ءبىلىم وشاعىنداعى ءار جاس ارمانىمداعى ماماندىق يەسى اتانسام دەپ نيەتتەنەدى. دەگەنمەن ءوز قالاۋىنان گورى اتا-اناسىنىڭ ىقپالىنا نە ۇبت-نىڭ شەشىمىنە قاراپ قالادى. كەي دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, جوعارى ءبىلىم العانداردىڭ 10-20%-ى عانا ءوز ماماندىعىمەن جۇمىس ىستەيدى. دەمەك ءبىزدىڭ قوعامدا ماماندىق تاڭداۋ ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى.
الەمدە 40 مىڭنان اسا ماماندىقتىڭ ءتۇرى بار. ال ەلىمىزدە ونىڭ 5 مىڭدايى عانا وقىتىلادى. الايدا مەكتەپتەگى وقۋشىلار ونىڭ بارلىعىن بىلە بەرمەيدى. كوپشىلىگى تەگىن وقۋدى, ديپلوم الۋدى ويلاپ, «اياقتاعان سوڭ كورە جاتارمىز» دەگەن كوزقاراسپەن جۇرەدى. ءتىپتى وزدەرى اتىن عانا بىلەتىن كەي ماماندىقتىڭ الداعى ۋاقىتتا جويىلۋى مۇمكىن ەكەنىنە دە ءمان بەرمەيدى. ماسەلەن, بولاشاعى ب ۇلىڭعىر كىتاپحاناشى, پوشتاشى, زاڭ قىزمەتكەرى, نوتاريۋس, حاتشى, كاسسير سياقتى ماماندىقتار بار. ولاردىڭ ورنىن ساندىق تەحنيكا مەن روبوتتار الماستىرادى.
دەسەك تە, روبوت الماستىرا المايتىن ماماندىقتار دا جەتەرلىك. ماسەلەن, دارىگەرلەردىڭ ورنىن روبوت الماستىرا الماۋى ىقتيمال. ويتكەنى اتقاراتىن قىزمەتى سان قيلى. ءتۇرلى توتەنشە جاعدايلاردا ادام ساناسى جەدەل ءارى وڭتايلى شەشىم قابىلداۋى مۇمكىن. 2019 جىلى بۇكىل الەمدى ءدۇر سىلكىندىرگەن «سovid-19» پاندەمياسىنىڭ كەزىندە مىڭداعان ناۋقاستى اجال اۋزىنان الىپ قالعان – وسى اق حالاتتى ابزال جاندار.
ەكىنشىدەن, دارىگەردىڭ بويىندا مەيىرىم مەن كوركەم مىنەز بولۋعا ءتيىس. ادام جانىنىڭ اراشاسى اتانۋ ءۇشىن وندا جۇرەك بولۋ كەرەك. ال روبوتتىڭ بويىندا ونداي سەزىم بولماسى انىق. ناۋقاس ادامعا تەك مەديتسينالىق پرەپاراتتار كومەكتەسپەيدى, كەيدە جانعا جىلى, بولاشاققا ءۇمىت سىيلايتىن سوزدەر دە ماڭىزدى. سوندىقتان جاس بۋىن وسىنداي ماماندىقتىڭ تۇتقاسىن ۇستاسا يگى.
قازىر ءتۇرلى باسىلىمداردا اقپاراتتىق تەحنولوگيانىڭ دامۋى, الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ جانە قازىرگى وتە قارقىندى دامىپ جاتقان جاساندى ينتەللەكتىنىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى جاڭا, سۇرانىسقا يە بولاتىن ماماندىقتاردىڭ ءتىزىمى ءجيى جاريالانىپ تۇرادى. ايتالىق, بريتاندىق «Fast future» اگەنتتىگىنىڭ بولجاۋىنشا, نانومەديتسينا, عارىش سالاسى, ۆيرتۋالدى الەمگە قاتىستى, كليماتتىڭ وزگەرۋىنە ساي جاڭا ماماندىق تۇرلەرى پايدا بولادى. ازىرگە ەلىمىزدە سۇرانىسقا يە ماماندىقتىڭ كوشىن پەداگوگتەر باستاپ تۇر. مىنە, وسى رەتتە الداعى 10-15 جىلدا سۇرانىسقا يە ماماندىقتاردى ەگجەي-تەگجەي زەرتتەپ, قاراپ, تانىسىپ العان ءجون. مەكتەپتە كاسىبي باعدار بەرەتىن مامانداردان كومەك سۇراپ, بەيىمدىلىگىڭدى انىقتايتىن تەست تاپسىرعان ابزال.
قازىرگى زاماندا ءبىر ماماندىقپەن شەكتەلىپ قالۋعا بولمايدى. ءبىر ادام كەمىندە ەكى ماماندىقتى يگەرىپ العانى دۇرىس. ماسەلەن, ءبىرىنشى ماماندىعى جۋرناليست بولسا, كوپيرايتەرلىكتى مەڭگەرىپ السا, الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى قوسىمشا تابىس تابۋعا مۇمكىندىگى بار.
لاۋرا حالەل,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ ستۋدەنتى