجالمايدى, ۇيكەلىس پەن قىزۋعا ءتوزىمدى كەلە­دى. مەتاللۋرگيالىق ماقساتقا قۇ­را­مىندا حروم توتىعىنىڭ مول­شەرى 45%-دان استام جوعارى سورت­تى رۋدالار قاجەت. حروم رۋدا­لارى قوستاناي, اقتوبە, اباي وبلىسى وڭىرلەرىندە مول. كەزىن­دە كەڭەس وداعى ءحروميتتىڭ بار­لان­عان جانە جىلدىق ءوندىرىلۋ مول­شەرى جونىنەن ءبىزدىڭ ەلدىڭ ارقا­سىندا الەمدىك رەيتينگتە ۇنە­مى ءبىرىنشى ورىندى يەلەنىپ ءجۇردى. دۇنيە ءجۇزىنىڭ 40 ەلىنە ەكسپورتقا شىعارىلاتىن وسى كەن رۋدالارىنىڭ ساپاسىنا جەر شارىندا تەڭ كەلەتىن ءبىر دە ءبىر كەن ورنى جوق. كەن رۋدالارى اق­توبە حروم قوسىندىلارى زاۋىتى, ەرماك فەرروقورىتپا زاۋىتىندا قورىتىلادى. ەلگە ەڭ كەرەكتى مەتالل دەگەنىمنىڭ ءمانىسى وسى», دەپ كەڭ كولەمدە ءتۇسىندىرىپ بەردى.

باۋىرجان مەن جانات بەرە­كەلى وتباسىندا ءبىر قىز, ەكى ۇل تاربيەلەپ وتىر. قىزى اكە كاسىپتى تەرەڭدەتىپ يگەرۋ ماقساتىمەن جوعارى وقۋ ورنىندا حيميا ماماندىعى بويىنشا ءدارىس الىپ ءجۇر. ۇلدارى ءالى مەكتەپ جاسىندا.

– كوپپەن بىرگە ەتكەن ەڭبەگىم­دى باعالاپ, ناگراداعا ۇسىنعان باس­­شىلىق پەن ونى قۇپ الىپ, ماراپاتتاعان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى­نا ايتار العىسىم شەكسىز, – دەيدى باۋىر­جان سارسەن ۇلى. – دەگەنمەن اتتاس اتام باۋىرجان باتىردىڭ ايتقانى دا وسىندايدا ويعا ورالىپ تۇرعانى: «مەن ىستەدىم دەگەنشە, مىڭ ىستەدى دەسەيشى. مىڭ ىستەدى دەگەنشە, ەر ىستەدى دەسەيشى. ەر ىستەدى دەگەنشە, ەل ىستەدى دەسەيشى. مەن مىڭدىكى بولماسام, ەر ەلدىكى بولماسا, كىم ىستەدى دەر ەدىم», دەگەن ەكەن اتامىز.