كولىكپەن داۋلەت قۇراعان

وسى كەزدە ويىما ءبىر تانىسىم كەلدى. ول ۇزاق جىل تىنباي تاكسي جۇرگىزدى. ءيا, كىم تاكسي جۇرگىزۋشىسى بولماي جاتىر دەرسىز؟ بىراق الگى اعامنىڭ ەڭبەگى ادال ەدى. 2000 جىلدارى الماتىداعى ينتەرناتتاردىڭ بىرىندە وقىدىم. دەمالىسقا شىعا سالىپ, اۋىلعا قاراي قۇستاي ۇشاتىنمىن. اري­نە, كەيدە سول اعامىزدىڭ جاسىل «جيگۋليىنە» مىنەمىن.

جاسىل «جيگۋلي» ون جىلدان اسا ۋاقىت ءبىر تىنبادى. بۇگىن 380 شاقى­رىم جەردەگى اۋىلعا بارسا, ەرتەسى سول 380 شاقىرىمدى كەرى باسىپ قالاعا كەلەتىن. قازىر ويلاسام, جۇرەگىم اۋىرادى. ءبىر جىلدىڭ 365 كۇنىنىڭ 300 كۇنى جولدا بولدى دەگەننىڭ وزىندە ءبىر جىلدا 114 000 شاقىرىمدى ارتقا تاستايدى ەكەن. مۇنى 10 جىلعا كوبەيتسەڭىز – 1 140 000 شاقىرىم. جەر ەكۆاتورىنىڭ ۇزىندىعى 40 مىڭ شاقىرىمنان ءسال عانا اسادى. سوندا اعامىز 10 جىلدا جەر شارىن جاسىل «جيگۋليىمەن» 28 رەت اينالىپ شىققان بولماي ما؟ ون جىل دەگەن – ەڭ از كورسەتكىش, ودان كەيىن تۋىسىم قىزىل «اۋديمەن» تاعى ون جىل جورتتى. دەمەك اعامىز الىپ جەردى 56 رەت وراپ شىقتى دەگەن ءسوز. بۇل دا مەنىڭ تاراپىمنان كەمىتىلگەن كورسەتكىش بولسا كەرەك. وسى ەڭبەگىنىڭ وتەۋىنە نە الدى؟

باۋىرلارىن وقىتتى, توقىتتى, اتا-انا­سىنا كومەكتەستى. تاكسي جۇرگىزۋشىسى بولىپ تاپقان اقشاسى كۇندەلىكتى كۇن­كورى­سىنەن اسقان جوق. سوندا دا ەڭبەك ەتىپ, تەر توگۋىن توقتاتپادى.

بۇگىندە مەن جەر شارىن 56 رەت اينالىپ شىققانداي, اعامىزدىڭ قاجىرىنا سۇيسىنەمىن. تىنباي تەر توگىپ, ەڭبەك ەتكەنىنە رازى بولامىن. ول كىسى باي بولايىن دەپ تالپىنعان جوق, بىراق كاسىبىنە ادال بولدى. قولىنان كەلەتىن ىسپەن جانىن سالا شۇعىلداندى.

تۋىس بولعاننان كەيىن اعامىز­دىڭ ارعى بابالارىنىڭ تاريحىن دا جاقسى ءبىلۋشى ەدىم. بابالارى اسپانتاۋ ەلىندە مىڭ­عىر­عان مال بىتكەن باي بولعان. اتاسى وتكەن عا­سىردىڭ 90-جىلدارى قايتىس بولدى. اپ­پاق ساقالى بار, قۋناقى سارى شالدى كوزىم كوردى. ۇلكەندەر سول اتامىزدىڭ ءبىر ۋاقي­­عاسىن جىر قىلىپ ايتاتىن ەدى. بىردە كۇبى قۇلاپ, ىشىندەگى قىمىز توگىلىپ قا­لىپتى. سويتسە الگى اتامىز قۇلاعان كۇبى­نى تۇر­عىزا سالىپ, توگىلگەن قىمىزدى جەر­­­دىڭ شاڭ-توزاڭىنا قاراماي ەكى بەتتەپ جاتا قالىپ ءسىمىرىپ جاتسا كەرەك. مۇنى كور­گەندەر, «ەي, مۇنىڭ نە؟» دەمەي مە؟ سويتسە ول كىسى «ىرىس-نەسىبەم جەرگە ەمەس, وزىمە بۇيىرسىن» دەپتى. ال بۇگىن قاراپ وتىر­­سام, اۋلەتتىڭ سول ىرىس-نەسىبەسى جاسىل «جيگۋليلى» اعامىزعا بۇيىرعانداي كورىنەدى.

اعامىزدىڭ مەنەن ون جاس ۇلكەندىگى بار ەدى. «باۋىرلارىن جەتكىزەمىن» دەپ تاكسي جۇرگىزۋشىسى بولىپ ءجۇرىپ كەشتەۋ, بىزبەن قاتار ۇيلەن­دى. تۇڭعىش بالالارىمىز دا قاتار دۇنيەگە كەلدى. جەڭگەمىزدى دە, قۇداي بەرە سالعان, ەتەك-جەڭى كەڭ ادام. كورگەن جەردە قۇراق ۇشىپ كوڭىلىمىزدى تابۋعا تىرىسادى.

ىنىلەرىن وقىتقانى ءوز الدىنا, سالعان ءۇيىن ساتىپ, جارتى اقشاسىن باۋىرلارىنا بەردى. ءسويتتى دە, قىزىل «اۋديمەن» ءجۇرىپ, تاعى ءۇي سالدى. ونى دا ساتىپ ءبىر ءۇيىن ەكەۋ جاسادى. جاقىندا اعامىزدىڭ شاڭىراعىندا قوناقتا بولدىم. جيىرما جىل بويى تەككە تاكسي تىزگىندەمەپتى. ءۇي ساۋداسىمەن جاعدايىن اجەپتاۋىر تۇزەپ قالعانى بايقالادى. كوپتەن كوش ىلگەرى كۇن كورىپ جاتقانىنا ريزا بولدىم.

وسى وتباسىعا قاراپ وتىرىپ, قالاي ەڭبەك ەتسەڭىز, سوعان لا­يىق بەرەكەتتىڭ دە ءدامىن تاتاتى­نىڭىزدى ءتۇسىندىم. قاجىر, جىگەر, توككەن تەر قايتارىمسىز قال­مايدى ەكەن. ماعان ول اعامىز­دىڭ «جەر شارىن 56 رەت اينالىپ شىققان» ەڭبەگىنە لايىق ءومىر ءسۇرىپ جاتۋى ادال نيەت پەن توككەن تەردى وتەۋىندەي كورىنەدى.